میرنیوز

زبان فارسی و دمیدن روح تازه بر پیکر ادبیات هند

 زبان فارسی و دمیدن روح تازه بر پیکر ادبیات هند 2020-09-14T11:38:59+04:30

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، سیده فاطمه بلقیس حسینی، استاد دانشگاه دهلی و از شاعران فارسی‌زبان هند، در یادداشتی به تأثیر نثر فارسی در هند پرداخته و نوشته است:

بسم الله الرحمن الرحیم
وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِینَ

آیه قرآنی است که هر حرف آیینه‌دار جمال محبوب، هر لفظ تفسیر کردار رسالت، نکته نکته دفتر راز و نیاز و بیانگر وسعت حکومت محمدی است که از عالم سفلی تا عالم علوی همه تحت نظارت و تسلط وی‌اند، تا این گِل‌سرشتگان را که دارای ابعاد گوناگون‌اند، هدایت کند و فرزندان آدم در سایه رحمت محمد مصطفی(ص) از عداوت دشمن دیرینه نجات یابند؛ و فکر و شعور ایشان از زمزمه قرآنی «ای فرزندان آدم! مبادا شیطان شما را فریب دهد چنان که پدر و مادر شما را(از جنّت) بیرون کرد و جامه عزّت را، از تن آنها در آورد»؛ تغذیه یابد و هشدار باشد و بداند که این پیامبر تنها رسولی است که مدینة العلم  است.

رسول خدا(ص) فرمودند «مابعث الله نبیا الا راعی غنم»؛ پس آشکار است که برای انسان به تنهایی به کمال رسیدن ناگزیر است تا وقتی که هدایت عقل و کمک رسولان و جانشینان معصوم نباشد. در قرآن آمده «هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَكِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ»؛ یعنی مبعوث شد بر این که آیات الهی را تلاوت کند، نفوس را پاکیزه گرداند و علم و حکمت را یاد بدهد. (سوره جمعه/ آیه 2)

این برکت وجود همان معلم بشریت است که اندیشه‌ها را صیقل و دل‌ها را روشن کرده است که در چمنستان ادب زمزمه خوانیم و امیدواریم که در این راهپیمایی علم و دانش در مسیر بزرگان به کمال دست یابیم.

بزرگان ما تا حدی جانفشانی کردند که آنچه را که  خدا می‌گوید «لَمْ یَكُنْ شَیْئاً مَذْكُوراً»( سوره دهر/ آیه 1) «تو قابل ذکر نبودی»، بر اساس علم به منزل «وَ رَفَعْنا لَكَ ذِكْرَكَ» رسانند. عرفای ما  آثار زیادی از عرفان و مذهب و اخلاق به ما به عنوان ترکه دادند؛ گاهی در مکاشفات «کشف المحجوب»، «اسرار التوحید» را در می‌یابیم و از «کیمیای سعادت» زنگار دل را می‌زداییم.گاهی در نهانخانه‌ «فیه ما فیه» گم می‌شویم و در «مرصاد العباد» اسرار زندگی را جست‌وجو کرده برای دور کردن تشنگی روح و صعود به سوی کمال، برنامه‌ریزی می‌کنیم: «اکنون سلطان عشق را به شحنگی فرود آرند، و وزیر عقل را به بوّایی بر دل نشانند و شهر دل را به زیور لآلی و جواهر یقین و اخلاص و توکل و صدق و کرم و مروت .... و انواع صفات حمیده و خصال پسندیده بیارایند. چه  بوده است؟ سلطان حقیقی به خلوت سرای دل می‌آید، معشوقه اصلی از تتق جلال جمال می‌نماید»(مرصاد العباد).

