میرنیوز

تابلوی نقاشی 165 ساله غدیری در موزه حرم حضرت معصومه

تابلوی نقاشی 165 ساله غدیری در موزه حرم حضرت معصومه 2021-07-29T19:06:01+04:30

یکی از آثار مربوط به واقعه غدیر خم که در موزه حرم مطهر حضرت معصومه (س) وجود دارد تابلو «شبیه واقعه غدیر» است که از آثار دوره قاجار و دربردارنده ظرافت‌های هنری، تاریخی و اعتقادی خاص و ویژه و درخور توجه است.
ازاین‌رو برای آشنایی بیشتر با این اثر تاریخی و هنری گفت‌وگویی را با حجت‌الاسلام محمدباقر مشکاتی کارشناس موزه حضرت فاطمه معصومه (س) و طراح و مدیر پروژه چیدمان جدید موزه فاطمی پیرامون این تابلو نفیس انجام داده‌ایم که در ادامه ازنظر می‌گذرانیم:

چه ویژگی‌های ظاهری و محتوایی تابلو نقاشی «شبیه واقعه غدیر» را برجسته کرده است؟
 تابلوی «شبیه غدیر خم» که توسط خود نقاش این اثر به این نام نام‌گذاری شده است به لحاظ مضمون و محتوا مربوط به واقعه غدیر خم است و محتوای این اثر به لحاظ ظرافت و افرادی که در آن نقاشی شده‌اند و همچنین کتیبه‌ها، نقش‌ونگارها و روش نقاشی بسیار باارزش و حائز اهمیت است.
این تابلو با قدمت ۱۶۵ ساله، در سال ۱۲۷۷ هجری قمری به سفارش سهراب خان تقدسی از رجال دوره قاجار، توسط استاد حاجی فارسی نقاشی شده است و خوشنویسی کتیبه‌های این اثر توسط احمد بن شیخ حسین المشهدی انجام شده است.
ابعاد و اندازه این اثر ۲۰۸ در ۱۵۳ سانتی‌متر است که با تکنیک رنگ روغن و به سبک شبیه قهوه خانه‌ای بر روی بوم پارچه‌ای بسیار ماهرانه و فاخر کشیده شده و از بین ۱۲۰ هزار نفر حاضر و شاهد صحنه غدیر، تصاویر حدود صد نفر از افراد و شخصیت‌هایی که در واقعه غدیر حضورداشته‌اند را با ذکر اسامی برخی از آن‌ها به تصویر کشیده است.
شناسنامه تابلو در ۵ سطر به خط سفید در پایین کادر اصلی به خط استاد حاجی فارسی چنین نوشته است که این مجلس که شبیه خم غدیر است حسب الخواهش عالیجاه سهراب خان تقدسی سمت اتمام پذیرفت؛ حررة احمدبن شیخ حسین المشهدی؛ فی سنه ۱۲۷۷.

