میرنیوز

کتاب جبر و اختیار در حکمت مشاء و عرفان اسلامی روانه بازار نشر شد

کتاب جبر و اختیار در حکمت مشاء و عرفان اسلامی روانه بازار نشر شد 2023-03-05T13:36:43+03:30

به گزارش خبرنگار مهر، کتاب «جبر و اختیار در حکمت مشاء و عرفان اسلامی» اثر حسن امینی است که در پژوهشکده فلسفه و کلام اسلامی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تهیه و به همت نشر این پژوهشگاه در ۲۶۶ صفحه به چاپ رسید.

مسئله جبر و اختیار یکی از دشوار ترین مسائل عقلی در مطالعات دینی پژوهی است. این مسئله در سه حوزه دانشی جهان اسلام، یعنی کلام، فلسفه و عرفان مطرح گردیده و درباره آن بررسی‌های عمیقی صورت پذیرفته است.

مؤلف در کتاب پیش رو داده‌های مختلف در مسئله جبر و اختیار را در منابع کلامی، فلسفی و عرفانی گردآوری کرده و سپس در مقام داوری، آنها را به کمک روش تحلیلی – منطقی پردازش کرده است؛ همچنین هر کدام از دیدگاه‌ها را بررسی کرده و در پرتو تحلیل مبانی، ساختار و لوازم منطقی به مطالعه انتقادی آنها پرداخته است. آنها با بررسی تطبیقی و در یک گفتمان چالشی، درباره دیدگاه فیلسوفان حکمت مشاء و آرای عارفان در مسئله جبر و اختیار بحث کرده و از آن میان دیدگاه مناسب را اختیار کرده است.

این نوشتار معضلات جبر و اختیار را از یکدیگر تفکیک کرده و در هر بخش دیدگاه فلسفی و عرفانی را بررسی کرده و میان توحید افعالی و اختیار انسان و میان عبارت‌های عارفان و آرای ملاصدرا به صورت مستند جمع کرده است.

این تحقیق به لحاظ دیدگاه ابن سینا و مقایسه آن با دیدگاه ابن عربی، ساختار، پرسش‌ها و روش تازگی دارد. این نوشتار به لحاظ طرح مسئله و پرسش‌ها، در مقایسه با پژوهش‌های گذشته از جامعیت بیشتری برخوردار است، بلکه تلاش کرده است تا همه معضلات جبر را پوشش دهد و به صورت جداگانه به همه آنها در حد توان، پاسخ درخور ارائه دهد. به لحاظ روش نیز سعی کرده است فرایند یک گفتمان اثرگذار به حل و فصل مسائل و دفع شبهات، بپردازد.

ساختار اثر

این کتاب در پنج فصل تألیف شده است؛ پس از بیان کلیات و مفاهیم، در فصل اول به «علم الهی و اختیار آدمی» پرداخته شده و در این فصل، به فیلسوفان مشاء و عارفان مسلمان اشاره و در ادامه نیز شباهت‌ها و تفاوت‌هایی ذکر شده است.

نویسنده در فصل دوم، «قضا و قدر الهی و اختیار آدمی» را مورد بحث و بررسی قرار داده و پس از بیان مبانی مسئله در اندیشه حکیمان مشاء و در اندیشه عارفان مسلمان، به مسئله مذکور پاسخ داده شده و شباهت‌ها و تفاوت‌هایی تبیین شده است.

سومین فصل از کتاب حاضر به «غیر ارادی بودن اراده و اختیار آدمی» پرداخته شده و پس از طرح مسئله، به فیلسوفان مشاء (فارابی، ابن سینا و میرداماد) اشاره شده و در ادامه، ضمن پرداختن به عارفان مسلمان، شباهت‌ها و تفاوت‌های آرای فلاسفه مشاء و عرفا تبیین و اشکال جبر بر پایه ضرورت علی و معلومی تشریح و پاسخ داده شده است.

«اراده حق و خلق در موطن فعل و اختیار انسان (جمع توحید افعالی با اختیار انسان)» عنوان چهارمین فصل از این کتاب است که پس از طرح مسئله، به فیلسوفان مشاء و عارفان مسلمان (مبانی و پاسخ بر اساس مبانی) پرداخته شده و ضمن استناد اختیار به حق تعالی، مواضع اختلاف و اتفاق دیدگاه مشاء و عرفا تبیین شده است.

در پنجمین و آخرین فصل از این اثر که با عنوان «تأثیر حکمت مشاء و عرفان اسلامی بر برخی معاصران» به رشته تحریر درآمده، پس از طرح مسئله، این تأثیر بر امام خمینی، علامه طباطبایی، شهید مطهری، استاد مصباح یزدی و برخی معاصران تشریح شده و در پایان نیز نتیجه گیری شده است.

