میرنیوز

مداحان از موسیقی مذهبی دور افتاده‌اند/ ۳۰۰ رساله مهم موسیقی در حوزه‌های علمیه داریم

 مداحان از موسیقی مذهبی دور افتاده‌اند/ ۳۰۰ رساله مهم موسیقی در حوزه‌های علمیه داریم 2020-08-31T12:28:33+04:30

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، روزهای ابتداییِ ماه محرم و رسیدن به تاسوعا و عاشورای حسینی، بیش از هر زمان دیگری موسیقی مذهبی و اهمیتش را عیان می‌کند. در دهه محرم و البته روزهای پس از عاشورا، هیأت‌های سراسر کشور مشغول عزاداری می‌شوند و هر شب صدای عزاداری‌ها، از کوچه و خیابان و هیأت‌ها به گوش می‌رسد.

بر اهل فن پوشیده نیست که موسیقی مذهبی در سال‌های گذشته با اُفت کیفیِ عجیبی همراه بوده و البته گاهی هم به سمت انحراف رفته است.
برای بررسی اوضاع موسیقی مذهبی پای صحبت‌های هوشنگ جاوید نشستیم. جاوید به بیان نکاتی کلیدی و مهم درباره موسیقی مذهبی پرداخت که متن صحبت‌هایش را در ادامه می‌خوانید:

در گذشته عزیزانی مسئولیت اجرای آوازهای مذهبی را برعهده داشته‌اند که به آنها «ستایشگر» می‌گفتند. تا حدود 90 سال پیش در همین حوزه‌های علمیه، موسیقی را به عنوان بخشی از علوم غریبه آموزش می‌دادند. نسل قدیمِ «ستایشگران» با دستگاه‌ها و گوشه‌های موسیقی ایرانی کاملاً آشنا بودند.

در سده‌های گذشته رسالات مختلفی درباره موسیقی مذهبی نوشته شده است. رساله «آداب‌ آوازهای گلدسته» یکی از همین رساله‌هاست که برای بند به بندِ شعر محتشم،  اصول خواندن را شرح داده است.
وقتی نگاه می‌کنیم به رسالاتِ مختلف، می‌بینیم که حدود 300 رساله‌ی مهم در حوزه‌های علمیه اسلامی درباره موسیقی نوشته شده است.
در همین مرور تاریخی می‌بینیم که موسیقی مذهبی دارای دستورات و شکل و شیوه‌های خاص است. در رسالات قرن ششم، از دستگاه «نوا» با عنوان «کمربند گریه» یاد شده است. یعنی می‌دانستند که کدام دستگاه در ایجاد اندوه و تألماتِ درونی تأثیرگذارتر است.

گوشه‌ی «نیشابورک» را به عنوان پرده‌ای که برای مخاطب گریه‌آور است، معرفی کرده‌اند. ما به این مسائل دقت نکرده‌ایم و آموزش لازم را هم نداده‌ایم.

هومان اسعدی و بابک خضرایی مهم‌ترین چهره‌های آشنا با رسالات موسیقی‌اند، اما این عزیزان چقدر حمایت شده‌اند. از این عزیزان باید کمک گرفت تا چهره‌ی موسیقی پس از انقلاب را بهتر بشناسیم و بدانیم که دانشمندان مسلمان درباره موسیقی چه کرده‌اند.

در کشور ما و از زمانی به بعد «ستایشگران» از یادگیریِ اصول موسیقی دور افتادند. اما در مصر و در عراق این کار را کردند. در عراق مدرسه‌ای راه افتاد که «ستایشگران» مذهبی را تربیت می‌کرد. این ستایشگران کلاه‌های قرمزی به سر داشتند. تا همین چند دهه پیش نسل این ستایشگران در ایران هم بودند و در نقاط مختلف ایران حضور داشتند.

پس از انقلاب نگاه جدی به موسیقی مذهبی نشد. با این عنوان که این موسیقی از دل مردم بیرون می‌آید، آن را رها کردند. عده‌ای بودند که در دوره‌هایی موسیقی مذهبی را به حاشیه بردند. عده‌ای هم آمدند و روی ملودیِ آثار غربی، کارهای مذهبی خواندند.

