میرنیوز

احیای سنت دیرینه چهارپایه‌خوانی در روزهای کرونایی

احیای سنت دیرینه چهارپایه‌خوانی در روزهای کرونایی 2020-09-13T08:59:06+04:30

خبرگزاری مهر؛ مجله مهر _ مرضیه کیان: شنیده‌اید می‌گویند "هرچی قبلاً مد بوده دوباره مد می‌شه؟!" حکایت چهارپایه خوانی هم از دسته همان مدهای قدیمی است که این روزها کرونا سبب خیری شد تا دوباره یادی از قدیم‌ها بکنیم. چه کسی می‌دانست حول و حوش ۸۰۰، ۹۰۰ سال پیش که در دوره آل بویه، چهارپایه خوانی رواج پیدا کرد و در دوره صفویه به اوج خودش رسید، قرن‌ها بعد در چنین روزهایی بنا به شرایط کرونایی، دوباره بازارش داغ شود و خاطره بازی‌هایش در میان حسینیه‌ها و تکیه‌های عزاداری اواخر قرن چهاردهم هجری راه پیدا کند؟

آن روزها که چهارپایه خوانی باب شد، علتش این بود که روضه خوان بتواند با رفتن روی چهارپایه در میان جمعیت، صدایش رساتر به گوش مستمع برسد و همه او را ببینند. رفته رفته علم پیشرفت کرد و با آمدن سیستم‌های صوتی و تصویربرداریِ آن‌چنانی در برخی هیئت‌ها، و باندهای متنوع با اسم‌های عجیب و غریب زلزله و خیلی چیزهای دیگر، سنت دلسوز چهارپایه‌خوانی از رونق افتاد. با وارد شدن دستاوردهای علمی و فناورانه این بشر دو پا به آئین عزاداری، جدا از تمام مزیت‌هایی که داشت، باعث شد که زیاده‌روی برخی هیئت‌ها، بازار رقابتی بین‌شان به راه بیندازد و هر کدام که در این دسته‌های رقابتی قرار می‌گیرند دغدغه این را داشته باشند که تعداد باندها و سیستم تصویربرداری‌اش قوی‌تر از هیئت مدنظرشان باشد، کرین‌های فیلمبرداری‌شان از فاصله بالاتری تصویربرداری کند و مانیتوری که مداح را نشان می‌دهد، اینچ بیشتری داشته باشد.

در هیئت‌های پر طمطراقی که این سال‌ها برپا شد مداح با فاصله‌ای زیاد، مقابل عزاداران و سینه‌زن‌ها قرار گرفت و صدایش با اکوی چند برابری به گوش مستمعینش رسید. دیگر خبری از حال و هوای مداحی که بر روی چهارپایه می‌ایستاد و مستمعین دور تا دورش حلقه می‌زدند و صدای اشک و ناله‌شان دل افلاکیان را می‌لرزاند، نبود. آن چهارپایه‌ها شاید به لحاظ مادی چند تکه چوب بودند و تعدادی میخ، اما به حرمت روضه مداح و اشکی که سالیان سالیان بر رویش ریخته شده بود، جایگاه خاصی در میان هیئت‌ها داشتند.

البته از حق نگذریم در همین سال‌های رقابتی هم، در برخی از شهرها مثل قم و کاشان و در بعضی محله‌های همین تهران مثل شاه عبدالعظیم، بازار چهارسوق، بازار کفاش‌ها و سرای حاجب‌الدوله و… چهارپایه خوانی با وجود مداحانی مانند مرحوم شاه حسین بهاری، مرحوم علیرضا بهاری، مرحوم احمد دلجو، محمدعلی اسلامی، قاسم قنات‌آبادی، مرحوم حسن ذوالفقاری، مرحوم حسین خلج و... ادامه پیدا کرد. سال گذشته حاج محمود کریمی سنت چهارپایه‌خوانی را در محله چیذر زنده کرد و امسال هم با طرح تکیه سیار به خیلی از محله‌ها رفت و از محله چیذر در شمال تهران گرفته تا کوره‌های آجر پزی جنوب تهران، مراسم چهارپایه‌خوانی‌اش را به پا کرد. در آمل هم به رسم هر ساله‌شان در روز تاسوعا و عاشورا در امامزاده ابراهیم (ع) برگزاری می‌شود.

روزهایی هم از سال ۱۳۱۵ تا ۱۳۲۰ شمسی بود که عزاداری به صورت علنی ممنوع شده بود و مراسم‌ها در خانه‌ها و به صورت پنهانی و گاهی قبل از طلوع آفتاب برگزار می‌شد. مردم هم از ترس اینکه نکند مکان برگزاری مراسم به گوش مأموران برسد، گاهی از پشت‌بام‌ها به این مراسم‌ها می‌رفتند. در این سال‌ها در نامناسب‌ترین وضع ممکن در سرداب‌ها و زیرزمین‌ها یا نیمه‌های شب و سحرگاه عزاداری برگزار می‌شد.

