میرنیوز

گزارش تاریخ|چرا با قدرت گرفتن رضاخان "پلیس جنوب" منحل شد؟/ انتقال قدرت سرکوبگری از انگلیس به دیکتاتور

 گزارش تاریخ|چرا با قدرت گرفتن رضاخان "پلیس جنوب" منحل شد؟/ انتقال قدرت سرکوبگری از انگلیس به دیکتاتور 2020-11-21T16:50:47+03:30

گروه تاریخ خبرگزاری تسنیم- در نخستین روز آذر ماه سال 1300، پلیس جنوب منحل شد. انگلیس با نیروهایی که از کشور خود، هند و حتی ایرانی‌ها به استخدام درآورده بود بر امور نظامی، امنیتی و انتظامی ایران مسلط بود و با روس‌ها رقابت داشت. روس‌ها در شمال کشور قوای نظامی شکل داده بودند و انگلیسی‌ها در جنوب.

جدیدترین خبرها و تحلیل‌های ایران و جهان را در کانال تلگرامی تسنیم بخوانید. (کلیک کنید)

جدیدترین خبرها و تحلیل‌های ایران و جهان را در کانال اینستاگرامی تسنیم بخوانید. (کلیک کنید)

** انگلیس چرا در ایران پلیس تشکیل داد؟

در جریان جنگ جهانی اول، دولت‌های روس و انگلیس که از نفوذ آلمان در ایران هراس داشتند و این نفوذ را برخلاف منافع خود می‌دانستند، در قراردادی محرمانه ایران را بین خود تقسیم کردند. طبق قرارداد 1907 ایران منطقه‌ای بی‌طرف پیش‌بینی شده بود، اما روس‌ها و انگلیسی‌ها برای حفظ منافع خودشان در ایران قشون نظامی تشکیل دادند.

ابتدا روس‌ها نیروی قزاق را با استعداد 11 هزار نفر و با فرماندهی خود ایجاد کردند. سپس دولت انگلیس هم در جنوب کشور پلیس تشکیل داد. با تشکیل نیروی قزاق توسط روس‌ها در شمال کشور، انگلیسی‌‌ها به بهانه ناامنی و دستبرد به اموال بازرگانان انگلیسی و هندی در جنوب ایران در اخطاری به دولت ایران هشدار دادند که در صورت تکرار این اتفاقات، درجنوب ایران و فارس قوای نظامی تشکیل خواهند داد و سازمانی شبیه قزاقخانه که روس‌ها در شمال کشور اداره می‌کردند، در جنوب ایجاد خواهند کرد. در آن اخطاریه تهدید هم کردند که هزینه نگهداری این قشون باید توسط دولت ایران و از محل سود گمرک جنوب و مالیات فارس تامین شود.

انگلیسی‌ها ابتدا با تعداد اندکی نیرو پلیس جنوب را به راه انداختند و سپس حکومت هندوستان که مستعمره انگلستان بود، نیروهایی را برای تقویت پلیس جنوب به ایران عازم کرد. این اقدام انگلیس مورد حمایت نماینده رسمی دولت ایران هم قرار گرفت. در شیراز فرمانفرما استاندار فارس تمامی امکانات دولت مرکزی را در خدمت تثبیت و توسعه پلیس جنوب قرار داد و ژاندارمری فارس را نیز تحت فرمان آن درآورد.

هدف انگلیس مبارزه با نفوذ خارجی‌های غیر انگلیسی به ویژه آلمانی‌ها و عثمانی‌ها در بخش جنوب ایران، تأمین امنیت راه‌های جنوبی ایران برای تردد کاروان‌های تجاری و تدارکاتی و نظامی انگلیسی‌ها و تأمین امنیت منابع نفتی ایران که تحت سلطه انگلستان قرار داشت، بود.

نیروهای پلیس جنوب انگلیسی، هندی و ایرانی بودند که تا اوایل سال 1918 تعداد نیروها به 10 هزار نفر رسید. نحوه اداره پلیس جنوب نیز مطابق با تشکیلات نظامی انگلیس بود.

