میرنیوز

از «جمعه آزادی» تا رویای آبادی / نگاهی به دو دهه اخیر سوریه

از «جمعه آزادی» تا رویای آبادی / نگاهی به دو دهه اخیر سوریه 2022-10-13T14:32:09+03:30

خبرگزاری مهر؛ گروه مجله – علیرضا رأفتی: «دمشق! ای آوای نوت‌های من! و ای زبانی که شعرها در تو زیبایی نغمه‌شان را نمایان می‌کنند…»

این ترجمه دست و پا شکسته که چیزی از زیبایی بیت اصلی را در خود ندارد، نزدیک‌ترین ترجمه‌ای بود که می‌توانستم برای یک بیت از نزار قبانی درباره دمشق، برگردانم. جمله ناموزونی که احتمالاً خواننده کم‌ترین ارتباطی با آن برقرار نمی‌کند. انگار ترجمه زیبایی‌ها و زشتی‌ها، غم‌ها و شادی‌های یک ملت، چیزی را در دل ملتی دیگر که غیر هم‌خون است و غیر هم‌زبان، بیدار نمی‌کند اما روایت‌های دیگر ملت‌ها از خودشان، از غم‌ها و شادی‌هایشان و از سرگذشت و سرنوشت‌شان، هر قدر هم که ناموزون ترجمه شوند، بزرگتر از آنند که بشود نادیده‌شان گرفت.

دمشق را اگر در شعرهای نزار قبانی جست و جو کنید، چیزی جز یک زیبایی غم‌ناک نمی‌بینید. شاید اگر کسی بنشیند و از دل روایت‌های شاعران و نویسندگان، آمار نسبت دادن یک شهر به عشق و عاشقی را بیرون بیاورد و تحلیل کند، دمشق این گوی را از پاریس برباید. اما به هر حال، امروز دمشق آن شهر عاشقی که شاعران و نویسندگان دهه‌های قبل از آن می‌نوشتند و می‌سرودند نیست. دیگر حلب، آن شکوه معماری رومی و اسلامی که چشم‌های جهانگردان از دیدنش گرد می‌شد را در خود ندارد. دیگر اهالی موسیقی دنیا، مثل جواد بدیع‌زاده برای ضبط قطعات موسیقی‌شان بار و بنه نمی‌بندند و از تهران راهی سوریه نمی‌شوند. حالا اگر کلیدواژه‌های مربوط به سوریه را در اینترنت جست و جو کنید، چیزی جز جنگ و ویرانی نمی‌بینید. بد نیست حالا کمی به عقب برگردیم و خاکستر شدن رویاهای مردم سوریه را مرور کنیم.

خیلی اجمالی اگر بخواهیم نگاهی به تاریخ حکومت فعلی سوریه بیندازیم، باید تا زمان تشکیل «حزب بعث» در سال ۱۹۴۷ عقب برویم. «حزب عربی سوسیالیستی بعث» در این سال، در دو شاخه عراق و سوریه تشکیل شد که مرکز آن در دمشق بود و قرار بود رویاهای پان‌عربی‌اش را به ثمر برساند. رویاهایی که شاید بافته شدن آن را در جهان معاصر باید در مصر و حکومت جمال عبدالناصر جست و جو کرد. به هر حال حزب بعث سوریه در سال ۱۹۶۳ در این کشور حکومت را در دست گرفت اما اختلاف‌هایی بین این حزب و شاخه عراق آن به وجود آمده بود که روز به روز بیشتر می‌شد و در نهایت به جدایی کامل حزب بعث عراق و سوریه انجامید. به طوری که در جریان جنگ تحمیلی حزب بعث عراق به ایران، تنها کشوری که به طور رسمی از ایران حمایت کرد، سوریه بود.

از «جمعه آزادی» تا رویای آبادی / نگاهی به دو دهه اخیر سوریه

سال ۱۹۷۳ پس از کشاکش‌های بسیار، حافظ اسد به ریاست جمهوری سوریه رسید و در یکی از اولین اقداماتش تغییراتی در قانون اساسی اعمال کرد که یکی از آن‌ها مجوز رئیس جمهور شدن فرد غیرمسلمان در سوریه را صادر می‌کرد که تا پیش از آن ممکن نبود. این بند قانون اساسی صدای مسلمانان افراطی سوریه را درآورد و باعث شد گروه «اخوان المسلمین» در این کشور دست به قیام بزند. قیام‌هایی که خنثی شد اما جو امنیتی آن در کشور باقی ماند به طوری که سوریه تا سال ۲۰۱۱ در شرایط اضطراری قرار داشت و تجمع بیش از ۵ نفر در این کشور ممنوع بود.

