میرنیوز

سهم ناچیزی از فضای داستان ایرانی به معارف اهل بیت(ع) اختصاص دارد/ ماجرای خلق یک کتاب خواندنی درباره امام کاظم(ع)

 سهم ناچیزی از فضای داستان ایرانی به معارف اهل بیت(ع) اختصاص دارد/ ماجرای خلق یک کتاب خواندنی درباره امام کاظم(ع) 2021-05-23T12:26:56+04:30

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، اگرچه ادبیات دینی پیش از پیروزی انقلاب نیز سهمی از بازار نشر ایران را به خود اختصاص داده و در آستانه پیروزی انقلاب، توجه بسیاری از مخاطبان را به خود جلب کرده بود، اما پیروزی انقلاب زمینه را برای پرداختن به ابعاد مختلف این حوزه فراهم کرد. طی دهه‌های اخیر آثار متعددی با تم مذهبی و با نگاه به سبک زندگی و سیره اهل بیت(ع) برای گروه‌های سنی مختلف منتشر شد. 

ادبیات دینی در یک دهه اخیر در کنار تمام تحولات موضوعی و ساختاری، فضای جدید دیگری را نیز تجربه کرد: ورود نویسندگان جوانی که خود طلبه‌اند و دستی بر آتش نویسندگی دارند. سعید محمدی از جمله این نویسندگان است که عمده هم و غم حرفه نویسندگی‌اش را بر معرفی معارف اهل بیت(ع) از دریچه رمان و داستان قرار داده است؛ قالبی که مخاطب‌پسند است و می‌تواند حرف دل نویسنده را برای اقشار مختلف بیان کند. 

محمدی که دانش‌آموخته سطح سه حوزه و دارای کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی است، تاکنون آثار متعددی را در این قلمرو منتشر کرده است؛ از «نذر نصرانی» تا «مأموریت در قصر». کتاب «مرثیه ابوعتا» جدیدترین اثر محمدی است که چندی پیش توسط نشر معارف منتشر شده است. کتاب تلاش دارد با استفاده از گزاره‌های تاریخی در کنار قلمی روایی و داستانی، بخشی از زندگی امام موسی کاظم(ع) را روایت کند. محمدی در گفت‌وگویی با تسنیم، ضمن اشاره به دغدغه‌های خود به عنوان یک نویسنده ادبیات دینی، درباره این کتاب نیز توضیح داد. مشروح گفت‌وگوی این نویسنده با تسنیم به این شرح است:

*تسنیم: کتاب «مرثیه ابوعتا» در قالب یک رمان تاریخی، تلاش دارد بخشی از زندگی و زمانه امام کاظم(ع) را روایت کند. شما در آثار پیشین خود مانند «نذر نصرانی» و «مأموریت در قصر» نیز با همین رویکرد به بازآفرینی تاریخ در قالب رمان پرداخته‌اید. چرا موضوعات تاریخی برای شما به عنوان یک نویسنده جذاب است؟

تاریخ، آینه تمام‌نمای آینده است. هر آنچه از آینده می‌خواهیم ببینم، می‌توانیم در دل تاریخ پیدا کنیم؛ البته من به عنوان یک داستان‌نویس، صرفاً تاریخ را روایت نمی‌کنم. محوریت اکثر نوشته‌ها و آثار من پرداختن به زندگی و زمانه اهل بیت(ع) است؛ آن هم نه مستقیم بلکه با واسطه و به‌طور غیر مستقیم.

گاهی شما به عنوان نویسنده به صورت مستقیم به زندگی یکی از معصومین(ع) می‌پردازید؛ مثلاً با رویکرد زندگی‌نامه‌نویسی به حیات این بزرگواران نگاه می‌کنید، اینکه چه زمانی متولد شده‌اند، چه اتفاقاتی برای آنها رخ داده و در نهایت کی و کجا به شهادت رسیده‌اند، مهمترین پرسش‌هایی است که شما در این قسم از آثار می‌پردازید. از این قبیل کارها بسیار انجام شده است که البته به معنای کم‌ارزش بودن آنها نیست. اما نگاه غیرمستقیم در یک اثر به این معنی است که نویسنده واقعه یا زندگی شخصیتی را در تاریخ روایت می‌کند که در نقطه‌ای با زندگی معصوم(ع) تلاقی کرده و این تلاقی باعث تحول مثبت آنها شده است. 