منبع : خبرگزاری مهر


کلمات کلیدی :
اشتراک گذاری :

آخرین اخبار فرهنگی

پیام تبریک برخی نهادهای فرهنگی درباره موشک‌باران اسرائیل

 پیام تبریک برخی نهادهای فرهنگی درباره موشک‌باران اسرائیل
2024-04-14T13:45:31+03:30
سازمان اوقاف و امور خیریه و بنیاد ایران‌شناسی به مناسبت حمله به اهداف رژیم غاصب صهیونیستی پیام‌های تبریک صادر کردند.

برای «بی‌بدن» و مفهومی به نام تعارضات اجتماعی

 برای «بی‌بدن» و مفهومی به نام تعارضات اجتماعی
2024-04-14T12:52:09+03:30
قصاص نفس و ماجرای بخشش، سالهاست دستمایه تولیدات سینمایی بسیاری شده‌است اما در کنار به تصویر کشیدن این مفهوم گاهی گریزی به مسائل اجتماعی دیگری هم زده می‌شد.

اگر مقابل دشمن شل بگیریم مشکل حل می شود؟ + صوت

 اگر مقابل دشمن شل بگیریم مشکل حل می شود؟ + صوت
2024-04-14T12:25:18+03:30
شب گذشته ایران طی حملاتی پهپادی و موشکی بخش هایی از سرزمین های اشغالی را مورد هدف قرار داد. حمله ای که در پاسخ به زدن کنسولگری ایران در سوریه بود.

«بعد از رفتن» و «روایت ناتمام سیما» مسافر مسکو شدند

 «بعد از رفتن» و «روایت ناتمام سیما» مسافر مسکو شدند
2024-04-14T11:45:55+03:30
دو فیلم سینمایی «بعد از رفتن» و «روایت ناتمام سیما» از تولیدات بنیاد سینمایی فارابی در هشتمین جشنواره فیلم بریکس مسکو روی پرده می‌روند.

بیانیه انجمن سینمای جوانان درباره پاسخ پهپادی و موشکی ایران

 بیانیه انجمن سینمای جوانان درباره پاسخ پهپادی و موشکی ایران
2024-04-14T11:45:54+03:30
انجمن سینمای جوانان ایران در خصوص پاسخ پهپادی و موشکی نیروهیا مسلح جمهوری اسلامی ایران به اقدام تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی علیه سفارت جمهوری اسلامی ایران در...

آخرین وضعیت گوینده رادیو در بیمارستان

 آخرین وضعیت گوینده رادیو در بیمارستان
2024-04-14T11:45:54+03:30
قائم‌مقام رادیو از وضعیت رو به بهبود مسعود اسکویی گوینده، کارشناس و مجری پیشکسوت خبر داد.

هنرمندان درباره «وعده صادق» چه نوشتند؟

 هنرمندان درباره «وعده صادق» چه نوشتند؟
2024-04-14T11:45:53+03:30
همزمان با حملات تنبیهی و عملیات گسترده پهپادی سپاه پاسداران علیه رژیم صهیونیستی، تعدادی از هنرمندان در فضای‌مجازی به این عملیات واکنش نشان دادند.

نمایش‌های کودک و ایرانی رونق‌بخش سالن‌های دولتی

 نمایش‌های کودک و ایرانی رونق‌بخش سالن‌های دولتی
2024-04-14T11:05:21+03:30
آمار فروش نمایش‌های‌ تالار هنر و تماشاخانه سنگلج تا پایان روز جمعه ۲۴ فروردین ماه ۱۴۰۳ اعلام شد.

تکلیف سریال رضا شفیعی‌جم روشن شد

 تکلیف سریال رضا شفیعی‌جم روشن شد
2024-04-14T11:05:21+03:30
سریال «خط رو خط» قرار است سه روز در هفته با بازی رضا شفیعی‌جم و موضوعات مختلف روی آنتن شبکه نسیم باشد.

تولید فصل دوم «سرزمین شعر» با ایده‌هایی جدید و پخته‌تر

 تولید فصل دوم «سرزمین شعر» با ایده‌هایی جدید و پخته‌تر
2024-04-14T11:05:20+03:30
دستیار وزیر در امور شعر از تولید فصل دوم برنامه «سرزمین شعر» با ایذده‌هایی جدید و پخته‌تر خبر داد و گفت: بارخوردها نشان می‌دهد نخبگان فارسی زبان د...