سال ۲۰۰۰ که بشار اسد رئیس جمهور سوریه شد را «بهار دمشق» می‌نامند. سالی که شروع باز شدن محدودیت‌ها و اعطاء برخی آزادی‌ها در این کشور بود اما این بهار آن‌چنان که باید به بار ننشست و خیلی زود با بحران‌هایی جدی گره خورد. سال ۲۰۰۶ سوریه درگیر بزرگترین قحطی تاریخ خود شد. خشکسالی بزرگی که تا سال ۲۰۱۱ ادامه داشت. این خشکسالی که کارشناسان علت آن را گرم شدن زمین معرفی کردند، از منطقه شام که در تاریخ به سرسبزی و باروری معروف بود، سرزمینی ساخت که در تأمین مایحتاج اولیه مردم خود نیز دچار چالش شد. از طرفی دیگر، سال ۲۰۰۳ حزب بعث عراق با دستگیری و اعدام صدام حسین سقوط کرده بود و پیروی از این حزب در این کشور جرم به حساب می‌آمد. جرم بعثی بودن در عراق و هم‌چنین آوارگی ناشی از جنگ آمریکا در عراق، باعث شد تا بعد از سال ۲۰۰۶ بیش از ۱.۵ میلیون نفر از این کشور به سوریه پناهنده شوند. درست در زمانی که سوریه درگیر خشکسالی بزرگ و دست و پنجه نرم کردن با مخالفان اسلام‌گرای افراطی خود بود.

فقر، بی‌کاری و معضلات اجتماعی روز به روز در سوریه رشد می‌کرد و نارضایتی‌های اجتماعی از عملکرد دولت بیشتر می‌شد. این نارضایتی‌ها سال ۲۰۱۱ و هم‌زمان با خیزش کشورهای عربی شمال آفریقا و غرب آسیا به خیابان‌ها ریخته شد. اپوزیسیون سوریه که شامل گروه‌های مخالف دولت بودند به خیابان‌ها آمدند و دست به اعتراضات سراسری علیه دولت بشار اسد زدند.

از «جمعه آزادی» تا رویای آبادی / نگاهی به دو دهه اخیر سوریه

معترضان روزهای خاصی از هفته، به خصوص جمعه‌ها را برای اعتراضات سراسری خود انتخاب می‌کردند و فراخوان می‌دادند. روزهایی که «جمعه عزت»، «جمعه آزادی»، «جمعه نگهبانان میهن» و کلماتی از این دست نامیده می‌شد. در شروع این اعتراضات پلیس سوریه چند جوان و نوجوان را به جرم دیوارنگاری علیه حکومت دستگیر کرد و در پی آن معترضان چند مقر حزب بعث سوریه را به آتش کشیدند. موج خشونت همین‌طور بین معترضان و مأموران حکومتی بیشتر می‌شد تا اینکه پای نیروهای مسلح به میان آمد.

گروه «ارتش آزاد سوریه» که جدا شدگان از ارتش سوریه بودند و گروه «جبهة النصره» که شاخه‌ای از القاعده بود، اولین گروه‌های مسلحی بودند که به صف معترضان اضافه شدند و دیگر چیزی از اعتراضات و تظاهرات مسالمت‌آمیز باقی نماند. دیگر جنگ داخلی ارتش سوریه و مخالفانش شروع شده بود.

در همین وانفسا، ایالات متحده آمریکا هم در این آتش دمید و دارایی‌های دولت سوریه در آمریکا را مسدود کرد. در گیر و دار جنگ داخلی، دولت سوریه برای پایان دادن به جنگ و خشونت، پیش‌نویس قانون اساسی جدید را به همه‌پرسی گذاشت. یک قانون اساسی که تا حد زیادی با خواسته‌های اولیه معترضان دولت هماهنگ بود. دوره هفت ساله را برای ریاست جمهوری تعیین می‌کرد و از عدم رهبری حزب بعث بر دولت و جامعه می‌گفت. این قانون اساسی با ۸۶ درصد آراء مردم پذیرفته شد اما آتش جنگ نخوابید. دیگر جنگ داخلی سوریه فقط شامل مردم معترض سوریه نبود که بشود با برآوردن خواسته‌های آنان آبی به روی آن ریخت.