در زمان مبارزات قبل از پیروزی انقلاب اسلامی هم بسیاری از شعارهای مردم در تظاهرات از مداحی‌های چهارپایه‌خوانی نشأت می‌گرفت؛ چرا که این نوع مداحی، سبکی حماسی دارد.

اگر از انصاف نگذریم حالا در کشور و حکومتی که بیرق عزای امام حسین علیه السلام در آن جایگاه ویژه‌ای دارد و با این شرایط کرونایی که پیش آمده، وقتش رسیده که جامه عمل بیشتری به بیانات مقام معظم رهبری بپوشانیم و به توصیه ایشان که بر احیای عزاداری سنتی در دسته‌جات و هیئت‌ها اهتمام دارند، از سنت چهارپایه خوانی بیشتر یاد کنیم؛ چرا که چهارپایه خوانی مراسمی است نهایتاً ۱۰ یا ۱۵ دقیقه‌ای، که در همین زمان کوتاه مداح باید تمام هنر و مهارت خود را به کار گیرد تا مقدمه روضه را به اوج برساند و با خواندن شعر و نوحه تأثیر خود را بگذارد.

در شرایطی که بنا بر دستور ستاد مبارزه با کرونا در رابطه با رعایت پروتکل‌های بهداشتی، امکان برگزاری مراسم‌های عزاداری امسال وجود دارد، چه خوب است که همان سنت دیرینه چهارپایه خوانی، با همان حال و هوای سنتی و دلسوزانه‌اش دوباره مد شود و بساط روضه‌های کوتاه باکیفیت و تأثیرگذار چهارپایه خوانی در باقی مانده ماه محرم و صفر پهن شود.

منبع : خبرگزاری مهر


کلمات کلیدی :
اشتراک گذاری :

آخرین اخبار مجازی

نظر مقام معظم رهبری درباره حرمت سلاح هسته‌ای در سال‌های گذشته

نظر مقام معظم رهبری درباره حرمت سلاح هسته‌ای در سال‌های گذشته
2021-02-23T19:04:42+03:30
در این اینفوگرافیک گزیده‌ای از بیانات مقام معظم رهبری را که طی سال‌های گذشته درباره‌ی «حرمت و ممنوعیت سلاح هسته‌ای» فرمودند را بازخوانی می‌کنید.

اختلاف‌نظر بین مجلس و دولت باید حل شود

اختلاف‌نظر بین مجلس و دولت باید حل شود
2021-02-23T11:24:39+03:30
صفحه توئیتر khamenei.ir منتسب به دفتر حفظ و نشر آثار مقام معظم رهبری به نقل از ایشان مجلس و دلت را به حل کردن اختلاف‌نظرها دعوت کرد.

ادا حال خوبا رو درنیار!

ادا حال خوبا رو درنیار!
2021-02-23T09:38:01+03:30
سنگرزاده و امثال او که کم هم نیستند، چرخ‌دنده‌های سیستمی هستند که مسیر رشد و سرمایه‌داری‌شان را تشریح نمی‌کنند، یعنی همین سنگرزاده واقعیت‌هایی که خودش از سر ...

جزئیات جدید از توافق ایران با آژانس

جزئیات جدید از توافق ایران با آژانس
2021-02-22T14:44:41+03:30
کاظم غریب آبادی نماینده و سفیر دائم ایران در نزد سازمان‌های بین المللی مستقر در وین از جزئیات جدید توافق ایران با آژانس خبر داد.

تهران به این روحانیون نیاز دارد

تهران به این روحانیون نیاز دارد
2021-02-22T14:44:41+03:30
الان تهران و پایتخت کشور از پاتوق های اخلاق و مواعظ خالی شده است؛ خداوند سلامتی و طول عمر بدهد به معدود معلمان اخلاق که هنوز گرما بخش محافل و جلسات هستند.

دریاب لحظه‌ها را که زود دیر می‌شود

دریاب لحظه‌ها را که زود دیر می‌شود
2021-02-22T14:44:40+03:30
ماه رجب، یکی از ماه‌هایی است که در روایات از آن با عنوان شهرالله تعبیر شده است. همه ماه‌ها شهرالله و ماه خداوند متعال هستند اما گاهی اوقات برخی از ماه‌ها که ...

این بار حساب ما با آمریکا فرق می‌کند

این بار حساب ما با آمریکا فرق می‌کند
2021-02-21T16:51:18+03:30
علی نیکزاد، نماینده مجلس لغو کامل تحریم‌ها را نتیجه بیانات رهبری و قانون مجلس خواند.