کشور انگلیس ,
نیروهای پلیس جنوب انگلیسی، هندی و ایرانی بودند که تا اوایل سال 1918 تعداد نیروها به 10 هزار نفر رسید. نحوه اداره پلیس جنوب نیز مطابق با تشکیلات نظامی انگلیس بود.

** عوامل انحلال پلیس جنوب چه بود؟

پس از انقلاب اکتبر روسیه در سال 1917 نیروهای روس از ایران عقب‌نشینی کردند و انگلیسی‌ها تنها نیروی مداخله‌کننده در امور نظامی و انتظامی ایران بودند. از این رو انگلیسی‌ها فضای خالی ناشی از کناره‌گیری روس‌ها را بلافاصله با پیشروی خود به شمال پر کردند و با حمایت از تأسیس دولتی مقتدر و متمرکز در تهران تلاش کردند تا ضمن مسدود کردن راه نفوذ مجدد بلشویسم به ایران، امنیت را در مرزهای غربی هندوستان تأمین کنند.

پس از این اتفاق نارضایتی مردم از اقدامات پلیس جنوب افزایش یافت که منجر به ایجاد درگیری و جنگ بین ایل قشقایی و پلیس جنوب شد. در این درگیری‌ها ده‌ها نفر کشته و مجروح شدند.

گرچه ایل قشقایی پس از یک دوره درگیری با پلیس جنوب، مسائل خود را با آنان حل و فصل کرد، اما نیروهای انگلیسی برای تقویت پلیس جنوب وارد بوشهر شدند که در درگیری‌های مختلف با مخالفان محلی شکست‌هایی خوردند.

یکی از اقدامات پلیس جنوب ایجاد ناامنی و نابسامانی در ابعاد گوناگون، برای القاء این فکر بود که در آن شرایط، تنها نیروی توانا برای رفع مشکلات مردم، نیروی پلیس جنوب است. آنان در فارس به خریدن گندم، جو و سایر اجناس، به چند برابر قیمت معمول و ذخیره کردن و یا سوزاندن آنها، برای ایجاد قحطی در شهر، اقدام کردند. در این شرایط، مردم حتی مجبور به خوردن آرد ذرت و خاک‌اره می‌شدند.

کشور انگلیس ,
اقدامات پلیس جنوب خشم علما و مراجع وقت ایران را به همراه آورد و آنان را به موضع‌گیری‌های شدید واداشت. بسیاری از علما تعرضات انگلیسی‌ها به حقوق و نوامیس و اموال مردم ایران را محکوم کردند.

اقدامات آنان خشم علما و مراجع وقت ایران را به همراه آورد و آنان را به موضع‌گیری‌های شدید واداشت. آیت‌الله سید محمدکاظم یزدی، آیت‌الله میرزا محمدتقی شیرازی و بسیاری از علمای نجف تعرضات انگلیسی‌ها به حقوق و نوامیس و اموال مردم ایران را محکوم کردند و به تشویق و تأیید مبارزان پرداختند.

پس از پایان جنگ جهانی اول در فرماندهی پلیس جنوب تغییراتی به وجود آمد و دوره جدیدی در تشکیلات پلیس جنوب آغاز شد. این دوره فعالیت با قرارداد 1919 میان ایران و انگلیس ارتباط داشت. به موجب یکی از مواد آن، قرار بود با ایجاد ارتشی مدرن با کمک انگلستان، پلیس جنوب در آن ادغام شود، اما این قرارداد با مخالفت داخلی و اختلاف حکومت هند با دولت انگلستان بر سر آن و استعفای حسن وثوق‌الدوله از ریاست وزرا عملی نشد.

در نهایت ناتوانی دولت ایران از پرداخت سهم خود در تأمین هزینه این نیرو،  استمرار مبارزات ضد انگلیسی مردم ایران در شهرهای جنوب، اصرار آمریکا، روسیه و فرانسه به لزوم خروج نیروهای انگلیسی از ایران و اعتراض نمایندگان مجلس انگلستان به هزینه‌های گزاف نظامی و مشکلات مالی آن برای دولت انگلستان پس از پایان جنگ اول جهانی موجب شد که پلیس جنوب منحل شود.