از «جمعه آزادی» تا رویای آبادی / نگاهی به دو دهه اخیر سوریه

کم کم سر و کله گروهی جدا شده از القاعده پیدا شده بود که خود را «دولت اسلامی عراق و شام» به اختصار «داعش» می‌نامید و جنگ تمام عیار با تجهیزات و اموال غربی-عربی را علیه حکومت سوریه و عراق شروع کرده بود. در این میان، کردهای شمال سوریه نیز جبهه‌ای را تشکیل دادند که نه همراه با دولت سوریه بود و نه با مخالفینش. کردهای سوریه داعیه تجزیه‌طلبی داشتند که سال ۲۰۱۶ به هدف‌شان رسیدند و با حمایت غرب، حکومت فدرال کردستان در شمال سوریه به رسمیت شناخته شد.

از طرف دیگر، ترکیه که هم قدرت گرفتن کردهای شمال سوریه را برای خود خطر می‌دید و هم بدش نمی‌آمد که در این وانفسا یک بار برای همیشه معضل شمال سوریه را برای خودش حل کند، دست به تجاوز به این مناطق زد. هم‌چنین رژیم صهیونیستی هم که زمین جنگ را مناسب ضربه زدن به سوریه و متحدانش می‌دید، حملات هوایی‌اش را به این کشور شروع کرد.

امروز اگر چه مناطق تحت کنترل داعش در سوریه به طور کلی آزاد شده است اما این گروه تروریستی هم‌چنان به طور پراکنده در این کشور فعالیت دارد. گروه «تحریر الشام» که از ادغام گروه «جبهة النصرة» با چند گروه اسلام‌گرای افراطی دیگر در سال ۲۰۱۷ تشکیل شد نیز هم‌چنان در این کشور دست به اقدامات مسلحانه می‌زند. هم‌چنان نظام فدرال کرد کنترل بخش‌های شمالی سوریه را در دست دارد و حالا سوریه تبدیل به زمین جنگ کشورهای مختلف شده است. بنا بر گزارش سازمان ملل تا امروز بیش ۵۱۱ هزار نفر از مردم سوریه در جریان این جنگ کشته شده‌اند و آمار آوارگان سوری در دنیا بیش از ۱۲ میلیون نفر است.

از «جمعه آزادی» تا رویای آبادی / نگاهی به دو دهه اخیر سوریه

حالا دیوارهای شهرهای سوریه که زمانی پر از دیوارنگاره‌های اعتراضی بودند، اگر در جنگ سالم مانده باشند، جملات حسرت‌بار و برخی اشعار غم‌انگیز نزار قبانی در رثای سوریه و تروریسم را بر تن خود دارند. نزار قبانی که همسرش، بلقیس را در جریان یک انفجار تروریستی در لبنان از دست داده بود، اشعار بسیاری در این باره سروده است که البته نمی‌دانم اگر امروزِ دمشق‌، شهر دوست‌داشتنی‌اش را می‌دید، چه می‌سرود.

منبع : خبرگزاری مهر


کلمات کلیدی :
اشتراک گذاری :

آخرین اخبار مجازی

اعتراض بخشی از حاکمیت علیه بخش دیگری از آن

اعتراض بخشی از حاکمیت علیه بخش دیگری از آن
2023-01-30T13:02:38+03:30
با علنی شدن متن نامه ریاست سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی مبنی بر فیلتر کردن فیلیمو، رئیس دانشگاه صدا و سیما در توئیتر واکنش نشان داد.

برای کمک‌ به زلزله‌زدگان چه کارهایی نکنیم؟

برای کمک‌ به زلزله‌زدگان چه کارهایی نکنیم؟
2023-01-30T09:56:00+03:30
با شنیدن وقوع زلزله و سیل حس همدردی ما را آرام نمی گذارد و برای کمک به هموطنان‌مان و اطلاع از شرایطشان بی‌قراریم. اما آیا در این مواقع هر لباس یا هر خوراکی ب...