بازی تیم بایدن با افکار عمومی ایران

بازی تیم بایدن با افکار عمومی ایران
2021-02-21T16:51:17+03:30
 مهدی محمدی، تحلیلگر مسائل سیاسی، تحولات ۴۸ ساعت گذشته در کنفرانس امنیتی مونیخ را مورد تحلیل قرار داد.

«معمار» کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ چه کسی بود؟

«معمار» کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ چه کسی بود؟
2021-02-21T16:51:16+03:30
امروز درست یک قرن از کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ می‌گذرد؛ کودتایی که پایه‌گذار ۵۷ سال حاکمیت استبداد در ایران بود.

پیام‌های زمستان بی‌برف

پیام‌های زمستان بی‌برف
2021-02-21T11:44:43+03:30
«زمستان گرم» ترکیب متناقضی است. کنار هم قرارگرفتن این دو واژه، مخالف آن کلیشه ذهنی است که حداقل چند نسل از ما به یاد دارند.

عذرخواهی کرمانپور بابت درخواست واکسیناسیون هنرمندان

عذرخواهی کرمانپور بابت درخواست واکسیناسیون هنرمندان
2021-02-21T11:44:42+03:30
حسین کرمانپور که طی نامه‌ای به کیانوش جهانپور خواستار اولویت دادن به واکسیناسیون هنرمندان شده بود در صفحه شخصی توئیتر خود از این اقدام عذرخواهی کرد.

پدیده جالب طلب مرگ پزشک برای بیمار!/ چرا نباید پروانه طبابت آنها باطل شود؟

پدیده جالب طلب مرگ پزشک برای بیمار!/ چرا نباید پروانه طبابت آنها باطل شود؟
2021-02-21T09:44:47+03:30
چه شده که این روزها اخلاق تا این حد در جامعه دستخوش تحول شده که یک پزشک با مسئولیت ویژه‌ای که برعهده دارد برای یک بیمار آرزوی مرگ می‌کند؟!

اخلاق در جامعه رنگ‌ باخته / چرا نباید پروانه طبابت آنها باطل شود؟

اخلاق در جامعه رنگ‌ باخته / چرا نباید پروانه طبابت آنها باطل شود؟
2021-02-20T17:38:30+03:30
چه شده که این روزها اخلاق تا این حد در جامعه لاغر شده که یک پزشک با مسئولیت ویژه‌ای که گردن دارد برای یک نفر آرزوی مرگ می‌کند؟

لطفا تقاضای خارج از نوبت نکنید!

لطفا تقاضای خارج از نوبت نکنید!
2021-02-20T09:25:17+03:30
علیرضا وهاب‌زاده مشاور وزیر بهداشت نسبت به درخواست سلبریتی‌ها جهت در اولویت قرار گرفتن تزریق واکسن کرونا واکنش نشان داد.

روزهای سخت سی‌سخت

روزهای سخت سی‌سخت
2021-02-20T09:25:16+03:30
زلزله ۶/۵ ریشتری «سی‌سخت» تلفات جانی نداشت اما مصدومیت ۶۳ نفر و خسارت ۱۰ تا ۱۰۰ درصدی به ساختمان‌های شهر را به دنبال داشت.

اعمال شب لیلة الرغائب؛ شب آرزوها

اعمال شب لیلة الرغائب؛ شب آرزوها
2021-02-18T15:57:18+03:30
اولین شب جمعه ماه رجب لیلة‌الرغائب است. در روایات آمده که در این شب ملائک بر زمین نزول می‌کنند و از آن به عنوان شب برآورده شدن حاجات یاد می شود.

یک شیفت کاری همراه با سرپرستار بخش کرونا

یک شیفت کاری همراه با سرپرستار بخش کرونا
2021-02-18T13:44:18+03:30
تولد یک‌سالگی کرونا بهانه‌ای شد تا در یک روز کاری، با بانویی ایرانی که علاوه بر مسئولیت مادری، مسئولیت اجتماعی بزرگی را هم در این روزهای بد کرونایی به گردن د...

عرف غرب را به رسمیت نمی‌شناسیم

عرف غرب را به رسمیت نمی‌شناسیم
2021-02-18T12:37:16+03:30
عبدالله گنجی فعال رسانه‌ای صدور فتوای امام درباره سلمان رشدی را اولین هجوم به آزادی غربی در دوران غرب جدید خواند.