کشور انگلیس ,
با وجود رضاخان در سیستم حکومتی ایران دیگر نیازی به هزینه کردن برای تامین منافع و امنیت انگلیسی‌ها در ایران نبود.

** آیا رضاشاه علیه انگلیس عمل کرد؟

برخی عامل انحلال پلیس جنوب را رضاخان معرفی کرده‌اند. در حالی که طبق آن چیزهایی که در فوق گفته شد، رضاخان آن نقش موردنظر در انحلال پلیس جنوب را نداشت.

البته قدرت گرفتن رضاخان در ایران موجب شد که انگلیس نیز پذیرای انحلال این پلیس شود، چرا که با وجود رضاخان در سیستم حکومتی ایران دیگر نیازی به هزینه کردن برای تامین منافع و امنیت انگلیسی‌ها در ایران نبود. رضاخان فردی بود که با حمایت انگلیسی‌ها به قدرت رسیده بود و وابسته به آن‌ها بود. از این رو او تامین‌کننده منافع و عامل برقراری امنیت برای عوامل آن کشور در ایران بود.

دولت انگلیس وقتی که با مخالفت‌ها و اعتراضات نمایندگان مجلسش روبرو شد و از این سو نیز خیالش از قدرت گرفتن رضاخان آسوده شد، تصمیم گرفت تا فعالیت‌های پلیس جنوب را متوقف سازد.

انتهای پیام/

منبع : خبرگزاری تسنیم


کلمات کلیدی :
اشتراک گذاری :

آخرین اخبار سیاسی

بیانیه حمایت نمایندگان از معلمان و فرهنگیان سراسر کشور

بیانیه حمایت نمایندگان از معلمان و فرهنگیان سراسر کشور
2020-12-02T12:30:00+03:30
عضو هیئت رئیسه مجلس بیانیه حمایت از معلمان و فرهنگیان سراسر کشور در راه جهاد علمی در ایام شیوع بیماری کرونا را قرائت کرد.

دستگاه‌های اطلاعاتی و امنیتی نقشه‌های دشمن را خنثی کنند

دستگاه‌های اطلاعاتی و امنیتی نقشه‌های دشمن را خنثی کنند
2020-12-02T12:16:48+03:30
نماینده مردم تبریز در مجلس گفت: دشمن هوس ایجاد ناامنی در کشور ما نکند و دستگاه های ذیربط باید توطئه های آنها را خنثی کنند.

عدم حضور روحانی برای ارائه لایحه بودجه، اهانت به مجلس بود

عدم حضور روحانی برای ارائه لایحه بودجه، اهانت به مجلس بود
2020-12-02T12:16:47+03:30
نماینده مردم رباط کریم در مجلس شورای اسلامی گفت: عدم حضور رئیس جمهور در مجلس برای ارائه لایحه بودجه اهانت به مجلس بود و ما نباید این اهانت ها را بپذیریم.

اردکانیان: طرح آب رایگان برای مشترکان کم‌مصرف امسال اجرایی می‌شود

 اردکانیان: طرح آب رایگان برای مشترکان کم‌مصرف امسال اجرایی می‌شود
2020-12-02T12:23:15+03:30
وزیر نیرو گفت: در طرحی که در دولت بررسی و امسال اجرایی می‌شود، گروهی از مشترکان کم‌مصرف در آب نیز مشمول تخفیف ۱۰۰ درصدی خواهند شد.

کره جنوبی: ترور دانشمند ایرانی اقدامی مجرمانه است

کره جنوبی: ترور دانشمند ایرانی اقدامی مجرمانه است
2020-12-02T12:06:38+03:30
کره جنوبی ترور دانشمند برجسته کشورمان را اقدامی مجرمانه توصیف و تاکید کرد که این کارهیچ کمکی به برقراری صلح و ثبات در منطقه نمی کند. ...