یک روحانی خوب می‌تواند مشکلات یک منطقه را حل کند

یک روحانی خوب می‌تواند مشکلات یک منطقه را حل کند
2023-01-29T13:29:19+03:30
حجت الاسلام حسین‌پور یکی از هزاران روحانی است که زندگی خودشان را وقف تبلیغ و مردم کرده‌اند. امروز پای صحبت‌های روحانی نشسته‌ایم که سال‌هاست زندگی‌اش در تبلیغ...

پرچمدار المپیک ایران پناهنده شد/ چرا ورزشکاران مهاجرت می‌کنند؟

پرچمدار المپیک ایران پناهنده شد/ چرا ورزشکاران مهاجرت می‌کنند؟
2023-01-28T16:15:57+03:30
امروز رسانه‌ها از مهاجرت و پناهندگی پرچمدار کاروان المپیکی ایران به کشور آلمان خبر دادند. در این گزارش نگاهی به دلایل مهاجرت ورزشی داشته‌ایم.

خبر ضد و نقیض مهاجرت المپین ایرانی/ چرا ورزشکاران مهاجرت می‌کنند؟

خبر ضد و نقیض مهاجرت المپین ایرانی/ چرا ورزشکاران مهاجرت می‌کنند؟
2023-01-28T15:49:22+03:30
امروز رسانه‌ها از مهاجرت و پناهندگی پرچمدار کاروان المپیکی ایران به کشور آلمان خبر دادند. خبری که هنوز از سمت خود ورزشکار رد یا تایید نشده. در این گزارش نگاه...

چگونه یک روز از خواب بیدار شویم و به یک زبان دیگر حرف بزنیم؟!

چگونه یک روز از خواب بیدار شویم و به یک زبان دیگر حرف بزنیم؟!
2023-01-27T15:41:39+03:30
علم بشر در قرن ۲۱ ام هم هنوز به کشف بسیاری از امراض اشراف ندارد، چه رسد به درمان آنها. «سندروم لهجه خارجی» یکی از بیماری‌هایی است که با قدمت بیش از ۱۰۰ سال ا...

بازی‌های رایانه‌ای چگونه با ما بازی می‌کنند؟

بازی‌های رایانه‌ای چگونه با ما بازی می‌کنند؟
2023-01-25T10:37:09+03:30
دنیای بازی های رایانه ای هر روز سخت و پیچیده تر از دیروز در حال پیشرفت است. این که در این دنیا چگونه وارد بازی ناسالم نشویم موضوعی جالب و مورد بررسی است که ر...

بورکینافاسو و توهم ذهن‌های استعمارزده

بورکینافاسو و توهم ذهن‌های استعمارزده
2023-01-23T09:14:49+03:30
کنگره بین المللی زنان تاثیرگذار در تهران برگزار شد که پس از آن موجی از انتقادها از سوی عده‌ای به این برنامه روانه شد. اما در این میان، برخی انتقادها ردی از ت...

چرا در دومین کشور دارای منابع گاز دنیا مشکل گاز داریم؟

چرا در دومین کشور دارای منابع گاز دنیا مشکل گاز داریم؟
2023-01-18T09:37:51+03:30
در این گزارش ضمن بررسی و مقایسه الگوهای مصرف انرژی در ایران و کشورهای مختلف، به این مسئله پرداخته‌ایم که چرا در کشورمان، با وجود ذخایر گازی فراوان، با مشکل گ...

تاریخ مصرف اخراجی‌ها گذشته

تاریخ مصرف اخراجی‌ها گذشته
2023-01-16T12:17:49+03:30
در سالروز فرار محمدرضا پهلوی بررسی کردیم: اپوزیسیون ایران که فردی مثل فرزند بی‌کار شاه در آن است و با هم دعوا می‌کنند مهم هستند یا خطای حکمرانی ما؟

۴۳ سال در آرزوی براندازی

۴۳ سال در آرزوی براندازی
2023-01-11T09:21:30+03:30
۴۳ سال است که «براندازی» یکی از اصلی‌ترین سیاست‌های واشنگتن در قبال جمهوری اسلامی بوده است، مسئله‌ای که رهبر انقلاب نیز در دیدار با مردم قم به تشریح آن پرداخ...