این نقاشی چه نکات محتوایی و تاریخی دارد و واقعه غدیر را چگونه روایت کرده است؟
در سمت راست تابلو تصاویر اشخاص و افراد دیده می‌شود و در سمت چپ این تابلو تصاویر شتران در حالت نشسته و نیز خیمه‌ها و چادرهای افراشته وجود دارد.
در قسمت مرکزی این تابلو شمایل پیامبر اعظم (ص) درحالی‌که حضرت علی (ع) را روی دست بلند کرده‌اند چهره‌پردازی و نقاشی شده است.
در این تابلو بزرگ نقاشی چهره‌های نورانی از اصحاب پیامبر (ص) و امیرالمؤمنین (ع) که در واقعه غدیر با حضرت بیعت کردند به‌صورت ایستاده نقاشی شده و چهره‌های ظلمانی یعنی افرادی که عناد داشتند و باوجودی که در واقعه غدیر حاضر بودند، پس از واقعه غدیر با امیرالمؤمنین بیعت نکردند به صورت نشسته و یا نیمه ایستاده نقاشی شده‌اند که آیه «فضل‌الله المجاهدین علی القاعدین اجرا عظیما» را در ذهن مخاطب تداعی می‌کند.
از مهم‌ترین افراد نشسته در این تابلو نقاشی می‌توان به ابوسفیان، معاویه، یزید، ابو هریره، عمروعاص، ابوموسی اشعری و اصحاب سقیفه اشاره کرد و از افراد ایستاده سلمان فارسی، ابوذر، عمار، میثم تمار، مقداد و مالک اشتر اشاره کرد. در حاشیه این اثر پادشاهان از جمله ناصرالدین‌شاه، فتحعلی شاه و محمدشاه قاجار، نادرشاه افشار، امیر تیمور، شاه اسماعیل و شاه‌عباس صفوی، عضد الادوله دیلمی، سلطان محمد خدابنده، چنگیز خان و هارون‌الرشید عباسی و مختار ثقفی کشیده شده و تصویر خود استاد حاجی فارسی نیز در حاشیه پایین این نقاشی دیده می‌شود.
از نکات قابل توجه این نقاشی حالت نیم خیز عمر بن خطاب خلیفه دوم اهل سنت است که اولین فردی است که با جمله «بخ بخ لک یا امیرالمؤمنین (ع)» به حضرت علی (ع) این جانشینی را تبریک می‌گوید.

نگهداری این اثر به چه شکل بوده و آیا مرمت و ترمیم نیز روی آن صورت گرفته است؟
این اثر بعد از اتمام نقاشی آن توسط استاد حاجی فارسی توسط سهراب خان تقدسی به حرم مطهر حضرت معصومه (س) اهدا شده و در بیوتات حرم مطهر بوده تا اینکه در ابتدای دهه هفتاد به موزه حضرت معصومه (س) منتقل شد که به دلیل آسیب‌دیدگی‌های شدید قابلیت نمایش را نداشته است.
این اثر پس از ۱۸ سال که در نوبت مرمت بوده در سال ۱۳۸۷ شمسی توسط استاد سید عبدالحسین نجومی که از نقاشان برجسته کشور است مرمت و احیا شد و همچنین استاد سید محسن کشفی با همکاری دیگر هنرمندان مرمت بخش خطاطی و زیرسازی و قطعه‌سازی اثر را بر عهده گرفتند که طی یک سال و نیم کار مرمت این اثر به طول انجامید.

درس‌ها و عبرت‌های این اثر نقاشی برای بازدیدکنندگان آن چیست؟
درس‌ها و عبرت‌هایی که می‌توان از این اثر هنری برداشت کرد؛ همان پیام‌های اصل واقعه غدیر است که معرفی امیرالمؤمنین (ع) به‌عنوان جانشین پیامبر (ص) پیام محوری و بنیادی آن است. لذا مشاهده می‌کنیم که هم موضوع و مضمون این نقاشی صحنه اصلی واقعه غدیر خم حکایت می‌کند و هم حاوی آیات مرتبط با این حادثه مهم بوده و هم بخشی از خطبه غدیر در آن به زیبایی خطاطی و نوشته‌شده است.
 آیات و روایات مربوط به ولایت و واقعه غدیر در قسمت بالای این اثر به صورت کتیبه کار شده است به این صورت که کتیبه اول در سمت راست آیه «یَا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ ۖ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ ۚ وَاللَّهُ یَعْصِمُکَ مِنَ النَّاسِ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا یَهْدِی الْقَوْمَ الْکَافِرِینَ» و کتیبه چهارم در سمت چپ آیه «الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَ رَضِیتُ لَکُمُ الإِسْلاَمَ دِینا» و دو کتیبه وسط نیز بخشی از خطبه غدیریه است که پیامبر (ص) فرمودند «فَمَنْ کُنْتُ مَوْلاهُ فَهذا عَلِی مَوْلاهُ، اللّهُمَّ والِ مَنْ والاهُ وَعادِ مَنْ عاداهُ وَانْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ وَاخْذُلْ مَنْ خَذَلَهُ و ادر الحق مع علی حیث ما دار» که به خط نسخ در زمینه سفید نوشته شده است.

