میرنیوز

گزارش تاریخ|چرا با قدرت‌گرفتن رضاخان "پلیس جنوب" منحل شد؟/ انتقال قدرت سرکوبگری از انگلیس به دیکتاتور

 گزارش تاریخ|چرا با قدرت‌گرفتن رضاخان "پلیس جنوب" منحل شد؟/ انتقال قدرت سرکوبگری از انگلیس به دیکتاتور 2020-11-21T23:16:34+03:30

گروه تاریخ خبرگزاری تسنیم- در نخستین روز آذر ماه سال 1300، پلیس جنوب منحل شد. انگلیس با نیروهایی که از کشور خود، هند و حتی ایرانی‌ها به استخدام درآورده بود بر امور نظامی، امنیتی و انتظامی ایران مسلط بود و با روس‌ها رقابت داشت. روس‌ها در شمال کشور قوای نظامی شکل داده بودند و انگلیسی‌ها در جنوب.

جدیدترین خبرها و تحلیل‌های ایران و جهان را در کانال تلگرامی تسنیم بخوانید. (کلیک کنید)

جدیدترین خبرها و تحلیل‌های ایران و جهان را در کانال اینستاگرامی تسنیم بخوانید. (کلیک کنید)

** انگلیس چرا در ایران پلیس تشکیل داد؟

در جریان جنگ جهانی اول، دولت‌های روس و انگلیس که از نفوذ آلمان در ایران هراس داشتند و این نفوذ را برخلاف منافع خود می‌دانستند، در قراردادی محرمانه ایران را بین خود تقسیم کردند. طبق قرارداد 1907 ایران منطقه‌ای بی‌طرف پیش‌بینی شده بود، اما روس‌ها و انگلیسی‌ها برای حفظ منافع خودشان در ایران قشون نظامی تشکیل دادند.

ابتدا روس‌ها نیروی قزاق را با استعداد 11 هزار نفر و با فرماندهی خود ایجاد کردند. سپس دولت انگلیس هم در جنوب کشور پلیس تشکیل داد. با تشکیل نیروی قزاق توسط روس‌ها در شمال کشور، انگلیسی‌‌ها به بهانه ناامنی و دستبرد به اموال بازرگانان انگلیسی و هندی در جنوب ایران در اخطاری به دولت ایران هشدار دادند که در صورت تکرار این اتفاقات، درجنوب ایران و فارس قوای نظامی تشکیل خواهند داد و سازمانی شبیه قزاقخانه که روس‌ها در شمال کشور اداره می‌کردند، در جنوب ایجاد خواهند کرد. در آن اخطاریه تهدید هم کردند که هزینه نگهداری این قشون باید توسط دولت ایران و از محل سود گمرک جنوب و مالیات فارس تامین شود.

انگلیسی‌ها ابتدا با تعداد اندکی نیرو پلیس جنوب را به راه انداختند و سپس حکومت هندوستان که مستعمره انگلستان بود، نیروهایی را برای تقویت پلیس جنوب به ایران عازم کرد. این اقدام انگلیس مورد حمایت نماینده رسمی دولت ایران هم قرار گرفت. در شیراز فرمانفرما استاندار فارس تمامی امکانات دولت مرکزی را در خدمت تثبیت و توسعه پلیس جنوب قرار داد و ژاندارمری فارس را نیز تحت فرمان آن درآورد.

هدف انگلیس مبارزه با نفوذ خارجی‌های غیر انگلیسی به ویژه آلمانی‌ها و عثمانی‌ها در بخش جنوب ایران، تأمین امنیت راه‌های جنوبی ایران برای تردد کاروان‌های تجاری و تدارکاتی و نظامی انگلیسی‌ها و تأمین امنیت منابع نفتی ایران که تحت سلطه انگلستان قرار داشت، بود.