اولین کتابی که در عرفان و تصوف زبان فارسی در هند نوشته شد «کشف المحجوب» هجویری است که نثری به جای مانده از قرن‌های گذشته است و با تحولات زمانی و زبانی امروز فاصله دارد: «همی آید که اندر بصره رئیسی بود به باغی از آن خود رفته بود. چشمش بر جمال زن برزگر افتاد. مرد را به شغلی فرستاد و زن را گفت: درها دربند گفتا همه درها بستم الا یک در که نمی‌توانم دربست. گفت: کدام در است آن؟ گفت آن در که میان ما و خداوند است جل جلاله، مرد پشیمان گشت و استغفار کرد». (کشف المحجوب)

«چون یاد الهی محکم در سینه‌ام جا گرفت. فکر کردم که حکم است «سیرو فی الارض»؛ پس دنبال سفرنامه‌ها گشتم و با حکیم ناصر خسرو بسیار شهرها را گردش کردم که خسته شدم و پای اندیشه‌ام  آبله آبله  شد. فکر کردم بروم در دیار هند، در گلستانی که «ریاض الانشاء» نام داشت؛ عبارت زیبا، فنی و هنری با نمک شوخی و شیرینی مزاح را بگشایم. وقت نیست که گلچینی کنم. رسیدم در دربار مغول چه شکوه و چه تجمّلی! ابوالفضل علّامی بر مسند دبیری نشسته آیین اکبری  می‌نگاشت بسیار قانون‌سازی می‌کرد، گویی هفت اقلیم در دستش بوده، نیروی قلم قوی ابتکار  اندیشه و خیال‌پردازی  عالی بود، فقط دو سطر برای نمونه کافی است «اورنگ‌نشین کیهان‌پیرای را از اندیشه آبادیِ خواهش، ترازِ آفرین گیرد و کارکرد به شایستگی گراید، پیکرستان حقیقت زار گردد و ظاهر چهره به معنی بر گشاید».(آیین اکبری)

و در هندوستان بزرگ چه بسیار دبیری‌ها که در دست هندوان بود و چه بسیار منشیان ایرانی و هندی که هر کدام چه زیبا و رنگ‌رنگ هنرآفرینی کردند. درباره یکی یکی(تک تک آنها) حرف زدن مشکل است، وقت نیست. استاد نفیسی که بسیار عبارت‌های نغز دارد، نمی‌توانم حق شاگردی‌اش را ادا کنم . جلال آل احمد که به داستان‌نویسی منزلتی خاص داد و جمالزاده و هدایت و سیمین دانشور و بزرگ علوی و بسیاری دیگر. آری «فارسی شکر است»، «غربزدگی»، «انتری که لوطیش مرده بود»، «سووشون»، «تنگسیر» و چندین رمان‌های خوب و نمایشنامه‌های «گوهر مراد» و غیره به وجود آمد و در هند شهرت گرفت و در برنامه‌های درسی شامل شد.

سیری به ادبیات فارسی در چند دقیقه بسیار مشکل است. فارسی در  ادبیات هند روح تازه‌ای دمید، در تمام شئون زبان‌های گوناگون هند نفوذ پیدا کرد. اولین روزنامه از هند چاپ شد، «راجه رام  موهن رای» را هیچ کس نمی‌تواند فراموش کند.  هند از اسارت انگلیسی‌ها به استقلال رسید اما آنها فارسی را از اداره‌ها بیرون کردند؛ ولی اهل دانش قدردانی کردند و آن را بر تخت دانشگاهی متمکّن کردند.

پروفسور مسعود حسن ادیب، پروفسور نذیر احمد، پروفسور سید حسن  و پروفسور سید امیرحسن عابدی و دیگران این چراغی را که سو سو می‌زد، از باد سَموم نجات دادند که هرچه امروز ما داریم از زحمات  چنین بزرگانی است. نمونه‌ای از آثارشان را در همین مختصر می‌گنجانم.