جایگاه این نقاشی ارزشمند در سیر چیدمان جدید موزه فاطمی چیست؟
 از دو سال پیش که برای تغییر و تحول مثبت در چیدمان موزه فاطمی پس مطالعات و بررسی‌های علمی و میدانی به الگوی موزه محتواگری توحید محور رسیدیم.‌ طرحی مدون و آماده کردیم و در ۷ ماه عملیاتی کردیم. در این طرح تالاری را به‌عنوان تالار عترت در طبقه اول طراحی و ایجاد کردیم که ۱۰ گنجینه دارد. گنجینه اول تالار عترت شامل کتب خطی و منابع مکتوب و آثار هنری و تاریخی دوره اسلامی و تاریخ و فرهنگ تشیع است که با عنوان گنجینه اسلام و شیعیان ایجاد و چینش شده است؛ در قسمت تاریخ تشیع آثار موزه‌ای مرتبط با سه برش تاریخی به نمایش گذاشته‌شده که به ترتیب واقعه غدیر، واقعه هجوم به خانه حضرت زهرا (س) و واقعه عاشورا است که آثار مربوط به هرکدام را به‌صورت مجزا نمایش درآوردیم تا این‌گونه روایت کنیم که غفلت از واقعه غدیر موجب وقوع واقعه هجوم به خانه حضرت زهرا (س) و سپس واقعه عاشورا شد.
ما به دنبال این هستیم که با ابزار موزه و آثار تاریخی و هنری بتوانیم همه مردم بخصوص نسل جوان و اقشار علاقه‌مند به میراث فرهنگی را با مفاهیم و آموزه‌های دینی آشنا کنیم. تاریخ همواره تکرار می‌شود و لذا ما اگر بتونیم با جهت‌دهی درست محتوا و انتقال پیام‌های آثار موزه و روایتگری جذاب و هنرمندانه برای بازدیدکنندگان، از گذشته برای حال و آینده عبرت و درس بگیریم و این در جلوگیری از تکرار حوادث تلخ در جامعه و نظام اسلامی مؤثر است‌.

انتهای پیام

منبع : خبرگزاری ایسنا


کلمات کلیدی :
اشتراک گذاری :

آخرین اخبار استان ها

نقشه خاک و اهمیت توجه به آن

نقشه خاک و اهمیت توجه به آن
2021-09-25T12:32:16+03:30
دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک دانشگاه شهرکرد در خصوص اهمیت تهیه نقشه خاک، گفت: اهمیت ندادن به خاک، تغییر غیر اصولی کاربری‌ اراضی، کشت های بی‌رویه و نامناسب ...

یک نقاشی یک آجر برای ساخت مدرسه در زنجان

یک نقاشی یک آجر برای ساخت مدرسه در زنجان
2021-09-25T12:32:16+03:30
مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس استان زنجان گفت: در پویش ملی «به رنگ مدرسه» با بارگذاری یک نقاشی، یک آجر برای ساخت مدارس هدیه می‌شود.

امیدواریم مهر امسال آموزش ۳۰ درصد دانش‌آموزان حضوری باشد

امیدواریم مهر امسال آموزش ۳۰ درصد دانش‌آموزان حضوری باشد
2021-09-25T12:32:15+03:30
رئیس ستاد پروژه مهر بازگشایی مدارس کشور با بیان اینکه امید است که مهرامسال شاهد حضور ٣٠ درصدی دانش آموزان در فضای مدرسه باشیم، گفت: پیش‌بینی می‌شود ٤.٥ میلیو...

تعداد فوتی‌های کرونا در البرز یک رقمی شد

تعداد فوتی‌های کرونا در البرز یک رقمی شد
2021-09-25T12:32:15+03:30
رئیس ‌دانشگاه علوم پزشکی البرز گفت: متاسفانه در ۲۴ ساعت گذشته شش بیمار کووید ۱۹ جان خود را از دست داده‌اند و مجموع جان باختگان این بیماری در استان به  ۵۹۵۳ ن...