نیروهای پلیس جنوب انگلیسی، هندی و ایرانی بودند که تا اوایل سال 1918 تعداد نیروها به 10 هزار نفر رسید. نحوه اداره پلیس جنوب نیز مطابق با تشکیلات نظامی انگلیس بود.

کشور انگلیس ,
نیروهای پلیس جنوب انگلیسی، هندی و ایرانی بودند که تا اوایل سال 1918 تعداد نیروها به 10 هزار نفر رسید. نحوه اداره پلیس جنوب نیز مطابق با تشکیلات نظامی انگلیس بود.

** عوامل انحلال پلیس جنوب چه بود؟

پس از انقلاب اکتبر روسیه در سال 1917 نیروهای روس از ایران عقب‌نشینی کردند و انگلیسی‌ها تنها نیروی مداخله‌کننده در امور نظامی و انتظامی ایران بودند. از این رو انگلیسی‌ها فضای خالی ناشی از کناره‌گیری روس‌ها را بلافاصله با پیشروی خود به شمال پر کردند و با حمایت از تأسیس دولتی مقتدر و متمرکز در تهران تلاش کردند تا ضمن مسدود کردن راه نفوذ مجدد بلشویسم به ایران، امنیت را در مرزهای غربی هندوستان تأمین کنند.

پس از این اتفاق نارضایتی مردم از اقدامات پلیس جنوب افزایش یافت که منجر به ایجاد درگیری و جنگ بین ایل قشقایی و پلیس جنوب شد. در این درگیری‌ها ده‌ها نفر کشته و مجروح شدند.

گرچه ایل قشقایی پس از یک دوره درگیری با پلیس جنوب، مسائل خود را با آنان حل و فصل کرد، اما نیروهای انگلیسی برای تقویت پلیس جنوب وارد بوشهر شدند که در درگیری‌های مختلف با مخالفان محلی شکست‌هایی خوردند.

یکی از اقدامات پلیس جنوب ایجاد ناامنی و نابسامانی در ابعاد گوناگون، برای القاء این فکر بود که در آن شرایط، تنها نیروی توانا برای رفع مشکلات مردم، نیروی پلیس جنوب است. آنان در فارس به خریدن گندم، جو و سایر اجناس، به چند برابر قیمت معمول و ذخیره کردن و یا سوزاندن آنها، برای ایجاد قحطی در شهر، اقدام کردند. در این شرایط، مردم حتی مجبور به خوردن آرد ذرت و خاک‌اره می‌شدند.

کشور انگلیس ,
اقدامات پلیس جنوب خشم علما و مراجع وقت ایران را به همراه آورد و آنان را به موضع‌گیری‌های شدید واداشت. بسیاری از علما تعرضات انگلیسی‌ها به حقوق و نوامیس و اموال مردم ایران را محکوم کردند.

اقدامات آنان خشم علما و مراجع وقت ایران را به همراه آورد و آنان را به موضع‌گیری‌های شدید واداشت. آیت‌الله سید محمدکاظم یزدی، آیت‌الله میرزا محمدتقی شیرازی و بسیاری از علمای نجف تعرضات انگلیسی‌ها به حقوق و نوامیس و اموال مردم ایران را محکوم کردند و به تشویق و تأیید مبارزان پرداختند.

پس از پایان جنگ جهانی اول در فرماندهی پلیس جنوب تغییراتی به وجود آمد و دوره جدیدی در تشکیلات پلیس جنوب آغاز شد. این دوره فعالیت با قرارداد 1919 میان ایران و انگلیس ارتباط داشت. به موجب یکی از مواد آن، قرار بود با ایجاد ارتشی مدرن با کمک انگلستان، پلیس جنوب در آن ادغام شود، اما این قرارداد با مخالفت داخلی و اختلاف حکومت هند با دولت انگلستان بر سر آن و استعفای حسن وثوق‌الدوله از ریاست وزرا عملی نشد.