نمونه‌ای چند مشتی از خروار از اساتید هند ارائه می‌دهم  که اصلاً از آثار نقد ادبی است. پروفسور عابدی می‌نویسد:

«خلاصه از حمله محمود غزنوی تا بابر، مرکز ادبیات فارسی در ایران بود. اما پس از حمله بابر، هند مرکز ادبیات فارسی شد. هرچه در ایران از رونق بازار شعر و ادب کاسته می‌شد، به هند در همان نسبت ارزش حاصل کرد... همچنین درباری که کلیم به آن پیوستگی داشت، آخرین و بزرگترین درباری در هند بود که در آن نفوذ تمدّن و زبان وادب ایران به حد اعلای قدرت رسیده بود و ظاهر اختلاط تمدن‌های ایران و هند به منتهی درجه درآن جلوه‌گری می‌کرد».

همچنین پروفسورآذرمیدخت صفوی می نویسد: «غزل یکی از زیباترین و عمده‌ترین صنف‌های شعر فارسی است که ناشی از هیجانات روحی و تراوشی از احساسات و عواطف قلبی می‌باشد. رقّت الفاظ و لطافت معانی از مشخصات عمده غزل خوب است». همچنین نمونه‌ای از نثر پروفسور  خورشید فاطمه حسینی درباره زیب النسا مخفی(بزرگترین دختر اورنگ‌زیب و از شاعران فارسی‌سرا در هند) نیز قابل ملاحظه است.

انتهای پیام/

منبع : خبرگزاری تسنیم


کلمات کلیدی :
اشتراک گذاری :

آخرین اخبار فرهنگی

هرگونه تجمع و راهپیمایی به سمت مرزها ممنوع است

هرگونه تجمع و راهپیمایی به سمت مرزها ممنوع است
2020-09-28T15:52:17+03:30
ستاد مرکزی اربعین حسینی اعلام کرد: تمامی مرزهای کشور با عراق مسدود بوده و هرگونه تجمع و راهپیمایی به سمت مرزها و اماکن مقدسه ممنوع است.

کلیه مرزهای کشور با عراق مسدود است/ممنوعیت حرکت به سمت مرزها

کلیه مرزهای کشور با عراق مسدود است/ممنوعیت حرکت به سمت مرزها
2020-09-28T15:38:57+03:30
ستاد مرکزی اربعین حسینی در اطلاعیه شماره ۴ خود اعلام کرد که کماکان کلیه مرزهای کشور با عراق مسدود بوده و هرگونه تجمع و راهپیمایی به سمت مرزها و یا اماکن مقدس...

نوشتن از جنگ برای کودکان مثل واکسن است/ چرا داستان‌نویسی دفاع مقدس کمرنگ است؟

 نوشتن از جنگ برای کودکان مثل واکسن است/ چرا داستان‌نویسی دفاع مقدس کمرنگ است؟
2020-09-28T15:18:58+03:30
مهناز فتاحی از معدود نویسندگانی است که در این سال‌ها در کتاب‌هایش به موضوع جنگ برای کودکان پرداخته است. او می‌گوید گفتن از جنگ برای کودکان مانند واکسن است.

مستند «پرده گشا، رازنما» از شبکه چهار سیما پخش می‌شود

مستند «پرده گشا، رازنما» از شبکه چهار سیما پخش می‌شود
2020-09-28T14:58:59+03:30
مستند «پرده گشا، رازنما» از مجموعه «حکایت دل» دوشنبه ۷ مهرماه ساعت ۲۱ از شبکه چهار سیما بازپخش می شود.

حسینی ها در بلاها نباید رضایت خود را از خدا از دست بدهند

حسینی ها در بلاها نباید رضایت خود را از خدا از دست بدهند
2020-09-28T14:58:58+03:30
حجت الاسلام ریاضت گفت: حسینی ها در بلاها نباید رضایت خود را از خدا از دست بدهند. باید راضی به حکم و قضای خداوند باشیم.

شماره ۸۴ ماهنامه حلقه‌وصل منتشر شد

شماره ۸۴ ماهنامه حلقه‌وصل منتشر شد
2020-09-28T14:18:58+03:30
شماره ۸۴ ماهنامه حلقه‌‎وصل به مدیرمسئولی و سردبیری صادق یزدانی با محوریت موضوع «پیاده‌روی اربعین» منتشر شد.