شخصیت‌ها در داستان‌های دفاع‌مقدس قابل باور باشد

شخصیت‌ها در داستان‌های دفاع‌مقدس قابل باور باشد
2021-09-25T12:32:14+03:30
نویسنده زنجانی گفت: باید سعی کنیم در آثار مربوط به دوران دفاع‌مقدس به کودکان، زیبایی‌ها و رفتارهای درست رزمندگان را نشان دهیم.

یزد از نگاه عکاس ثبت کننده انقلاب فرانسوی

یزد از نگاه عکاس ثبت کننده انقلاب فرانسوی
2021-09-25T12:32:14+03:30
عکاس فرانسوی که صاحب «نشان شوالیه ملی لیاقت» و نشان‌های جهانی دیگری شده و عکس‌های از آغاز انقلاب و افتتاح ورزشگاه آزادی ثبت کرده، تصاویری از یزد را نیز ثبت ک...

ابراز امیدواری برای بازگشایی کامل مدارس استان کرمان از اواسط آبان ماه

ابراز امیدواری برای بازگشایی کامل مدارس استان کرمان از اواسط آبان ماه
2021-09-25T12:32:14+03:30
نماینده اداره کل آموزش و پرورش استان کرمان گفت: امیداوریم با تلاش‌هایی که به ‌سمت واکسیناسیون کرونا صورت گرفته شاهد بازگشایی کامل مدارس باشیم که پیش بینی برا...

نوسانات قیمت مس؛ مشکل صنایع برق و الکترونیک در زنجان

نوسانات قیمت مس؛ مشکل صنایع برق و الکترونیک در زنجان
2021-09-25T12:32:13+03:30
معاون امور صنایع سازمان صنعت، معدن و تجارت استان زنجان گفت: نوسانات قیمت مس و در نتیجه مفتول مسی و سهمیه‌بندی این ماده اولیه، از مشکلات صنایع برق و الکترونیک...

چگونه می‌توان اخبار جعلی را از واقعی تشخیص داد؟

چگونه می‌توان اخبار جعلی را از واقعی تشخیص داد؟
2021-09-25T12:32:13+03:30
یک دکترای ارتباطات در چهارمحال و بختیاری در خصوص نحوه تشخیص اخبار جعلی از واقعی، گفت: اگر آدرس خبر در زیر آن درج شده باشد، اعموما آن خبر جعلی نیست، اشخاص عاد...

اجازه گران‌فروشی بلیط هواپیما در روزهای باقی مانده تا اربعین را نمی‌دهیم

اجازه گران‌فروشی بلیط هواپیما در روزهای باقی مانده تا اربعین را نمی‌دهیم
2021-09-25T12:32:13+03:30
رئیس گشت‌های سیار تعزیرات حکومتی استان کرمانشاه از نظارت بر قیمت بلیط‌های پرواز به نجف در چند روز منتهی به اربعین خبر داد.

شناسایی یک‌ میلیون و ۶۵۰ هزار نیازمندی که تحت پوشش نهادهای حمایتی نیستند

شناسایی یک‌ میلیون و ۶۵۰ هزار نیازمندی که تحت پوشش نهادهای حمایتی نیستند
2021-09-25T12:32:12+03:30
رئیس سازمان بسیج سازندگی گفت: پایگاه‌های مقاومت در سراسر کشور یک‌ میلیون و ۶۵۰ هزار نفر از این دست افراد را شناسایی کردند و کمک ها با اولویت این قشر اهدا می ...

۳۰ درصد شبکه آبرسانی کهگیلویه و بویراحمد فرسوده است

۳۰ درصد شبکه آبرسانی کهگیلویه و بویراحمد فرسوده است
2021-09-25T12:32:12+03:30
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان کهگیلویه و بویراحمد گفت: حدود ۳۰ درصد شبکه آبرسانی در این استان فرسوده است.

پیشنهاد ثبت اقدام شجاعانه "علی لندی" در کتب درسی

پیشنهاد ثبت اقدام شجاعانه "علی لندی" در کتب درسی
2021-09-25T12:32:12+03:30
مدیرکل آموزش و پرورش خوزستان گفت: با هماهنگی با سرپرست وزارت آموزش و پرورش بنا بر این شد که با هماهنگی اداره‌کل نوسازی مدارس خوزستان یک بنایی آموزشی به نام «...