*تسنیم: این انتخاب موضوع برای یک نویسنده رمان‌های تاریخی چطور اتفاق می‌افتد؟

قالب رمان، ظرفیت‌ها و بایسته‌های مخصوص خود را دارد. شاید هر اتفاق، شخصیت و برهه تاریخی قابل روایت نباشد. از سوی دیگر، ممکن است روایت بعضی رخدادها در این قالب نه تنها سازنده نباشد، بلکه تخریبگر هم باشد. من سعی کرده‌ام به موضوعاتی در قالب رمان بپردازم که در عین منفی بودن، در جوار ائمه(ع) و با بهره‌گیری و مواجهه با شخصیت این بزرگواران، متحول شده و مسیر زندگی آنها تغییر کرده است. در این بخش سوژه‌هایی برای من اهمیت دارد که اگر به سخنان اهل بیت(ع) توجه و اطمینان کرده‌اند، هرگز از این اطمینان پشیمان نشده و نتیجه کار خود را دیده‌اند.  

*تسنیم: ممکن است این سؤال برای مخاطب به وجود بیاید که پرداختن به این موضوعات تاریخی، برای مخاطب امروز چه فایده‌ای خواهد داشت؟

به نظرم بحث کمی طولانی می‌شود، اما همین‌قدر بگویم که کلام و سبک زندگی ائمه(ع) در تمام زمان‌ها و مکان‌ها جاری است؛ بنابراین مخاطب امروزی هم جایگاه و تناسبش را باید با معصوم بیابد. از این منظر مطالعه این قبیل رمان‌ها می‌تواند در تقویت این بینش به مخاطب امروز کمک کند.

کتاب , داستان , دفتر نشر معارف ,

*تسنیم: چندی است که کتاب «مرثیه ابوعتا» به قلم شما توسط نشر معارف منتشر شده است. کمی درباره این اثر و موضوع آن توضیح دهید.

کتاب «مرثیه ابوعتا» با نگاه به دوران حیات مبارک امام کاظم(ع) نوشته شده است. این داستان به زندگی شخصی می‌پردازد که با یک ملاقات بسیار کوتاه با امام(ع)، آن هم در شرایط بسیار سخت، زندگی‌اش متحول می‌شود. «ابوعتا»، شخصیت اول این رمان، آنقدر بینش دارد که تاوان این محبت را نیز می‌پردازد.

در واقع کتاب، داستان مردی به نام «ابوعتا» و عشق او به دختر هارون را روایت می‌کند. ابوعتا جوان ایرانی تبار و شاعری چیره‌دست معاصر با امام کاظم (ع) بود که به سبب استعداد ذاتی‌اش به دربار هارون راه یافت. او عاشق «نعیمه»، دختر یکی از امرای دربار شد، اما به سبب نداشتن جایگاه ویژه و ثروت، در رسیدن به عشقش ناکام ماند.

ابوعتا قید و بندی نداشت و زبان صریح و برّانی داشت؛ همین هم باعث شد مغضوب هارون شده و به زندان بیفتد. او در این زمان در زندان با امام کاظم علیه السلام آشنا می‌شود و اتفاقاتی برای او رخ می‌‌دهد که زمینه‌‌ساز تحول و دگرگونی روحی او می‌شود. آشنایی با وجود مبارک امام کاظم (ع) و کراماتی که از حضرت می‌بیند، زمینه دگرگونی فکری و روحی او را فراهم می‌کند.