اگر نوحه‌خوان و ستایشگر کارش درست باشد، باید خودش لحن را بسازد، نه اینکه برود و از ملودی‌های دیگر استفاده کند. موسیقی مذهبی از نظر متنی به شدت افت کرده است.

برخی از مرثیه‌هایی که الان می‌شنویم با ترانه عاشقانه فرقی ندارد. این‌ها مرثیه نیستند. مرثیه باید در رسای شخص باشد. باید به تعریفِ رفتار، کردار و گفتارِ آن فردِ حماسه‌ساز بپردازد.

مشکلات و انحراف‌هایی که در حوزه موسیقی مذهبی پدید آمد، به جایی رسید که صدای رهبری را هم درآورد. البته الان کمی بهتر شده، اما واقعا با شرایط ایده‌آل فاصله‌ی بسیار زیادی داریم.

تمام مناطق ایران نوحه‌های خاص خودشان را دارند. در مشهد، شیخ آذر، مداح‌ها را تربیت می‌کرد و حتی به مداح‌ها اجازه‌ی مبالغه نمی‌داد. در استان‌های جنوبی شکل‌های زیبایی از نوحه‌خوانی وجود دارد. متاسفانه رسانه‌های ما به جای استفاده از الگوها و نمونه‌های خوب، سراغ نوحه‌خوانی‌هایی می‌روند که به هیچ وجه درست نیستند.

من به عنوان یک پژوهشگر کنار نشسته‌ام و نگاه می‌کنم. تأسف می‌خورم به حال فرهنگ جامعه که از این طریق صدمه‌ی بدی خورده است.

انتهای پیام/

منبع : خبرگزاری تسنیم


کلمات کلیدی :
اشتراک گذاری :

آخرین اخبار فرهنگی

وصیت‌نامه قابل تأمل یک شهید/ «سعی‌اش این بود، چون علی باشد»

 وصیت‌نامه قابل تأمل یک شهید/ «سعی‌اش این بود، چون علی باشد»
2020-09-27T10:05:46+03:30
عبدالرحیم سعیدی‌راد تازه‌ترین سروده خود را همزمان با گرامیداشت هفته دفاع مقدس به شهیدی تقدیم کرد که وصیت کرده بود تا بر سر مزارش بنویسند: پر کاهی تقدیم به آ...

شیخ‌رضائی: جامعه طراحان گرافیک نسبت به دفاع مقدس بی‌توجه بوده‌ است/ ۴ چالش مهم هنر دفاع مقدس

 شیخ‌رضائی: جامعه طراحان گرافیک نسبت به دفاع مقدس بی‌توجه بوده‌ است/ ۴ چالش مهم هنر دفاع مقدس
2020-09-27T10:05:46+03:30
صابر شیخ‌رضائی هنرمند گرافیست عرصه هنرهای تجسمی می‌گوید که جامعه طراحان گرافیک ایرانی و انجمن‌های تخصصی مرتبط به این رشته به هنر دفاع مقدس بی‌توجه بوده‌اند.

بهروز بقایی: هنوز از کرونا می‌ترسم/ تلویزیون به خانه‌تکانی جدی نیاز دارد

 بهروز بقایی: هنوز از کرونا می‌ترسم/ تلویزیون به خانه‌تکانی جدی نیاز دارد
2020-09-27T09:52:18+03:30
بازیگر و کارگردان شناخته شده که مدتی پیش گرفتارِ بیماری کرونا شد اعتقاد دارد کسی که مبتلا نشده نمی‌داند،‌ کرونا چه بیماری سختی است و واقعاً این ویروسِ سخت د...

چله عزت| آموزش رنگ متالیک با گِل، برای بهشتی شدن رزمندگان

 چله عزت| آموزش رنگ متالیک با گِل، برای بهشتی شدن رزمندگان
2020-09-27T09:52:18+03:30
برادرا چیه؟ چرا شرم می‌کنید؟ خجالت نداره... گِل ریختن روی سر، با اینکه می‌گن خاک بر سرت خیلی تفاوت داره، این کجا و اون کجا؟ اولی مال بهشتی‌هاست، دومی مال جه...