اجرای لایحه رتبه‌بندی معلمان تسریع شود

اجرای لایحه رتبه‌بندی معلمان تسریع شود
2021-09-25T12:32:12+03:30
استاندار فارس با بیان اینکه رشد و توسعه کشور به پرورش انسان‌های آگاه و برخوردار از مسئولیت بستگی دارد، خواستار تسریع در روند اجرایی لایحه رتبه‌بندی معلمان و ...

لزوم کمک خیرین به مراکز درمان تامین اجتماعی

لزوم کمک خیرین به مراکز درمان تامین اجتماعی
2021-09-25T12:32:11+03:30
رئیس بیمارستان امام خمینی(ره) اراک گفت: سازمان تامین اجتماعی به عنوان یک سازمان پولدار شناخته می شود و خیرین نیازی به کمک به این بخش نمی بینند در حالی که با ...

آذربایجان غربی تا ۷ درجه سردتر می شود

آذربایجان غربی تا ۷ درجه سردتر می شود
2021-09-25T12:32:11+03:30
کارشناس پیش بینی اداره کل هواشناسی آذربایجان غربی گفت: دمای هوا استان کاهش می یابد.

یک سوم جنگل های گیلان در تالش است/ رفع تصرف ۶ هکتاری از اراضی ملی

یک سوم جنگل های گیلان در تالش است/ رفع تصرف ۶ هکتاری از اراضی ملی
2021-09-25T12:32:11+03:30
رئیس اداره منابع طبیعی تالش، با بیان اینکه حدود چهار هکتار از اراضی منابع طبیعی در مناطق ساحلی قنبرمحله از چند متصرف پس گرفته شد، گفت: همچنین آثار تصرف از دو...

کنترل مرز شلمچه توسط عوامل مرزبانی و انتظامی

کنترل مرز شلمچه توسط عوامل مرزبانی و انتظامی
2021-09-25T12:32:10+03:30
فرماندار خرمشهر از کنترل مرز شلمچه توسط عوامل مرزبانی و نیروهای انتظامی خبر داد.

اعتراض اصناف اهواز به افزایش ۵ تا ۱۰ برابری عوارض کسب

اعتراض اصناف اهواز به افزایش ۵ تا ۱۰ برابری عوارض کسب
2021-09-25T12:32:10+03:30
نایب رییس اتاق اصناف اهواز گفت: شهرداری اهواز در سال جاری، مبلغ عوارض کسب برای اصناف را از ۵ تا ۱۰ برابر افزایش داده و اتاق اصناف اهواز در این خصوص اعتراض خو...

اهتزاز بیرق اربعین حسینی در بین‌الحرمین شیراز

اهتزاز بیرق اربعین حسینی در بین‌الحرمین شیراز
2021-09-25T12:32:10+03:30
طی مراسمی و با حضور نماینده ولی فقیه در فارس، روحانیون، مسئولان و هیئت‌های مذهبی استان، بیرق اربعین حسینی(ع) در بین‌الحرمین شیراز به اهتزاز درآمد.

خشکسالی تعداد روزهای با هوای پاک را در خراسان شمالی کاهش داد

خشکسالی تعداد روزهای با هوای پاک را در خراسان شمالی کاهش داد
2021-09-25T12:32:09+03:30
معاون پایش اداره کل محیط زیست خراسان شمالی از کاهش تعداد روزهای با هوای پاک در این استان به علت وقوع خشکسالی خبر داد.

۴ کشته در سانحه رانندگی محور خمین - الیگودرز

۴ کشته در سانحه رانندگی محور خمین - الیگودرز
2021-09-25T12:32:09+03:30
برخورد یک دستگاه خودروی سواری سمند با خودروی سواری پژو در محور خمین –الیگودرز، ۴ کشته بر جای گذاشت.