در نهایت ناتوانی دولت ایران از پرداخت سهم خود در تأمین هزینه این نیرو،  استمرار مبارزات ضد انگلیسی مردم ایران در شهرهای جنوب، اصرار آمریکا، روسیه و فرانسه به لزوم خروج نیروهای انگلیسی از ایران و اعتراض نمایندگان مجلس انگلستان به هزینه‌های گزاف نظامی و مشکلات مالی آن برای دولت انگلستان پس از پایان جنگ اول جهانی موجب شد که پلیس جنوب منحل شود.

کشور انگلیس ,
با وجود رضاخان در سیستم حکومتی ایران دیگر نیازی به هزینه کردن برای تامین منافع و امنیت انگلیسی‌ها در ایران نبود.

** آیا رضاشاه علیه انگلیس عمل کرد؟

برخی عامل انحلال پلیس جنوب را رضاخان معرفی کرده‌اند. در حالی که طبق آن چیزهایی که در فوق گفته شد، رضاخان آن نقش موردنظر در انحلال پلیس جنوب را نداشت.

البته قدرت گرفتن رضاخان در ایران موجب شد که انگلیس نیز پذیرای انحلال این پلیس شود، چرا که با وجود رضاخان در سیستم حکومتی ایران دیگر نیازی به هزینه کردن برای تامین منافع و امنیت انگلیسی‌ها در ایران نبود. رضاخان فردی بود که با حمایت انگلیسی‌ها به قدرت رسیده بود و وابسته به آن‌ها بود. از این رو او تامین‌کننده منافع و عامل برقراری امنیت برای عوامل آن کشور در ایران بود.

دولت انگلیس وقتی که با مخالفت‌ها و اعتراضات نمایندگان مجلسش روبرو شد و از این سو نیز خیالش از قدرت گرفتن رضاخان آسوده شد، تصمیم گرفت تا فعالیت‌های پلیس جنوب را متوقف سازد.

انتهای پیام/

منبع : خبرگزاری تسنیم


کلمات کلیدی :
اشتراک گذاری :

آخرین اخبار سیاسی

تحلیل تورم در سه ماهه تابستان ۱۳۹۹

تحلیل تورم در سه ماهه تابستان ۱۳۹۹
2020-12-04T10:06:35+03:30
مرکز پژوهش های مجلس طی گزارشی به تحلیل تورم در سه ماهه تابستان ۱۳۹۹ پرداخت.

مجلس پیگیر مسائل معیشتی و توانبخشی معلولان است

مجلس پیگیر مسائل معیشتی و توانبخشی معلولان است
2020-12-04T10:03:21+03:30
رئیس مجلس در پیامی به مناسبت روز جهانی معلولیت،نوشت: مجلس با نظارت بر قانون جامع حمایت از معلولین‏، پیگیر مسائل شغلی، معیشتی، حمل و نقل، توانبخشی، بهداشتی و ...

یک بار هم شده با تروریسم در ایران مانند تروریسم در فرانسه و اتریش برخورد کنید

یک بار هم شده با تروریسم در ایران مانند تروریسم در فرانسه و اتریش برخورد کنید
2020-12-04T09:53:15+03:30
علی‌باقری‌کنی طی نامه‌های جداگانه به دبیرکل و کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، خواستار محکومیت صریح ترور شهید فخری‌زاده به عنوان عملیات تروریستی شد و گفت: یک ...

طرح سهمیه بندی بنزین سرانه خانوار در نوبت رسیدگی کمیسیون انرژی قرار دارد

طرح سهمیه بندی بنزین سرانه خانوار در نوبت رسیدگی کمیسیون انرژی قرار دارد
2020-12-04T09:53:15+03:30
سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی از قرار گرفتن طرح سهمیه بندی بنزین سرانه خانوار در نوبت رسیدگی کمیسیون خبر داد.

خبرخوش نماینده مجلس درباره حقوق سربازان وظیفه در سال آینده

 خبرخوش نماینده مجلس درباره حقوق سربازان وظیفه در سال آینده
2020-12-04T09:29:53+03:30
نماینده تهران در مجلس از پیش بینی افزایش سه برابری حقوق سربازان در بودجه سال ۱۴۰۰ خبر داد.