آشنایی با رویکرد فکری و فرهنگی سلمان فارسی/ چرا پیغمبر اسلام(ص) سلمان را از اهل‌بیت خود دانست؟

 آشنایی با رویکرد فکری و فرهنگی سلمان فارسی/ چرا پیغمبر اسلام(ص) سلمان را از اهل‌بیت خود دانست؟
2020-09-27T09:52:18+03:30
در فرهنگ مسلمانان همواره سلمان مظهر زهد، عدالت، عقلانیت و تواضع بوده و نمادهای مفاهیم را در آثار ادبی گذشته می‌توان نشان داد.

جزئیات مراسم چهلمین روز ارتحال آیت‌الله علم الهدی اعلام شد

جزئیات مراسم چهلمین روز ارتحال آیت‌الله علم الهدی اعلام شد
2020-09-27T09:19:02+03:30
مراسم چهلمین روز ارتحال آیت‌الله سید عبدالجواد علم الهدی امروز در تهران برگزار می‌شود.

«وقف»، راهکاری برای مساوات و برابری است

«وقف»، راهکاری برای مساوات و برابری است
2020-09-26T18:18:56+03:30
استاندار تهران با اشاره به اینکه «وقف» می‌تواند راهکاری برای مساوات و برابری باشد، گفت: حجت‌الاسلام والمسلمین خاموشی بسیار پویا و فعال هستند و در هر سازمانی ...

به دنبال رستگاری در سوریه/ این کتاب قداست حرم را حفظ کرده است

 به دنبال رستگاری در سوریه/ این کتاب قداست حرم را حفظ کرده است
2020-09-26T16:25:38+03:30
مجید قیصری در مراسم رونمایی از کتاب «اجاره‌نشین خیابان الامین» گفت: کتاب اصلاً تلاش نکرده است تا قداست حرم را به زور در متن بریزد؛ خود متن قداست ح...

چله عزت|شهید ۱۵ ساله‌ای که کمتر از دوماه حضور در جنگ آسمانی شد

 چله عزت|شهید ۱۵ ساله‌ای که کمتر از دوماه حضور در جنگ آسمانی شد
2020-09-26T16:12:23+03:30
برادر شهید محمود مهاجر گفت: ایشان پس از آنکه از مرخصی بازگشت با آنکه بیش از دوماه در منطقه نبود به فیض شهادت نائل شد و پس از ۲۵ سال به آغوش خانواده بازگشت.

سریال "حاج قاسم" در اتاق تاریک!/ تحقیق، پژوهش و انتخاب تهیه‌کننده و کارگردان را جدی بگیرید

 سریال "حاج قاسم" در اتاق تاریک!/ تحقیق، پژوهش و انتخاب تهیه‌کننده و کارگردان را جدی بگیرید
2020-09-26T15:58:57+03:30
گمانه‌زنی‌ها درباره کارگردان سریال و فیلم "حاج قاسم" از همان بدو شهادت در فضای رسانه‌ای بوجود آمد. جایی کارگردان فیلم سینمایی را رایزنی کردند که ت...

تصویر دفاع مقدس| ماجرای قابلمه یخ روی بی‌سیم‌ها در اتاق‌های عملیات

 تصویر دفاع مقدس| ماجرای قابلمه یخ روی بی‌سیم‌ها در اتاق‌های عملیات
2020-09-26T15:05:37+03:30
رزمندگان دفاع مقدس با وجود گرما طاقت‌فرسا در جنوب کشور، در ماه مبارک رمضان روزه دار بودند و با فعالیت‌های جسمی فراوان یاد خداوند را فراموش نمی‌کردند.

کتاب «ایران و القرآن» در الجزایر منتشر شد

کتاب «ایران و القرآن» در الجزایر منتشر شد
2020-09-26T14:45:36+03:30
کتاب «ایران و القرآن، جهود الایرانیین فی خدمه القرآن الکریم و علومه، قبل الثوره و بعدها» نوشته نور الدین بولحیه، اندیشمند و نویسنده بزرگ الجزایری در این کشور...

«وقف»، راهکاری است برای مساوات و برابری است

«وقف»، راهکاری است برای مساوات و برابری است
2020-09-26T14:18:56+03:30
استاندار تهران با اشاره به اینکه «وقف» می‌تواند راهکاری برای مساوات و برابری باشد، گفت: حجت‌الاسلام والمسلمین خاموشی بسیار پویا و فعال هستند و در هر سازمانی ...