پرداختن به این شخصیت در قالب داستان، هم به دلیل جذابیت و دراماتیک بودن شخصیت خود ابوعتا بود و هم به دلیل تأثیرگذاری وجود مبارک امام کاظم(ع) بر این شخصیت و تغییر سرنوشت و زندگی او. 

در رمان الزامی وجود ندارد که تمام زندگی شخصیت روایت شود.  تأکید روی مفاهیم و مضامینی است که تعمد برای انعکاس آنها وجود دارد. داستان قالب خاص خود را دارد، بخش‌های مختلف دارد: شروع و میانه، اوج و پایان. برای رعایت اسلوب و ساختار داستان‌نویسی باید به برهه یا اتفاقی خاص از زندگی شخصیت بسنده کرد. 

*تسنیم: بسیاری از نویسندگانی که در حوزه رمان تاریخی فعالیت می‌کنند، گاه با کمبود منبع مواجه می‌شوند و این، کار را برای آنها سخت می‌کند. شما برای نگارش کتاب حاضر از چه منابعی استفاده کردید؟

درباره این شخصیت و این اتفاق کتابی در قالب رمان و داستان ندیده‌ام، اما چند مقاله تحقیقی وجود داشت که به بررسی اشعار و حالات این شخصیت پرداخته بود. 

اساساً رمان از دیگر کتاب‌ها متمایز است. مخاطب رمان، مخاطب خاص و البته گسترده‌ای است و طیف‌های مختلفی را در بر می‌گیرد؛ بنابراین داستانی که در قالب رمان روایت می‌شود، قطعاً از استقبال بیشتری برخوردار خواهد بود. وظیفه رمان‌نویس، روایت جزئیات، کنکاش و بزرگ‌نمایی مسائلی است که هر کسی توان دیدن آن را ندارد. با این توضیح، باید گفت که مخاطب رمان، با مطالعه یک رمان در آن فضا و زمان، به همراه شخصیت زندگی می‌کند. تمایز این کتاب نیز نسبت به کتبی که در قالب تاریخ نوشته شده‌اند، همین است.

کتاب , داستان , دفتر نشر معارف ,

بحث بر روی رمان تاریخی مفصل و گسترده است. اما به طور اختصار می‌توان گفت که پرداختن به یک شخصیت تاریخی، یا روایت یک برهه از تاریخ، یا همراه شدن با مسائل و رخدادهای تاریخی از ویژگی‌های رمان تاریخی است که بایدها و نبایدهای خاص خود را دارد. 

*تسنیم: در سال‌های اخیر پرداختن به زندگی ائمه(ع) در قالب رمان، رشد خوبی داشته و نویسندگان جوان و توانایی به این حوزه توجه نشان داده‌اند. این روند را چطور ارزیابی می‌کنید؟ به نظر شما کیفیت آثار متأخر در چه سطحی است؟

در گذشته سهم پرداختن به زندگی و سیره ائمه(ع) در آثاری مانند رمان و داستان بسیار ناچیز بود. اما در چند سال اخیر، رمان‌های تاریخی متعددی منتشر شده که به این مهم می‌پردازد که بعضی از آنها شایسته تقدیر است. اما اگر تمام این آثار هم جمع شوند، درصد بسیار کمی از فضای رمان کشور را شامل می‌شوند که واقعا تأسف‌آور است. از این جهت می‌توان گفت سهم عمده و اکثریتی از رمان‌های ما قابلیت و شایستگی و توفیق پرداختن به اهل بیت علیهم السلام را نداشته‌اند.

به نظر می‌رسد حمایت ناشرانی مانند نشر معارف که کار چاپ کتاب «مرثیه ابوعتا» را نیز برعهده داشت، می‌تواند در تشویق نویسندگان جوان و مستعد در این مسیر کمک کند. 