دولت به مشکل آب گرفتگی خوزستان توجه کند

دولت به مشکل آب گرفتگی خوزستان توجه کند
2020-12-02T12:03:23+03:30
مجمع نمایندگان خوزستان در نامه‌ای خواستار تسریع در رفع معضل آبگرفتگی شهرها و روستاهای این استان شدند.

جهانگیری : دولت درباره مصوبه مجلس به آیت الله جنتی نامه نوشت

جهانگیری : دولت درباره مصوبه مجلس به آیت الله جنتی نامه نوشت
2020-12-02T11:53:22+03:30
معاون اول رییس جمهور مصوبه روز سه شنبه مجلس با عنوان" طرح راهبردی برای کاهش تحریم ها " را به لحاظ قانون اساسی، دخالت در اختیارات شورای عالی امنیت ...

تقدیر نمایندگان از قوه قضائیه در برخورد با پرونده‌های تخلف خصوصی‌سازی

تقدیر نمایندگان از قوه قضائیه در برخورد با پرونده‌های تخلف خصوصی‌سازی
2020-12-02T11:50:10+03:30
عضو هیئت رئیسه مجلس بیانیه تقدیر جمعی از نمایندگان در رابطه با عملکرد دستگاه قضا در برخورد با پرونده‌های تخلف خصوصی سازی را قرائت کرد.

طرح اصلاح موادی از قانون اساسنامه جمعیت هلال احمر اعلام وصول شد

طرح اصلاح موادی از قانون اساسنامه جمعیت هلال احمر اعلام وصول شد
2020-12-02T11:50:10+03:30
طرح اصلاح موادی از قانون اساسنامه جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران در جلسه علنی امروز مجلس اعلام وصول شد.

مجلس نباید در امور اجرایی دخالت کند/ به آیت‌الله جنتی نامه زدیم

مجلس نباید در امور اجرایی دخالت کند/ به آیت‌الله جنتی نامه زدیم
2020-12-02T11:50:09+03:30
معاون اول رئیس‌جمهور گفت: قانونگذاری حق مجلس است و ما نباید قبول کنیم در جای دیگری قانونگذاری انجام بگیرد، اجرا هم حق دولت است و مجلس نباید در امور اجرایی دخ...

آیت‌الله جنتی: مسیر پیشرفت علم در کشور " نظام‌مند" شده است

 آیت‌الله جنتی: مسیر پیشرفت علم در کشور " نظام‌مند" شده است
2020-12-02T11:56:41+03:30
دبیر شورای نگهبان با اشاره به ترور و به شهادت رسیدن شهید فخری‌زاده دانشمند هسته‌ای و دفاعی کشورمان تأکید کرد که انبوهی از شاگردان این شهید راه او را ادامه م...

تذکر ۳۶ نماینده به«نمکی»درباره فروش انسولین وارداتی به صورت آزاد

 تذکر ۳۶ نماینده به«نمکی»درباره فروش انسولین وارداتی به صورت آزاد
2020-12-02T11:56:41+03:30
عضو هیئت رئیسه مجلس تذکر ۳۶ نماینده به سعید نمکی وزیر بهداشت درباره فروش انسلین وارداتی به صورت آزاد را قرائت کرد.

رئیس‌جمهور باید لایحه بودجه ۱۴۰۰ را تقدیم مجلس می‌کرد

 رئیس‌جمهور باید لایحه بودجه ۱۴۰۰ را تقدیم مجلس می‌کرد
2020-12-02T11:56:41+03:30
نماینده ملایر در مجلس گفت: سزاوار بود که آقای روحانی به‌خاطر مردم و آینده کشور و با تشدید مراقبت‌های بهداشتی در پارلمان، در صحن علنی امروز حضور پیدا می‌کرد ...

ایرادات شورای نگهبان در طرح «لغو تحریم‌ها» امروز بررسی می‌شود

ایرادات شورای نگهبان در طرح «لغو تحریم‌ها» امروز بررسی می‌شود
2020-12-02T11:36:50+03:30
نایب رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: طرح اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها جهت تأمین نظر شورای نگهبان امروز رأی‌گیری می‌شود.