گروهی که هوای دختران کم‌حجاب را دارد

گروهی که هوای دختران کم‌حجاب را دارد
2023-01-09T13:53:28+03:30
«دختران آفتاب» گروهی دخترانه و زنانه است که با دختران کم‌حجاب و بی‌حجاب ارتباط می‌گیرد و با خوش‌رویی و صمیمیت آنها را دعوت به حجاب می‌کند.

یکی روی کاغذ نوشته‌ بود: ما داریم سقوط می‌کنیم، یا حسین...

یکی روی کاغذ نوشته‌ بود: ما داریم سقوط می‌کنیم، یا حسین...
2023-01-08T15:35:42+03:30
۱۸ دی‌ماه سالگرد واقعه‌ای است که سنگینی داغش هنوز روی سینه‌مان احساس می‌شود. در این گزارش پای روایت عارف فتحی، عکاس اعزامی خبرگزاری مهر به محل حادثه سقوط هوا...

اینجا گلزار شهدای کرمان؛ جایی برای سوزن انداختن نیست

اینجا گلزار شهدای کرمان؛ جایی برای سوزن انداختن نیست
2023-01-05T18:27:07+03:30
امسال اولین سالی است که سالگرد حاج قاسم پس از کرونا برگزار می‌شود، بنابراین هم جمعیت زائران خیره‌کننده است، هم برنامه‌ریزی‌ها در خور این جمعیت نیست. مجله مهر...

لشگر حسینیون؛ بذری که حاج قاسم در دل شیعیان آذربایجان کاشت

لشگر حسینیون؛ بذری که حاج قاسم در دل شیعیان آذربایجان کاشت
2023-01-04T13:53:48+03:30
از نقش حاج قاسم عزیز در سوریه و عراق و لبنان زیاد شنیده‌ایم و گفته‌اند، اما درباره آذربایجان چه؟ امروز پای حرف جوانان شیعه آذربایجانی نشسته‌ایم که تربیت‌شده ...

هشتادی‌ها / نسل جدید زندگی را چگونه می‌بینید؟

هشتادی‌ها / نسل جدید زندگی را چگونه می‌بینید؟
2023-01-02T10:18:11+03:30
در این گزارش با چند نوجوان دهه هشتادی همراه شده‌ایم که دغدغه‌ها و نوع نگاه‌شان به دنیای پیرامون‌شان را روایت کنیم.

مهمانی شهدای گمنام در خیابان‌های تهران

مهمانی شهدای گمنام در خیابان‌های تهران
2022-12-27T15:38:12+03:30
فکرش را هم نمی‌کردیم فاطمه امسال‌مان اینطوری رقم بخورد. در روزهایی که همه نیاز به کمی تلنگر داشتیم، ۲۰۰ شهید گمنام از راه برسند تا راه را نشان‌مان بدهند.

کریسمس در یک نگاه

کریسمس در یک نگاه
2022-12-25T13:11:32+03:30
جشن کریسمس چیست و چه ریشه‌ها و زمینه‌هایی دارد؟ مجله مهر به صورت مختصر به کریسمس و ریشه‌های تاریخی این جشن پرداخته است.

شب یلدا یعنی دور هم مشکلات را حل می‌کنیم

شب یلدا یعنی دور هم مشکلات را حل می‌کنیم
2022-12-24T03:45:59+03:30
با علی‌محمد مودب درباره شعر، ادبیات، شب یلدا و داشته‌های فرهنگی ایران صحبت کردیم. نکاتی در این گفتگو طرح شد که بی مناسبت با مسائل جاری کشورمان نیست.

تجربه‌های خبرنگاری از جام جهانی

تجربه‌های خبرنگاری از جام جهانی
2022-12-19T12:51:26+03:30
با اتمام جام جهانی ۲۰۲۲ با مهدی مرتضویان، خبرنگار اعزامی خبرگزاری مهر به قطر گفت و گو کرده‌ایم و پای تجربیاتش از حاشیه این رقابت‌ها نشسته‌ایم.

اسم این قانون «قانون ضایع کردن حقوق زن ایرانی» است!

اسم این قانون «قانون ضایع کردن حقوق زن ایرانی» است!
2022-12-18T09:38:13+03:30
قانونی که بنا بود به زندگی بسیاری سر و سامان دهد و نگرانیهای آنها را حل کند، حالا تبدیل به نگرانی بزرگ آنها شده است: «اگر به من شناسنامه ندهند چکار کنم؟!». ا...