انتهای پیام/

منبع : خبرگزاری تسنیم


کلمات کلیدی :
اشتراک گذاری :

آخرین اخبار فرهنگی

پیام تبریک برخی نهادهای فرهنگی درباره موشک‌باران اسرائیل

 پیام تبریک برخی نهادهای فرهنگی درباره موشک‌باران اسرائیل
2024-04-14T13:45:31+03:30
سازمان اوقاف و امور خیریه و بنیاد ایران‌شناسی به مناسبت حمله به اهداف رژیم غاصب صهیونیستی پیام‌های تبریک صادر کردند.

برای «بی‌بدن» و مفهومی به نام تعارضات اجتماعی

 برای «بی‌بدن» و مفهومی به نام تعارضات اجتماعی
2024-04-14T12:52:09+03:30
قصاص نفس و ماجرای بخشش، سالهاست دستمایه تولیدات سینمایی بسیاری شده‌است اما در کنار به تصویر کشیدن این مفهوم گاهی گریزی به مسائل اجتماعی دیگری هم زده می‌شد.

اگر مقابل دشمن شل بگیریم مشکل حل می شود؟ + صوت

 اگر مقابل دشمن شل بگیریم مشکل حل می شود؟ + صوت
2024-04-14T12:25:18+03:30
شب گذشته ایران طی حملاتی پهپادی و موشکی بخش هایی از سرزمین های اشغالی را مورد هدف قرار داد. حمله ای که در پاسخ به زدن کنسولگری ایران در سوریه بود.

«بعد از رفتن» و «روایت ناتمام سیما» مسافر مسکو شدند

 «بعد از رفتن» و «روایت ناتمام سیما» مسافر مسکو شدند
2024-04-14T11:45:55+03:30
دو فیلم سینمایی «بعد از رفتن» و «روایت ناتمام سیما» از تولیدات بنیاد سینمایی فارابی در هشتمین جشنواره فیلم بریکس مسکو روی پرده می‌روند.

بیانیه انجمن سینمای جوانان درباره پاسخ پهپادی و موشکی ایران

 بیانیه انجمن سینمای جوانان درباره پاسخ پهپادی و موشکی ایران
2024-04-14T11:45:54+03:30
انجمن سینمای جوانان ایران در خصوص پاسخ پهپادی و موشکی نیروهیا مسلح جمهوری اسلامی ایران به اقدام تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی علیه سفارت جمهوری اسلامی ایران در...

آخرین وضعیت گوینده رادیو در بیمارستان

 آخرین وضعیت گوینده رادیو در بیمارستان
2024-04-14T11:45:54+03:30
قائم‌مقام رادیو از وضعیت رو به بهبود مسعود اسکویی گوینده، کارشناس و مجری پیشکسوت خبر داد.

هنرمندان درباره «وعده صادق» چه نوشتند؟

 هنرمندان درباره «وعده صادق» چه نوشتند؟
2024-04-14T11:45:53+03:30
همزمان با حملات تنبیهی و عملیات گسترده پهپادی سپاه پاسداران علیه رژیم صهیونیستی، تعدادی از هنرمندان در فضای‌مجازی به این عملیات واکنش نشان دادند.

نمایش‌های کودک و ایرانی رونق‌بخش سالن‌های دولتی

 نمایش‌های کودک و ایرانی رونق‌بخش سالن‌های دولتی
2024-04-14T11:05:21+03:30
آمار فروش نمایش‌های‌ تالار هنر و تماشاخانه سنگلج تا پایان روز جمعه ۲۴ فروردین ماه ۱۴۰۳ اعلام شد.

تکلیف سریال رضا شفیعی‌جم روشن شد

 تکلیف سریال رضا شفیعی‌جم روشن شد
2024-04-14T11:05:21+03:30
سریال «خط رو خط» قرار است سه روز در هفته با بازی رضا شفیعی‌جم و موضوعات مختلف روی آنتن شبکه نسیم باشد.

تولید فصل دوم «سرزمین شعر» با ایده‌هایی جدید و پخته‌تر

 تولید فصل دوم «سرزمین شعر» با ایده‌هایی جدید و پخته‌تر
2024-04-14T11:05:20+03:30
دستیار وزیر در امور شعر از تولید فصل دوم برنامه «سرزمین شعر» با ایذده‌هایی جدید و پخته‌تر خبر داد و گفت: بارخوردها نشان می‌دهد نخبگان فارسی زبان د...