سردار سلامی: تدابیر رهبر انقلاب آرزوهای دشمن را به هم ریخت

 سردار سلامی: تدابیر رهبر انقلاب آرزوهای دشمن را به هم ریخت
2020-09-28T13:58:58+03:30
فرمانده کل سپاه گفت: کسی که از مرگ نترسد هیچکس بر او غالب نمی‌شود و جاری شدن تدبیر بر اثر شجاعت است.

آغاز خدمات رسانی به زائران اربعین از سوی آستان مقدس علوی

آغاز خدمات رسانی به زائران اربعین از سوی آستان مقدس علوی
2020-09-28T13:25:38+03:30
آستان مقدس علوی در نجف اشرف استقبال از زائران اربعین امام حسین(ع) را که به سمت کربلا در حرکت هستند، آغاز کرد.

شماره ۸۴ ماهنامه حلقه ‌وصل منتشر شد

شماره ۸۴ ماهنامه حلقه ‌وصل منتشر شد
2020-09-28T13:12:18+03:30
شماره ۸۴ ماهنامه حلقه ‎وصل به مدیرمسئولی و سردبیری صادق یزدانی با محوریت موضوع «پیاده روی اربعین» منتشر شد.

بزرگداشت روز مولانا در لبنان/ واکاوی برداشت‌های قرآنی در مثنوی

بزرگداشت روز مولانا در لبنان/ واکاوی برداشت‌های قرآنی در مثنوی
2020-09-28T12:58:59+03:30
وبینار «تصوف و عرفان در ادبیات فارسی و ادبیات عرب» به مناسبت سالروز گرامیداشت شاعر و عارف بزرگ، مولانا جلال‌الدین رومی در لبنان برگزار می‌شود.

سرنوشت سینماگران دفاع مقدس، از آنان که کوچ کردند تا آنان که ناشناخته ماندند

 سرنوشت سینماگران دفاع مقدس، از آنان که کوچ کردند تا آنان که ناشناخته ماندند
2020-09-28T13:05:54+03:30
سینمای دفاع مقدس از آغاز مسیر خود تا امروز شاهد سازندگان مختلفی است که یا دست تقدیر آنان را از صفحه هنر و سینمای ایران پاک کرده است یا دست سیاستگذاران و دول...

شهید طهرانی مقدم و پشتیبانی خمپاره‌ها در دفاع مقدس/ کشف حسن باقری در جبهه چه بود؟

 شهید طهرانی مقدم و پشتیبانی خمپاره‌ها در دفاع مقدس/ کشف حسن باقری در جبهه چه بود؟
2020-09-28T13:05:54+03:30
بعد حسن باقری، حسن مقدم مثل مرغ سرکنده آرام و قرار نداشت. اشک‌هایی که توی تمام عمرش به ندرت کسی آن‌ها را دیده بود، می‌آمدند و روی صورتش و مدام می‌گفت: «...

وبینارآیت ‎الله تسخیری،فقیه گفتمان ودنیاگرد وحدت‌جو برگزار می‌شود

وبینارآیت ‎الله تسخیری،فقیه گفتمان ودنیاگرد وحدت‌جو برگزار می‌شود
2020-09-28T12:32:17+03:30
وبینار «آیت ‎الله تسخیری، فقیه گفتمان و دنیاگرد وحدت‌جو» (۹ مهرماه) به همت رایزنی فرهنگی ایران در لبنان برگزار می‌شود.

با کاروان حسینی تا اربعین| امتی که در دشمنی با آل‌ کساء از هیچ دریغ نکردند

 با کاروان حسینی تا اربعین| امتی که در دشمنی با آل‌ کساء از هیچ دریغ نکردند
2020-09-28T12:25:39+03:30
۳ ماه از رحلت رسول خدا نگذشته بود که فاطمه دختر نبی، به شهادت از دنیا رفت، دیری نگذشت که علی، وصی و داماد نبی، همسر فاطمه، به تیغ تحجر به شهادت رسید، اندکی ...