چالش‌های مربوط به آزادی دین و اقلیت‌های دینی بررسی شد

چالش‌های مربوط به آزادی دین و اقلیت‌های دینی بررسی شد
2020-09-26T14:18:56+03:30
نشست «بررسی چالش‌های مربوط به آزادی دین و اقلیت‌های دینی» با حضور نمایندگان اقلیت‌های دینی از جمله مسلمانان از سوی مدافع عمومی گرجستان و شورای ادیان مدافع عم...

چله عزت| ماجرای رانندگی بی‌ترمزهای پانزده ساله با بیل میکانیکی عراقی

 چله عزت| ماجرای رانندگی بی‌ترمزهای پانزده ساله با بیل میکانیکی عراقی
2020-09-26T14:12:19+03:30
از طرف سنگرهای عراقی گرد و خاک بلند شد. ماشینی می‌آمد طرفمان. داد زدم: «بچه‌ها. آرپی‌جی!» وقتی آمد جلوتر، یکی داد زد: «نزنید... نزنید، بی‌ترم...

تندروهای واقعی سینما چه کسانی بودند؟/ طومارنویسی که بعدها سر از پاریس درآورد

 تندروهای واقعی سینما چه کسانی بودند؟/ طومارنویسی که بعدها سر از پاریس درآورد
2020-09-26T14:12:19+03:30
سینمای دفاع مقدس در آغاز راه خود شاهد شکل‌گیری سینمایی بود که می‌توانست در سال‌های بعد طیف گسترده‌ای از جوانان را به خود جذب کند اما تندروی مدیران فرهنگی و ...

درخواست رئیس‌جمهور از صداوسیما/ عزاداری اربعین را به خانه‌ها ببرید

 درخواست رئیس‌جمهور از صداوسیما/ عزاداری اربعین را به خانه‌ها ببرید
2020-09-26T13:45:39+03:30
رئیس‌جمهور از رسانه ملی و فضای مجازی خواست عزاداری اربعین و روزهای پایان صفر را به دل و خانه‌های مردم ببرند.

درخواست رئیس جمهور از صداوسیما/ عزاداری اربعین را به خانه‌ها ببرید

 درخواست رئیس جمهور از صداوسیما/ عزاداری اربعین را به خانه‌ها ببرید
2020-09-26T13:18:59+03:30
رئیس جمهور از رسانه ملی و فضای مجازی خواست عزاداری اربعین و روزهای پایان صفر را به دل و خانه‌های مردم ببرند.

آیا سقوط هواپیما در ۷ مهر ۶۰ دستکاری شده بود؟‌/ عملیات ثامن‌الائمه آغاز تغییر استراتژی در جنگ بود

 آیا سقوط هواپیما در ۷ مهر ۶۰ دستکاری شده بود؟‌/ عملیات ثامن‌الائمه آغاز تغییر استراتژی در جنگ بود
2020-09-26T13:18:59+03:30
نشست واکاوی عملیات ثامن‌الائمه و رونمایی از جلد دوم کتاب تاریخ شفاهی سردار سرلشکر رحیم صفوی با عنوان «از شرق بصره تا مهران» همزمان با سالگرد شکستن...

جدیدترین استفتاء رهبر انقلاب درباره خرید و فروش "سهام در بورس"

 جدیدترین استفتاء رهبر انقلاب درباره خرید و فروش "سهام در بورس"
2020-09-26T13:18:59+03:30
رهبر معظّم انقلاب به استفتائی دربارۀ خرید و فروش سهام در بورس ایران و خارج از کشور پاسخ فرمودند.

هیأت مکان رشد عقلانیت و حکمت است/برقراری شبکه روضه های خانگی

هیأت مکان رشد عقلانیت و حکمت است/برقراری شبکه روضه های خانگی
2020-09-26T12:58:57+03:30
استاد حوزه علمیه با بیان اینکه اهالی روضه امسال روضه‌ها را به خانه‌ها بیاورند، گفت: ذاکرین اهل بیت(ع) و روضه‌خوان‌ها بهتر است امسال این شبکه خانگی را با اعضا...