دیپلماسی میان ایران و تاجیکستان مبتنی بر عشق است

 دیپلماسی میان ایران و تاجیکستان مبتنی بر عشق است
2024-04-14T11:05:20+03:30
گلرخسار صفی‌اوا گفت: من در بسیاری از نمایشگاه‌های بین‌المللی دنیا از جمله مسکو، فرانکفورت و... شرکت کرده‌ام، اما به نظرم هیچ نمایشگاهی مانند نمایشگاه کتاب ت...

افزایش حقوق ایثارگران در سال ۱۴۰۳ چقدر خواهد بود؟

 افزایش حقوق ایثارگران در سال ۱۴۰۳ چقدر خواهد بود؟
2024-04-14T11:05:19+03:30
معاون مددکاری و مشارکت‌های مردمی بنیاد شهید گفت: هنوز مقدار افزایش حقوق ایثارگران مشخص نشده اما تا آخر فروردین اعلام خواهد شد.

دیدگاه قرآن درباره توان یهودیان اسرائیل در برابر رقیب

 دیدگاه قرآن درباره توان یهودیان اسرائیل در برابر رقیب
2024-04-14T11:05:19+03:30
امروز بنی‌اسرائیل در غزه آن خباثت نهفته در خود را که سبقه در گذشته سیاه‌شان دارد، آشکار کردند و آتشی که در گذشته برای سایر پیامبران و ملت‌ها روشن کرده بودند...

یاسینی رکورددار کنسرت در سال ۱۴۰۲ / در مسیر همایون یا یگانه

 یاسینی رکورددار کنسرت در سال ۱۴۰۲ / در مسیر همایون یا یگانه
2024-04-14T11:05:18+03:30
روزگاری در موسیقی پاپ ایران اعلام شد که حامد همایون در پنج ماه ۲۳۹ کنسرت برگزار کرده است؛ آماری که از رکوردی عجیب روایت داشت؛ اما در نهایت سرنوشت حامد همایو...

صادرات نوشت‌افزار ایرانی کلید خورد

 صادرات نوشت‌افزار ایرانی کلید خورد
2024-04-14T11:05:18+03:30
مدیرعامل مجمع ایران‌نوشت صادرات نوشت‌افزار ایرانی اسلامی به برخی از کشورها را جزو مهمترین برنامه‌های این مجمع در سال جدید خواند.

قانون عفاف و حجاب برای همه مردم لازم‌الاجرا شد

 قانون عفاف و حجاب برای همه مردم لازم‌الاجرا شد
2024-04-14T11:05:17+03:30
مدیرعامل بنیاد عفاف و حجاب با اشاره به لازم‌الاجرا بودن قانون حجاب در کشور و لزوم مکانیزه بودن مواجهه با هنجارشکنان گفت: کسانی که به موضوع عفاف و حجاب در کش...

تلاطم در بازار ظهیرالاسلام/ قیمت کاغذ تحریر افزایش یافت

 تلاطم در بازار ظهیرالاسلام/ قیمت کاغذ تحریر افزایش یافت
2024-04-14T11:05:17+03:30
افزایش نرخ ارز پس از دو هفته دامن بازار کاغذ را نیز گرفت،‌بر این اساس قیمت کاغذ تحریر در بازار افزایش ۱۰۰ هزار تومانی را تجربه کرده است.

سهم ۴۹درصدی تمساح خونی از گیشه‌ تعطیلات/ پرویزخان درجا زد

 سهم ۴۹درصدی تمساح خونی از گیشه‌ تعطیلات/ پرویزخان درجا زد
2024-04-14T11:05:16+03:30
براساس آمارهای ثبت‌شده از میزان استقبال از فیلم‌های درحال اکران در تعطیلات پایان هفته قبل ۳۵۳۰۰۰ هزار نفر برای دیدن فیلم مورد علاقه خود در هفته سوم فروردین ...