مدیر شبکه ورزش تغییر کرد

 مدیر شبکه ورزش تغییر کرد
2020-09-28T12:25:39+03:30
روابط عمومی سیما تأیید کرد: سینا معتضدی به عنوان سرپرست شبکه ورزش انتخاب شد.

سردار نائینی: هدف اصلی مراسم "یادها و نام‌ها" تجلیل از قهرمانان ملی است

 سردار نائینی: هدف اصلی مراسم "یادها و نام‌ها" تجلیل از قهرمانان ملی است
2020-09-28T11:18:58+03:30
رئیس مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس گفت: سعی کرده‌ایم در مراحل سازمان‌دهی، احیاء و گویا سازی اسناد سرعت عمل ببخشیم و همچنین در ارائه خدمات اسنادی به پژوهشگر...

فروش «تنت» در آمریکا ضعیف است

 فروش «تنت» در آمریکا ضعیف است
2020-09-28T11:18:58+03:30
فیلم تازه نولان از میان ۲ هزار و ۸۵۰ سالن سینمای آمریکا در چهارمین هفته اکرانش، ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار دلار فروش داشت که در مجموع، فروش این فیلم در داخل آمریکا...

فراخوان حمایت از پایان‌نامه‌های دانشجویی اعلام شد

فراخوان حمایت از پایان‌نامه‌های دانشجویی اعلام شد
2020-09-28T10:45:37+03:30
پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات در نظر دارد بخشی از موضوعات پژوهشی مورد نیاز خود را در قالب حمایت از پایان‌نامه‌های دوره‌های دکتری و کارشناسی ارشد، عملیاتی و ...

مراسم تجلیل از راویان مقاومت برگزار شد/ ثبت تاریخی و روایت فداکاری رزمندگان بر عهده هنرمندان است

 مراسم تجلیل از راویان مقاومت برگزار شد/ ثبت تاریخی و روایت فداکاری رزمندگان بر عهده هنرمندان است
2020-09-28T10:52:26+03:30
حمید نیلی در مراسم تجلیل از «راویان مقاومت» گفت: همان‌گونه که رزمندگان در جبهه‌های نبرد حق علیه باطل سلحشورانه جنگیدند، هنرمندان نیز وظیفه ‌دارند ...

بررسی قانونی اختلاف بین ارشاد و صداوسیما/ کدام یک فرمانده نمایش‌خانگی‌اند؟

 بررسی قانونی اختلاف بین ارشاد و صداوسیما/ کدام یک فرمانده نمایش‌خانگی‌اند؟
2020-09-28T10:52:26+03:30
نمایش‌خانگی خشونت را با نمایشِ خودکشی علنی می‌کند، ابتذال را در سایه عشق‌های مثلثی به تصویر می‌کشد اما به جای عذرخواهی به «آش خورده و کام سوخته» م...

پروانه معصومی: انتقاد دارم که بازیگران زنِ میانسال را نمی‌بینند/ واقعاً خیلی‌ها از نقشِ زنان در جبهه بی‌اطلاع‌اند

 پروانه معصومی: انتقاد دارم که بازیگران زنِ میانسال را نمی‌بینند/ واقعاً خیلی‌ها از نقشِ زنان در جبهه بی‌اطلاع‌اند
2020-09-28T10:38:58+03:30
بازیگر سینما و تلویزیون اعتقاد دارد که همیشه جای پرداختن به نقش زنان در دفاع مقدس خالی بوده است و باید بیشتر از حضور زنان در جبهه و جنگ گفت. متأسفانه خیلی ک...

جزئیات حمایت وزارت ارشاد از ۸۳۹ مؤسسه قرآنی آسیب‌دیده از کرونا

 جزئیات حمایت وزارت ارشاد از ۸۳۹ مؤسسه قرآنی آسیب‌دیده از کرونا
2020-09-28T10:25:37+03:30
معاونت قرآن و عترت وزارت ارشاد از ۸۳۹ مؤسسه قرآنی آسیب‌دیده از ویروس منحوس کرونا حمایت کرد.