مرغی که ۱۸ ماه بدون سر زنده ماند

مرغی که ۱۸ ماه بدون سر زنده ماند
2022-12-17T14:38:05+03:30
حتما شما هم از شنیدن این خبر متعجب شده‌اید. اینکه چطور یک مرغ با وجود اینکه سرش را بریده‌اند ۱۸ ماه زنده مانده است. این گزارش عجیب اما واقعی را بخوانید!

وقتی که با لباس و اسب تعزیه و نذورات مردم رفتم مواد خریدم!

وقتی که با لباس و اسب تعزیه و نذورات مردم رفتم مواد خریدم!
2022-12-14T10:51:26+03:30
علیرضا سیاهی داستان جالبی دارد. هم نگاهش به اعتیاد، هم تجربیاتی که داشته و هم این روزها که درحال خدمت به بی‌خانمان‌ها و معتادان است، قصه او را جذاب کرده است.

دیزنی باخت، چون هم‌جنس‌باز شد!

دیزنی باخت، چون هم‌جنس‌باز شد!
2022-12-11T18:45:27+03:30
انیمیشن «دنیای عجیب» دیزنی در گیشه شکست خورد. درست مانند انیمیشن «سال نوری» که در آن هم وجود کاراکترهای همجنس‌باز به چشم می‌خورد.

برندهایی برای تبلیغ دین

برندهایی برای تبلیغ دین
2022-12-11T18:45:26+03:30
بسیاری از شرکت‌کنندگان در برنامه‌های جام‌جهانی 2022 قطر زمانی که با قوانین اسلام که در زندگی ساکنان دوحه قرار دارد، مواجه شدند تعجب کردند. اما آیا صحبت شفاف ...

به همت این زن، هیچ زباله‌ای در کرمانشاه دفن نمی‌شود!

به همت این زن، هیچ زباله‌ای در کرمانشاه دفن نمی‌شود!
2022-12-11T18:45:26+03:30
هایده شیرزادی، فعال محیط زیست اهل کرمانشاه، دست به کاری زده کارستان! تا وقتی با خود او گفتگو نکردم باورم نمی‌شد که او توانسته ۱۰۰درصد زباله کرمانشاه را بازیا...

رستم قاسمی که بود؟/ از میدان دفاع مقدس تا جنگ اقتصادی

رستم قاسمی که بود؟/ از میدان دفاع مقدس تا جنگ اقتصادی
2022-12-11T18:45:26+03:30
عموما رستم قاسمی را به دوران ریاست او در وزارت نفت و وزارت راه و شهرسازی می‌شناسند. اما او که بود و چه مسئولیت‌هایی داشت؟

ما تازه بعد باختن آغاز می‌شویم

ما تازه بعد باختن آغاز می‌شویم
2022-12-01T10:18:07+03:30
فکر کنید قبل از بازی است که دارم می‌پرسم: «اگر ایران ببازد چه کار می‌کنید؟». من؟ من اگر ایران ببازد، پاچه‌ها را ور می‌کشم، آستین‌ها را بالا می‌زنم و برای ای...

تاریخ رشادت را نخوانده‌ایم

تاریخ رشادت را نخوانده‌ایم
2022-11-28T12:11:28+03:30
رهبری در دیدار اخیر، اسامی را نام می‌برند و از بسیجیان می‌خواهند که در مورد آنها مطالعه کنند. در گزارش امروز به سراغ کتاب‌هایی رفته‌ایم که درمورد این افراد ن...

تیم آمریکا ۱۱ نفر است اما شما ۸۰ میلیون نفر/ بجنگ برای شادی مردم

تیم آمریکا ۱۱ نفر است اما شما ۸۰ میلیون نفر/ بجنگ برای شادی مردم
2022-11-26T15:24:47+03:30
برد تیم ملی فوتبال ایران مقابل ولز در دیدارهای جام جهانی، جان تازه‌ای به ایرانی‌ها و تمام هواداران این تیم داده است. اقدام دانش‌آموزان یک مدرسه برای هواداری ...
X فیلم جدید فیلم جدید دانلود فیلم و سریال تبلیغات شما (پیام به تلگرام)