وزارت خارجه مانع اقدامات ضد امنیتی سفارتخانه های خارجی در کشورمان شود

 وزارت خارجه مانع اقدامات ضد امنیتی سفارتخانه های خارجی در کشورمان شود
2020-12-04T09:29:53+03:30
عضو هیئت رئیسه مجلس گفت:ضرورت دارد تا وزارت امور خارجه هر چه سریعتر مانع اقدامات ضد امنیتی سفارت خانه های کشورهای به مانند هلند در کشور شود.

اصلاح قانون انتخابات برای افزایش زمان برگزاری با هماهنگی دولت و شورای نگهبان

 اصلاح قانون انتخابات برای افزایش زمان برگزاری با هماهنگی دولت و شورای نگهبان
2020-12-04T09:29:53+03:30
رئیس کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس گفت:قطعا اگر نیاز باشد مجلس با هماهنگی که با شورای نگهبان و دولت خواهد داشت زمان برگزاری انتخابات در دو روز را اصلاح خ...

واکنش بایدن به ترور شهید فخری‌زاده

واکنش بایدن به ترور شهید فخری‌زاده
2020-12-04T09:13:17+03:30
رئیس‌جمهور منتخب آمریکا گفت که سخت است بگوید ترور دانشمند هسته‌ای و دفاعی ایران چه میزان تعاملات او با ایران را پیچیده خواهد کرد. ...

خط حزب‌الله با عنوان «مجازات قطعی است» منتشر شد

خط حزب‌الله با عنوان «مجازات قطعی است» منتشر شد
2020-12-04T09:10:02+03:30
شماره‌ دویست‌وشصت‌وپنجم هفته‌نامه‌ خط حزب‌الله با عنوان «مجازات قطعی است» منتشر شد.

آبرامز: احتمالا ایران تا روی کار آمدن بایدن برای انتقام ترور فخری‌زاده اقدامی نکند

آبرامز: احتمالا ایران تا روی کار آمدن بایدن برای انتقام ترور فخری‌زاده اقدامی نکند
2020-12-04T08:46:35+03:30
نماینده ویژه آمریکا در امور ایران و ونزوئلا گفت که احتمالا ایران تا سرکار آمدن جو بایدن، رئیس‌جمهور منتخب آمریکا از اقدام برای گرفتن انتقام ترور محسن فخری‌زا...

مجازات قطعی است

مجازات قطعی است
2020-12-04T08:33:15+03:30
شماره‌ی دویست‌وشصت‌وپنجم هفته‌نامه‌ی خط حزب‌الله با عنوان «مجازات قطعی است» منتشر شد.

فلاحی: مهمترین هدف از ترور شهید فخری‌زاده مقابله با توان هسته‌ای ایران است

فلاحی: مهمترین هدف از ترور شهید فخری‌زاده مقابله با توان هسته‌ای ایران است
2020-12-04T08:06:35+03:30
رییس کمیته هسته ای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه ائتلاف عبری، آمریکایی و عربی در ترور دانشمند هسته ای و دفاعی دست داشته است...

اخبار حقوقی و قضایی در هفته‌ای که گذشت...

اخبار حقوقی و قضایی در هفته‌ای که گذشت...
2020-12-04T07:26:35+03:30
در دومین هفته از آذرماه 99 اخبار مختلفی در حوزه‌ حقوقی قضایی منتشر شد.

رحیمی جهان آبادی: حادثه ترور شهید فخری‌زاده به دعوای داخلی تبدیل نشود

رحیمی جهان آبادی: حادثه ترور شهید فخری‌زاده به دعوای داخلی تبدیل نشود
2020-12-04T07:26:35+03:30
یک عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی با تاکید بر ضرورت پاسخ قاطع و اثرگذار ایران به حادثه ترور شهید فخری زاده در عین حال تاکید کرد که بای...