طبق قانون باید هر ۱۰ سال یک بار تعداد نمایندگان مجلس افزایش یابد

طبق قانون باید هر ۱۰ سال یک بار تعداد نمایندگان مجلس افزایش یابد
2020-12-02T11:36:49+03:30
نماینده مردم بندرعباس در مجلس گفت: براساس قانون و با توجه به نیاز شهرها و استان‌ها می توان هر ۱۰ سال یک بار ۲۰ نفر به تعداد نمایندگان اضافه کرد که باید به آن...

مجلس هفته آینده جلسه علنی ندارد/ نمایندگان به حوزه انتخابیه می‌روند

مجلس هفته آینده جلسه علنی ندارد/ نمایندگان به حوزه انتخابیه می‌روند
2020-12-02T11:36:48+03:30
نایب رئیس مجلس اعلام کرد: مجلس شورای اسلامی هفته آینده جلسه علنی ندارد و نمایندگان به حوزه های انتخابیه می‌روند.

فرصت دوماهه مجلس به دولت برای توقف اجرای پروتکل الحاقی

فرصت دوماهه مجلس به دولت برای توقف اجرای پروتکل الحاقی
2020-12-02T11:36:48+03:30
نمایندگان مجلس شورای اسلامی جهت تأمین نظر شورای نگهبان به دولت دو ماه برای توقف اجرای پروتکل الحاقی فرصت دادند.

سال آینده فروش نفت بیش از ۲ میلیون بشکه است/ با مصوبه اخیر مجلس مخالفیم

سال آینده فروش نفت بیش از ۲ میلیون بشکه است/ با مصوبه اخیر مجلس مخالفیم
2020-12-02T11:36:47+03:30
رئیس‌جمهور گفت: اینکه می‌گویند امروز بنده به دلیل مصوبه روز گذشته مجلس نرفتم، درست نیست بلکه عدم حضور بنده در مجلس شورای اسلامی صرفا برای رعایت پروتکل‌های ب...

نگرانی اکثر اعضای دولت از مصوبه روز سه شنبه مجلس

نگرانی اکثر اعضای دولت از مصوبه روز سه شنبه مجلس
2020-12-02T11:26:38+03:30
رییس دفتر رییس جمهور با اشاره به بحث درباره مصوبه روز سه شنبه مجلس با عنوان" طرح راهبردی برای کاهش تحریم ها" در دولت از نگرانی اکثر اعضای دولت نسبت...

علت تشدید بیماری آیت‌الله مصباح‌یزدی اعلام شد

علت تشدید بیماری آیت‌الله مصباح‌یزدی اعلام شد
2020-12-02T11:26:37+03:30
پس از انتشار اخباری درباره علت تشدید بیماری آیت‌الله محمدتقی مصباح یزدی و اعلام ابتلای وی به کرونا، دفتر رییس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی اطلاعیه‌ای صاد...

کاهش وابستگی بودجه ۱۴۰۰ به نفت/ توجه ویژه‌ای به نظام سلامت شده است

کاهش وابستگی بودجه ۱۴۰۰ به نفت/ توجه ویژه‌ای به نظام سلامت شده است
2020-12-02T11:23:23+03:30
معاون پارلمانی رئیس‌جمهور گفت: وابستگی بودجه به نفت از منظر هزینه‌های جاری کم شده و در بحث نظام سلامت، بودجه افزایش قابل توجهی داشته است.

دولت عزمی برای حل مشکلات مردم ندارد/ آقای روحانی! سنجیده‌تر صحبت کنید

دولت عزمی برای حل مشکلات مردم ندارد/ آقای روحانی! سنجیده‌تر صحبت کنید
2020-12-02T11:23:23+03:30
عضو هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه مرغ از سفره مردم پر کشید که آن هم به دلیل عدم تأمین ارزهای دامی و وجود مافیای شدید واردات است، گفت: دولت عزمی ...