کلیسای لیلیان در آستانه تصلیب

کلیسای لیلیان در آستانه تصلیب
2021-09-25T12:32:09+03:30
اخیرا تصاویری در فضای مجازی منتشر شد که حاکی از وضعیت اسفبار یک اثر تاریخی در استان مرکزی بود که اتفاقا در فهرست آثار ملی هم ثبت شده و اگر اوضاعش همینگونه پی...

اعلام عزای عمومی در ایذه در پی درگذشت "علی لندی"

اعلام عزای عمومی در ایذه در پی درگذشت "علی لندی"
2021-09-25T12:32:09+03:30
سرپرست فرمانداری ایذه با اشاره به درگذشت "علی لندی" نوجوان فداکار، از اعلام عزای عمومی در این شهرستان در روز شنبه خبر داد.

روایت تسنیم از رنج "باغداران سی‌سخت"؛ وقتی دلالان چوب حراج به دسترنج کشاورزان می‌زنند

 روایت تسنیم از رنج "باغداران سی‌سخت"؛ وقتی دلالان چوب حراج به دسترنج کشاورزان می‌زنند
2021-09-25T12:35:35+03:30
گروه استان‌ها_ بازار دلالان در سی سخت مرکز شهرستان دنا به عنوان قطب تولید میوه سیب و انگور جنوب کشور داغ شده و چوب حراج به دسترنج باغداران می‌زنند.

بلاتکلیفی و سرگردانی مسافران پروازهای عراق در مشهد/ نبود روادید بهانه شرکت الغرافیه برای لغو پروازها

 بلاتکلیفی و سرگردانی مسافران پروازهای عراق در مشهد/ نبود روادید بهانه شرکت الغرافیه برای لغو پروازها
2021-09-25T12:35:35+03:30
گروه استان‌ها- مدیرکل فرودگاه‌های خراسان‌رضوی گفت: لغو دو پرواز از سوی هواپیمایی العراقیه به مقصد بغداد و نجف منجر به سرگردانی و بلاتکلیفی مسافران این پرواز...

امکان تردد در مرز مهران برای زائران وجود ندارد/ مردم به شایعات توجه نکنند

 امکان تردد در مرز مهران برای زائران وجود ندارد/ مردم به شایعات توجه نکنند
2021-09-25T12:35:35+03:30
گروه استان‌ها - ممنوعیت سفر زمینی برای زائران اربعین حسینی مصوبه ملی است و امکان تردد در مرزهای زمینی به ویژه مرز مهران وجود ندارد.

یک مقام ستاد کل نیروهای مسلح: قدرت موشکی و پهپادی ایران ‌غیرقابل تصور است/ همه موشک‌هایمان ‌"دقیق" و "نقطه‌زن" شده‌اند

 یک مقام ستاد کل نیروهای مسلح: قدرت موشکی و پهپادی ایران ‌غیرقابل تصور است/ همه موشک‌هایمان ‌"دقیق" و "نقطه‌زن" شده‌اند
2021-09-25T12:35:35+03:30
گروه استان‌ها ـ رئیس اداره امنیت عملیاتی ستاد کل نیروهای مسلح با بیان اینکه توان و قدرت موشکی و پهپادی ایران فوق‌العاده و غیرقابل تصور است گفت: دقت و نقطه ز...

اجرای رتبه بندی معلمان ضروری است/ پیگیری لایحه رتبه بندی توسط نمایندگان

اجرای رتبه بندی معلمان ضروری است/ پیگیری لایحه رتبه بندی توسط نمایندگان
2021-09-25T12:18:51+03:30
عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، اجرای قانون رتبه بندی معلمان را ضروری دانست.

اما و اگرهایی برای یک بازگشایی در دوران کرونا

اما و اگرهایی برای یک بازگشایی در دوران کرونا
2021-09-25T12:18:51+03:30
چهارم اسفندماه ۱۳۹۸ بود که طبق مصوبه ستاد پیشگیری و مقابله با کرونای زنجان، دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی این استان به مدت دو هفته تعطیل شد و پس از آن با شروع پی...
X فیلم جدید دانلود فیلم و سریال تبلیغات شما (پیام به تلگرام)