دو سیاست اعمالی و اعلامی سعودی‌ها در قبال فلسطین

دو سیاست اعمالی و اعلامی سعودی‌ها در قبال فلسطین
2020-12-04T07:26:34+03:30
قائم مقام جمعیت دفاع از فلسطین با بیان این که عربستان سعودی از حرف تا عمل هیچ اقدامی برای کمک به فلسطینیان و حل مسائل مربوط به آنها انجام نداده است، گفت: به ...

راپورت تخلف افراد منتسب به انقلاب به مقامات قضایی

راپورت تخلف افراد منتسب به انقلاب به مقامات قضایی
2020-12-04T07:26:34+03:30
آلودگی زدایی از نظام دیوان سالار اداری از چنان اهمیت و جایگاهی برخوردار است که نظامهای سیاسی در عصر پادشاهان ایرانی و پس از آن در دوران معاصر و قدرت گرفتن حا...

بودجه ۱۴۰۰ سنتی است/ دولت اعتقادی به اصلاح ساختار بودجه ندارد

بودجه ۱۴۰۰ سنتی است/ دولت اعتقادی به اصلاح ساختار بودجه ندارد
2020-12-04T06:43:17+03:30
عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی گفت: لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ یک بودجه سنتی است و دولت هیچ اعتقادی به اصلاح ساختار بودجه ندارد.

گزارش| بیست‌وچند سال تجربه دیپلماسی که البته موفق نبود!/ ادعای روحانی چقدر قابل قبول است؟

 گزارش| بیست‌وچند سال تجربه دیپلماسی که البته موفق نبود!/ ادعای روحانی چقدر قابل قبول است؟
2020-12-04T01:03:13+03:30
رئیس‌جمهور صبح امروز در واکنش به طرح مجلس گفت "بگذارید آن‌ها که تجربه دارند، کار را پیش ببرند" و به بیست و چند سال تجربه دیپلماسی موفق اشاره کرد. ...

برد پهپادهای ایران به رکورد بی‌سابقه ۴۴۰۰کیلومتر رسید/ مشخصات ۵ پهپاد ساخته‌شده بر اساس RQ-۱۷۰

 برد پهپادهای ایران به رکورد بی‌سابقه ۴۴۰۰کیلومتر رسید/ مشخصات ۵ پهپاد ساخته‌شده بر اساس RQ-۱۷۰
2020-12-04T01:03:13+03:30
شاهد۱۷۱ نخستین پهپاد ایرانی است که برد آن به ۴۴۰۰ کیلومتر رسیده است و بدین‌ترتیب برد عملیاتی پهپادهای ایرانی با جهش دوبرابری روبه‌رو شده است.

طرح مجلس برگفته از بندهای برجام است/درخواست از روحانی درباره منافع ملی/ مشروح گفتگوی تلویزیونی قالیباف

 طرح مجلس برگفته از بندهای برجام است/درخواست از روحانی درباره منافع ملی/ مشروح گفتگوی تلویزیونی قالیباف
2020-12-04T00:49:53+03:30
رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: در ایجاد کسری بودجه نقش سوء مدیریت‌ها بیشتر از تحریم است.

طرح مجلس مصوبه شورای عالی امنیت ملی دارد/طرح برگفته از بندهای برجام است/درخواست از روحانی درباره منافع ملی/ مشروح گفتگوی تلویزیونی قالیباف

 طرح مجلس مصوبه شورای عالی امنیت ملی دارد/طرح برگفته از بندهای برجام است/درخواست از روحانی درباره منافع ملی/ مشروح گفتگوی تلویزیونی قالیباف
2020-12-04T00:36:32+03:30
رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: در ایجاد کسری بودجه نقش سوء مدیریت‌ها بیشتر از تحریم است.