دیپلماسی میان ایران و تاجیکستان مبتنی بر عشق است

 دیپلماسی میان ایران و تاجیکستان مبتنی بر عشق است
2024-04-14T11:05:20+03:30
گلرخسار صفی‌اوا گفت: من در بسیاری از نمایشگاه‌های بین‌المللی دنیا از جمله مسکو، فرانکفورت و... شرکت کرده‌ام، اما به نظرم هیچ نمایشگاهی مانند نمایشگاه کتاب ت...

افزایش حقوق ایثارگران در سال ۱۴۰۳ چقدر خواهد بود؟

 افزایش حقوق ایثارگران در سال ۱۴۰۳ چقدر خواهد بود؟
2024-04-14T11:05:19+03:30
معاون مددکاری و مشارکت‌های مردمی بنیاد شهید گفت: هنوز مقدار افزایش حقوق ایثارگران مشخص نشده اما تا آخر فروردین اعلام خواهد شد.

دیدگاه قرآن درباره توان یهودیان اسرائیل در برابر رقیب

 دیدگاه قرآن درباره توان یهودیان اسرائیل در برابر رقیب
2024-04-14T11:05:19+03:30
امروز بنی‌اسرائیل در غزه آن خباثت نهفته در خود را که سبقه در گذشته سیاه‌شان دارد، آشکار کردند و آتشی که در گذشته برای سایر پیامبران و ملت‌ها روشن کرده بودند...

یاسینی رکورددار کنسرت در سال ۱۴۰۲ / در مسیر همایون یا یگانه

 یاسینی رکورددار کنسرت در سال ۱۴۰۲ / در مسیر همایون یا یگانه
2024-04-14T11:05:18+03:30
روزگاری در موسیقی پاپ ایران اعلام شد که حامد همایون در پنج ماه ۲۳۹ کنسرت برگزار کرده است؛ آماری که از رکوردی عجیب روایت داشت؛ اما در نهایت سرنوشت حامد همایو...

صادرات نوشت‌افزار ایرانی کلید خورد

 صادرات نوشت‌افزار ایرانی کلید خورد
2024-04-14T11:05:18+03:30
مدیرعامل مجمع ایران‌نوشت صادرات نوشت‌افزار ایرانی اسلامی به برخی از کشورها را جزو مهمترین برنامه‌های این مجمع در سال جدید خواند.

قانون عفاف و حجاب برای همه مردم لازم‌الاجرا شد

 قانون عفاف و حجاب برای همه مردم لازم‌الاجرا شد
2024-04-14T11:05:17+03:30
مدیرعامل بنیاد عفاف و حجاب با اشاره به لازم‌الاجرا بودن قانون حجاب در کشور و لزوم مکانیزه بودن مواجهه با هنجارشکنان گفت: کسانی که به موضوع عفاف و حجاب در کش...

تلاطم در بازار ظهیرالاسلام/ قیمت کاغذ تحریر افزایش یافت

 تلاطم در بازار ظهیرالاسلام/ قیمت کاغذ تحریر افزایش یافت
2024-04-14T11:05:17+03:30
افزایش نرخ ارز پس از دو هفته دامن بازار کاغذ را نیز گرفت،‌بر این اساس قیمت کاغذ تحریر در بازار افزایش ۱۰۰ هزار تومانی را تجربه کرده است.

سهم ۴۹درصدی تمساح خونی از گیشه‌ تعطیلات/ پرویزخان درجا زد

 سهم ۴۹درصدی تمساح خونی از گیشه‌ تعطیلات/ پرویزخان درجا زد
2024-04-14T11:05:16+03:30
براساس آمارهای ثبت‌شده از میزان استقبال از فیلم‌های درحال اکران در تعطیلات پایان هفته قبل ۳۵۳۰۰۰ هزار نفر برای دیدن فیلم مورد علاقه خود در هفته سوم فروردین ...

شاعرانی که خود را "عطار" جا زدند

 شاعرانی که خود را "عطار" جا زدند
2024-04-14T11:05:16+03:30
پس از سده نهم هجری شاعران متعددی با تخلص عطار ظهور کردند که اتفاقاً بسیاری از آثار منسوب به عطار نیشابوری، از برکات حضور آنهاست.

«محفل» بدون سلبریتی با خلاقیت و یک شبِ صدمیلیونی!

 «محفل» بدون سلبریتی با خلاقیت و یک شبِ صدمیلیونی!
2024-04-14T11:05:15+03:30
«محفل» دوباره توانست برنامه پربیننده ایام ماه مبارک رمضان باشد؛ برنامه‌ای که سلبریتی ندارد اما یک برنامه‌اش تنها به ۱۰۰میلیون بازدیدکننده رسید.