تولیدکنندگان پوشاک چشم‌انتظار حمایت‌ها

تولیدکنندگان پوشاک چشم‌انتظار حمایت‌ها
2021-02-17T16:44:49+03:30
گرانی مواد اولیه، قاچاق لباس‌های خارجی، هزینه بالای استخدام کارگر، نبود رقابت در بازار، عدم حمایت از برندسازی داخلی و… جزو ده‌ها چالش پیش روی صنف پوشاک است.

این دفعه فقط عمل!

این دفعه فقط عمل!
2021-02-17T15:51:33+03:30
صفحه توئیتر khamenei.ir منتسب به دفتر حفظ و نشر آثار مقام معظم رهبری به نقل از ایشان تنها راه بازگشت به برجام را عمل کردن به وعده‌ها عنوان کرد نه صرف حرف و ...

برنامه بهارستان برای خانه‌دار شدن ملت

برنامه بهارستان برای خانه‌دار شدن ملت
2021-02-16T09:58:12+03:30
تحلیل‌ها نشان می‌دهد که در شرایط فعلی اقتصادی اگر خانواده‌ای یک سوم از درآمد میانگین فعلی در کشور را برای خرید مسکن پس‌انداز کند بیش از نیم قرن باید در انتظا...

مسئولان جمهوری اسلامی، به زبان می‌گویند اقتصاد مقاومتی!

مسئولان جمهوری اسلامی، به زبان می‌گویند اقتصاد مقاومتی!
2021-02-16T09:58:12+03:30
سیدامیر سیاح، کارشناس مسائل اقتصادی با بیان دو راهکار در اقتصاد نسبت به فروش فروش نفت خام واکنش نشان داد.

دعوت از نامزدهای احتمالی ۱۴۰۰ در مجلس

دعوت از نامزدهای احتمالی ۱۴۰۰ در مجلس
2021-02-16T09:58:11+03:30
مالک شریعتی، نماینده مجلس دلایلی برای دعوت از نامزدهای احتمالی ۱۴۰۰ در مجلس مطرح کرد.

نماد استاندارد مدیران دولت تدبیر!

نماد استاندارد مدیران دولت تدبیر!
2021-02-15T09:16:40+03:30
محمدمهدی رحیمی معاون خبر خبرگزاری مهر نسبت به انتصاب غلامرضا شریعتی به ریاست سازمان ملی استاندارد واکنش نشان داد.

دود انتصاب‌های غیراستاندارد به چشم مردم می‌رود

دود انتصاب‌های غیراستاندارد به چشم مردم می‌رود
2021-02-15T09:16:39+03:30
رئیس‌جمهور در حکمی ‌غلامرضا شریعتی، استاندار خوزستان را برای یک دوره چهارساله به‌عنوان «رئیس سازمان ملی استاندارد ایران» منصوب کرد.

چرا بعد از چهل سال هنوز فقیر داریم؟

چرا بعد از چهل سال هنوز فقیر داریم؟
2021-02-09T09:30:27+03:30
حجت‌الله عبدالملکی، اقتصاددان علت فقر در نظام اقتصادی را دنبال کردن نظام اقتصادی که آمریکایی‌ها برای ما بنا کرده بودند، عنوان کرد.

لطفا شرط محوری، حذف رانت‌ها باشد

لطفا شرط محوری، حذف رانت‌ها باشد
2021-02-09T09:30:27+03:30
سیدامیر سیاح کارشناس مسائل اقتصادی، شرط محوری تصویب لایحه جدید بودجه توسط مجلس را حذف رانت‌ها و ریخت‌وپاش‌ها پیشنهاد داد.

۲۲بهمن نقطه عطف تاریخ استکبار ستیزی

۲۲بهمن نقطه عطف تاریخ استکبار ستیزی
2021-02-09T09:30:26+03:30
پافشاری ۴۲ ساله بر سر اصول و آرمان‌ها کار کوچکی نیست که بتوان به راحتی از کنار آن گذشت. اما آنچه اهمیت دارد این است که همواره مسیر طی شده در گام اول پیش روی‌...

تکاپوی خبرنگاران در روزهای پر تب و تاب انقلاب

تکاپوی خبرنگاران در روزهای پر تب و تاب انقلاب
2021-02-08T09:16:49+03:30
تب و تاب انقلاب در تحریریه روزنامه‌ جاری بود و همه خبرنگاران و عکاسان تلاش می‌کردند چشم و گوش مردم باشند. مردم به روزنامه‌ها بیشتر از رادیو و تلویزیون اعتماد...

سقوط ترامپ، افول آبروی آمریکا بود

سقوط ترامپ، افول آبروی آمریکا بود
2021-02-08T09:16:48+03:30
صفحه توئیتر khamenei.ir منتسب به دفتر حفظ و نشر آثار مقام معظم رهبری به نقل از ایشان سقوط ترامپ را افول آبروی آمریکا اعلام کرد.