«دائرة‌المعارف مصور تاریخ جنگ ایران و عراق» بررسی می‌شود

«دائرة‌المعارف مصور تاریخ جنگ ایران و عراق» بررسی می‌شود
2020-09-26T12:58:57+03:30
برنامه تلویزیونی «چراغ مطالعه» این هفته میزبان جعفر شیرعلی‌نیا خواهد بود و با او در مورد کتاب «دائرةالمعارف مصور تاریخ جنگ ایران و عراق» به گفتگو خواهد پرداخت.

فراخوان طرح پژوهشی روش‌های مطلوب و استاندارد حفظ قرآن کریم

فراخوان طرح پژوهشی روش‌های مطلوب و استاندارد حفظ قرآن کریم
2020-09-26T12:58:56+03:30
دبیرخانه ستاد راهبری حفظ قرآن کریم کشور با موضوع طرح پژوهشی بررسی روش‌های حفظ قرآن کریم در داخل و خارج از کشور و استانداردسازی و استخراج مدلهای مطلوب فراخوان...

از دزفول تا کربلای جزیره مجنون؛ روایت ۱۱ سال انتظار در «هما»/ داستان زنانی که «اسماعیل»شان را به قربانگاه فرستادند

 از دزفول تا کربلای جزیره مجنون؛ روایت ۱۱ سال انتظار در «هما»/ داستان زنانی که «اسماعیل»شان را به قربانگاه فرستادند
2020-09-26T13:05:44+03:30
نویسنده کتاب «هما» می‌گوید: شهید امیدی در نامه‌ای به همسرش می‌گوید که اسماعیل تو منم، اسماعیل من هم تو هستی، باید بدون تردید کارد بر گردن این اسما...

نخستین نشست هم اندیشی جمعی از فعالان مردمی اربعین برگزار شد

نخستین نشست هم اندیشی جمعی از فعالان مردمی اربعین برگزار شد
2020-09-26T12:45:36+03:30
نخستین نشست هم اندیشی جمعی از فعالان مردمی اربعین، با محوریت ایده‌های عملیاتی اربعین ۹۹ در سالن همایش‌های سرچشمه برگزار شد.

نگرانی ناشران از ۵ برابر شدن قیمت کتاب در نبود ارز برای کاغذ

 نگرانی ناشران از ۵ برابر شدن قیمت کتاب در نبود ارز برای کاغذ
2020-09-26T12:38:56+03:30
در حالیکه بیش از شش ماه است ارزی برای کاغذ نشر اختصاص داده نشده،‌ ناشران این نگرانی را دارند که با وضعیت فعلی کتاب دچار افزایش قیمت پنج برابری شود.

شیوه‌ متفاوتی در چیدمان ارکستر/ نگاهی شاعرانه، آهنگین و لطیف به حماسه عاشورا

 شیوه‌ متفاوتی در چیدمان ارکستر/ نگاهی شاعرانه، آهنگین و لطیف به حماسه عاشورا
2020-09-26T12:38:56+03:30
ارکستر سمفونیک تهران با چیدمانی متفاوت و با حصارهایی برای رعایتِ پروتُکل‌های کرونایی به اجرای کنسرت نمایش «علمدار» می‌پردازد.

هیئت داوران سوگواره «بر آستان اشک» معرفی شدند

هیئت داوران سوگواره «بر آستان اشک» معرفی شدند
2020-09-26T12:18:56+03:30
رئیس فرهنگسرای اندیشه هیئت داوران سوگواره شعر آئینی «بر آستان اشک» را معرفی کرد و گفت: مهلت ارسال آثار این سوگواره تا ۱۰ مهرماه است.

حجت‌الاسلام علوی تهرانی از بیمارستان مرخص شد

 حجت‌الاسلام علوی تهرانی از بیمارستان مرخص شد
2020-09-26T11:45:38+03:30
حجت‌الاسلام علوی تهرانی پس از چند روز بستری و بهبود وضعیت جسمانی، از بیمارستان مرخص شد.

نقش اصلی شهید احمد کاظمی در شکست حصر آبادان چه بود؟

 نقش اصلی شهید احمد کاظمی در شکست حصر آبادان چه بود؟
2020-09-26T11:45:38+03:30
پنجم مهرماه ۱۳۶۰، لیاقت احمد کاظمی به اثبات رسید. احمد به شیوه‌های مرسوم عمل نمی‌کرد. به جای حمله رودررو به دشمن، نیروهای آن‌ها را چنان ماهرانه دور زد که سا...