حمید لولایی شخصیت اصلی سریال "ویلا" شد/ "بی‌همگان" تلویزیون جلوی دوربین نرفت!

 حمید لولایی شخصیت اصلی سریال "ویلا" شد/ "بی‌همگان" تلویزیون جلوی دوربین نرفت!
2020-09-28T10:25:37+03:30
سریال تلویزیونی "ویلا" مهران مهام در حالی آغاز شده و بازیگرانش یکی پس از دیگری انتخاب می‌شوند که هنوز "بی‌همگان" در نوبت تولید باقی ماند...

سرهنگ محمدمهدی کتیبه درگذشت

 سرهنگ محمدمهدی کتیبه درگذشت
2020-09-28T09:58:58+03:30
سرهنگ محمدمهدی کتیبه، از بازماندگان انفجار دفتر نخست‌وزیری در حادثه هشتم شهریورماه به همرزمان شهیدش پیوست.

سرهنگی: در دوران طلایی و بلوغ خاطره‌نگاری هستیم

 سرهنگی: در دوران طلایی و بلوغ خاطره‌نگاری هستیم
2020-09-28T09:45:44+03:30
مدیر دفتر ادبیات مقاومت و پایداری حوزه هنری گفت: ادبیات جنگ با شلیک نخستین گلوله شلیک خواهد شد. خوشبختانه اکنون در دوران طلایی خاطره‌گویی هستیم .

چله عزت| دلنوشته «حاج قاسم» در مورد آزادسازی «فاو»

 چله عزت| دلنوشته «حاج قاسم» در مورد آزادسازی «فاو»
2020-09-28T09:45:44+03:30
در قرارگاه عملیاتی لشکر ۴۱ ثارالله دو نفری (حقیر جامانده از کاروان) با حاج قاسم سلیمانی نشسته بودیم، دیدم دفتر خاطراتش را برداشت و مشغول نوشتن شد.

دومین مراسم «یادها و نام‌ها» با حضور فرمانده کل سپاه برگزار شد

 دومین مراسم «یادها و نام‌ها» با حضور فرمانده کل سپاه برگزار شد
2020-09-28T09:32:37+03:30
مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس همزمان با چهلمین سالگرد گرامیداشت دفاع مقدس، دومین مراسم «یادها و نام‌ها» را برگزار می‌کند.

"نوروز رنگی" بعد از ماه صفر کلید می‌خورد/ بازیگران مشغولِ دورخوانی

 "نوروز رنگی" بعد از ماه صفر کلید می‌خورد/ بازیگران مشغولِ دورخوانی
2020-09-28T09:32:37+03:30
علی مسعودی کارگردان سریال نوروزی تلویزیون اعلام کرد که نگارش فیلمنامه سریال "نوروز رنگی" به پایان رسیده و بازیگران مشغولِ دورخوانی‌اند. تمام تلاش‌...

خوزستان و جزایر سه‌گانه هدیه سلطنت‌طلبان به صدام برای ادامه حکومت پهلوی بود/ چه کسی صدیق بن یحیی را ترور کرد؟

 خوزستان و جزایر سه‌گانه هدیه سلطنت‌طلبان به صدام برای ادامه حکومت پهلوی بود/ چه کسی صدیق بن یحیی را ترور کرد؟
2020-09-28T09:32:37+03:30
کارگردان مستند «کلاشینکف‌های آمریکایی» از اسنادی صحبت می‌کند که نشان می‌دهد فرح دیبا و تیمور بختیار، خوزستان و جزایر سه‌گانه را در ازای حکومت شاهز...

ویژه برنامه چهل چراغ در جوار مقبره الشهدای بوستان کوکب

ویژه برنامه چهل چراغ در جوار مقبره الشهدای بوستان کوکب
2020-09-28T08:58:57+03:30
فرهنگسرای رویش ویژه برنامه چهل چراغ را در جوار مقبره الشهدای بوستان کوکب روز سه شنبه ۸ مهرماه برگزار می‌کند.