طرح‌های صنعت برق در سه استان فردا به بهره‌بردای می‌رسد

طرح‌های صنعت برق در سه استان فردا به بهره‌بردای می‌رسد
2020-12-02T11:23:22+03:30
وزیر نیرو گفت: فردا طرح‌های صنعت برق در سه استان سیستان و بلوچستان، خوزشتان و خراسان رضوی با سرمایه گذاری، ۵ هزار و ۹۳۶ میلیارد تومان افتتاح خواهد شد.

متن کامل لایحه بودجه ۱۴۰۰ منتشر شد/ بودجه دولت ۸۴۱هزار میلیارد تومان، بودجه شرکتها ۱۵۴۰هزار میلیارد تومان+جزئیات

 متن کامل لایحه بودجه ۱۴۰۰ منتشر شد/ بودجه دولت ۸۴۱هزار میلیارد تومان، بودجه شرکتها ۱۵۴۰هزار میلیارد تومان+جزئیات
2020-12-02T11:29:56+03:30
متن کامل لایحه بودجه ۱۴۰۰ کل کشور با جمع منابع ۲۴۳۵ هزار میلیارد تومانی و بودجه عمومی ۸۴۱ هزار میلیارد تومانی منتشر شد.

واعظی: مصوبه دیروز مجلس نگرانی‌هایی بین اعضای دولت ایجاد کرده است

 واعظی: مصوبه دیروز مجلس نگرانی‌هایی بین اعضای دولت ایجاد کرده است
2020-12-02T11:29:55+03:30
رئیس دفتر رئیس جمهور درباره مصوبه مجلس برای لغو تحریم‌ها گفت: هیچ مشورتی با وزارتخانه‌های ذی‌ربط نشده و نحوه اجرای آن مشکلاتی ایجاد می‌کند.

اصلاح طرح لغو تحریم ها در مجلس/فرصت ۲ ماه به طرف های برجامی برای اجرای کامل تعهدات

 اصلاح طرح لغو تحریم ها در مجلس/فرصت ۲ ماه به طرف های برجامی برای اجرای کامل تعهدات
2020-12-02T11:29:55+03:30
نمایندگان مجلس شورای جهت تامین نظر شورای نگهبان ماده  ۶  طرح دو فوریتی اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها و صیانت از ملت ایران را اصلاح کردند.

پشت‌پرده غیبت روحانی و نوبخت در ارائه لایحه بودجه ۱۴۰۰ به مجلس/دولتی که هیچ دفاعی ندارد!

 پشت‌پرده غیبت روحانی و نوبخت در ارائه لایحه بودجه ۱۴۰۰ به مجلس/دولتی که هیچ دفاعی ندارد!
2020-12-02T11:29:55+03:30
درحالی که قرار بود رئیس سازمان برنامه و بودجه به جای رئیس جمهور لایحه بودجه ۱۴۰۰ را تقدیم مجلس کند، در نهایت معاون پارلمانی رئیس جمهور در یک اقدام کم سابقه ...

آخرین وضعیت بیماری آیت‌الله مصباح یزدی در گفت‌وگو با حجت‌الاسلام سقای بی‌ریا

 آخرین وضعیت بیماری آیت‌الله مصباح یزدی در گفت‌وگو با حجت‌الاسلام سقای بی‌ریا
2020-12-02T11:29:55+03:30
حجت‌الاسلام سقای بی‌ریا آخرین وضعیت سلامتی آیت‌الله مصباح یزدی را تشریح کرد.

جهانگیری: مجلس نباید در اجرای بودجه دخالت کند

جهانگیری: مجلس نباید در اجرای بودجه دخالت کند
2020-12-02T11:13:16+03:30
معاون اول رییس جمهور با دفاع از لایحه بودجه تقدیمی دولت به مجلس عنوان کرد که اجرای بودجه دست دولت است و مجلس نباید در آن دخالت کند. ...

فرصت دوماهه به دولت برای توقف اجرای پروتکل الحاقی

فرصت دوماهه به دولت برای توقف اجرای پروتکل الحاقی
2020-12-02T11:10:05+03:30
نمایندگان مجلس شورای اسلامی جهت تأمین نظر شورای نگهبان به دولت دو ماه برای توقف اجرای پروتکل الحاقی فرصت دادند.