مهرداد صدقی با "آبنبات لیمویی" به نمایشگاه می‌آید

 مهرداد صدقی با "آبنبات لیمویی" به نمایشگاه می‌آید
2024-04-14T11:05:15+03:30
مهرداد صدقی از انتشار کتاب "آبنبات لیمویی" در ادامه مجموعه طنز خود خبر داد و گفت: این کتاب آخرین اثر از مجموعه "آبنبات‌ها" خواهد بود.

عملیات اجرایی آماده‌سازی نمایشگاه کتاب تهران آغاز شد

 عملیات اجرایی آماده‌سازی نمایشگاه کتاب تهران آغاز شد
2024-04-14T11:05:14+03:30
مدیر کمیته اجرایی و پشتیبانی سی‌وپنجمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران از آغاز عملیات اجرایی آماده‌سازی این نمایشگاه خبر داد.

دژهای پوشالی یهود به دادشان نرسید

 دژهای پوشالی یهود به دادشان نرسید
2024-04-14T11:05:14+03:30
یهودیانِ بنی‌نضیر چنان مغرور و از خود راضی بودند که تکیه‌گاهشان دژهای نیرومند و قدرت ظاهری‌شان بود، اما از آنجا که خدا می‌خواست بر همه روشن کرد که چیزی در ب...

حمایت شاعران از "وعده صادق" ایران

 حمایت شاعران از "وعده صادق" ایران
2024-04-14T11:05:14+03:30
جمعی از شاعران کشور در حمایت از عملیات "وعده صادق"، تازه‌ترین سروده‌های خود را به این موضوع اختصاص دادند.

گنبد آهنین چه می‌داند از صریر قیامت سجیل

 گنبد آهنین چه می‌داند از صریر قیامت سجیل
2024-04-14T11:05:13+03:30
نغمه مستشار نظامی در تازه‌ترین سروده خود از عملیات «وعده صادق» پاسخی به حمله جنگنده‌های ارتش اسرائیل به ساختمان کنسولگری کشورمان در دمشق حمایت کرد.

جشن نیمه شعبان هیئت کجا برویم؟

 جشن نیمه شعبان هیئت کجا برویم؟
2024-02-26T06:01:07+03:30
هیئت‌ها و حسینیه‌های سراسر کشور همزمان با میلاد سراسر خیر و برکت امام زمان (عج) مراسم شادی و سرور برگزار می‌کنند.

شاعران به استقبال نیمه شعبان رفتند/ کاش، سَحر، خاک رهِ « مهدی موعود » شوم

 شاعران به استقبال نیمه شعبان رفتند/ کاش، سَحر، خاک رهِ « مهدی موعود » شوم
2024-02-26T06:01:06+03:30
شاعران فارسی زبان در آستانه نیمه شعبان در نشست ادبی «منتظران وصل» با تازه‌ترین سروده‌های خود به ساحت مقدس امام مزان عرض ارادت کردند.

بهترین دعا‌ها در شب نیمه شعبان به روایت امام صادق (ع)

 بهترین دعا‌ها در شب نیمه شعبان به روایت امام صادق (ع)
2024-02-26T06:01:06+03:30
امام صادق علیه‌السلام دربارۀ آداب شب نیمۀ شعبان، به یکی از بهترین دعاها اشاره می فرماید.

"پایان جنگ"، "عزل منتظری و بنی‌صدر" و "فوت احمد خمینی" موضوع گفت‌وگو با کارگردان "احمد"/ احمد آقا حتی یک «واو» به صحبت‌های امام دست نزد!

 "پایان جنگ"، "عزل منتظری و بنی‌صدر" و "فوت احمد خمینی" موضوع گفت‌وگو با کارگردان "احمد"/ احمد آقا حتی یک «واو» به صحبت‌های امام دست نزد!
2024-02-26T06:01:05+03:30
مصطفی رزاق کریمی کارگردان فیلم "احمد" درباره احمد خمینی صحبت کرد؛ از ۴۲ روز سالک شدن او تا ماجرای عزل منتظری و پایان جنگ. او گفت: کارگردان دیکته‌پ...

ویکی موعود با ۴۰ هزار مقالۀ تخصصی راه اندازی شد

 ویکی موعود با ۴۰ هزار مقالۀ تخصصی راه اندازی شد
2024-02-26T06:01:04+03:30
همزمان با میلاد سراسر سعادت حضرت مهدی موعود(عج) از ویکی موسسه فرهنگی هنری موعود عصر(عج) رونمایی شد.
X فیلم جدید فیلم جدید دانلود فیلم و سریال تبلیغات شما (پیام به تلگرام)