آقای روحانی! هول نشده‌ایم، منتظریم کاری کنید/ مجلس در حل مشکلات همراه دولت است

آقای روحانی! هول نشده‌ایم، منتظریم کاری کنید/ مجلس در حل مشکلات همراه دولت است
2020-12-04T00:16:41+03:30
رئیس مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه عده‌ای می‌گویند مجلس هول شده، کسی هول نشده است، خطاب به رئیس‌جمهور، گفت: همه ما ۷ ساله منتظریم کاری انجام بدهید

برد پهپادهای ایران به رکورد بی سابقه ۴۴۰۰کیلومتر رسید/ مشخصات ۵ پهپاد ساخته شده بر اساس RQ-۱۷۰

 برد پهپادهای ایران به رکورد بی سابقه ۴۴۰۰کیلومتر رسید/ مشخصات ۵ پهپاد ساخته شده بر اساس RQ-۱۷۰
2020-12-04T00:23:12+03:30
شاهد ۱۷۱ نخستین پهپاد ایرانی است که برد آن به ۴۴۰۰ کیلومتر رسیده است و بدین ترتیب برد عملیاتی پهپاد های ایرانی با جهش دو برابری روبرو شده است.

قالیباف: نمایندگان با گرانی‌ها آشنا هستند/نقش سوء مدیریت‌ها در کسری بودجه بیشتر از تحریم است

 قالیباف: نمایندگان با گرانی‌ها آشنا هستند/نقش سوء مدیریت‌ها در کسری بودجه بیشتر از تحریم است
2020-12-04T00:23:12+03:30
رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: در ایجاد کسری بودجه نقش سوء مدیریت‌ها بیشتر از تحریم است.

آقای روحانی! هول نشده‌ایم، منتظریم کاری کنید/ نباید در اجرا دخالت کنیم

آقای روحانی! هول نشده‌ایم، منتظریم کاری کنید/ نباید در اجرا دخالت کنیم
2020-12-03T23:23:21+03:30
رئیس مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه عده‌ای می‌گویند مجلس هول شده، کسی هول نشده است،خطاب به رئیس‌جمهور، گفت: همه ما ۷ ساله منتظریم کاری انجام بدهید

آقای روحانی! هول نشده‌ایم؛ منتظریم کاری کنید/ نباید در اجرا دخالت کنیم

آقای روحانی! هول نشده‌ایم؛ منتظریم کاری کنید/ نباید در اجرا دخالت کنیم
2020-12-03T23:09:59+03:30
رئیس مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه عده‌ای می‌گویند مجلس هول شده، کسی هول نشده است،خطاب به رئیس‌جمهور، گفت: همه ما ۷ ساله منتظریم کاری انجام بدهید

تاثیر سوء مدیریت از تحریم‌ها بیشتر است/ نباید در اجرا دخالت کنیم

تاثیر سوء مدیریت از تحریم‌ها بیشتر است/ نباید در اجرا دخالت کنیم
2020-12-03T22:43:17+03:30
رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: در ایجاد کسری بودجه نقش سوء مدیریت‌ها بیشتر از تحریم است.

بودجه ۱۴۰۰ شامل کسری بودجه است/ نباید در اجرا دخالت کنیم

بودجه ۱۴۰۰ شامل کسری بودجه است/ نباید در اجرا دخالت کنیم
2020-12-03T22:16:41+03:30
رئیس مجلس شورای اسلامی با اشاره به ارائه بودجه سال آینده به مجلس گفت: کسری بودجه شامل بودجه ۱۴۰۰ نیز است.

بودجه ۱۴۰۰ شامل کسری بودجه است/ مجلس جای دولت نیست

بودجه ۱۴۰۰ شامل کسری بودجه است/ مجلس جای دولت نیست
2020-12-03T21:49:57+03:30
رئیس مجلس شورای اسلامی با اشاره به ارائه بودجه سال آینده به مجلس گفت: کسری بودجه شامل بودجه ۱۴۰۰ نیز است.