شاعرانی که خود را "عطار" جا زدند

 شاعرانی که خود را "عطار" جا زدند
2024-04-14T11:05:16+03:30
پس از سده نهم هجری شاعران متعددی با تخلص عطار ظهور کردند که اتفاقاً بسیاری از آثار منسوب به عطار نیشابوری، از برکات حضور آنهاست.

«محفل» بدون سلبریتی با خلاقیت و یک شبِ صدمیلیونی!

 «محفل» بدون سلبریتی با خلاقیت و یک شبِ صدمیلیونی!
2024-04-14T11:05:15+03:30
«محفل» دوباره توانست برنامه پربیننده ایام ماه مبارک رمضان باشد؛ برنامه‌ای که سلبریتی ندارد اما یک برنامه‌اش تنها به ۱۰۰میلیون بازدیدکننده رسید.

مهرداد صدقی با "آبنبات لیمویی" به نمایشگاه می‌آید

 مهرداد صدقی با "آبنبات لیمویی" به نمایشگاه می‌آید
2024-04-14T11:05:15+03:30
مهرداد صدقی از انتشار کتاب "آبنبات لیمویی" در ادامه مجموعه طنز خود خبر داد و گفت: این کتاب آخرین اثر از مجموعه "آبنبات‌ها" خواهد بود.

عملیات اجرایی آماده‌سازی نمایشگاه کتاب تهران آغاز شد

 عملیات اجرایی آماده‌سازی نمایشگاه کتاب تهران آغاز شد
2024-04-14T11:05:14+03:30
مدیر کمیته اجرایی و پشتیبانی سی‌وپنجمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران از آغاز عملیات اجرایی آماده‌سازی این نمایشگاه خبر داد.

دژهای پوشالی یهود به دادشان نرسید

 دژهای پوشالی یهود به دادشان نرسید
2024-04-14T11:05:14+03:30
یهودیانِ بنی‌نضیر چنان مغرور و از خود راضی بودند که تکیه‌گاهشان دژهای نیرومند و قدرت ظاهری‌شان بود، اما از آنجا که خدا می‌خواست بر همه روشن کرد که چیزی در ب...

حمایت شاعران از "وعده صادق" ایران

 حمایت شاعران از "وعده صادق" ایران
2024-04-14T11:05:14+03:30
جمعی از شاعران کشور در حمایت از عملیات "وعده صادق"، تازه‌ترین سروده‌های خود را به این موضوع اختصاص دادند.

گنبد آهنین چه می‌داند از صریر قیامت سجیل

 گنبد آهنین چه می‌داند از صریر قیامت سجیل
2024-04-14T11:05:13+03:30
نغمه مستشار نظامی در تازه‌ترین سروده خود از عملیات «وعده صادق» پاسخی به حمله جنگنده‌های ارتش اسرائیل به ساختمان کنسولگری کشورمان در دمشق حمایت کرد.

جشن نیمه شعبان هیئت کجا برویم؟

 جشن نیمه شعبان هیئت کجا برویم؟
2024-02-26T06:01:07+03:30
هیئت‌ها و حسینیه‌های سراسر کشور همزمان با میلاد سراسر خیر و برکت امام زمان (عج) مراسم شادی و سرور برگزار می‌کنند.

شاعران به استقبال نیمه شعبان رفتند/ کاش، سَحر، خاک رهِ « مهدی موعود » شوم

 شاعران به استقبال نیمه شعبان رفتند/ کاش، سَحر، خاک رهِ « مهدی موعود » شوم
2024-02-26T06:01:06+03:30
شاعران فارسی زبان در آستانه نیمه شعبان در نشست ادبی «منتظران وصل» با تازه‌ترین سروده‌های خود به ساحت مقدس امام مزان عرض ارادت کردند.

بهترین دعا‌ها در شب نیمه شعبان به روایت امام صادق (ع)

 بهترین دعا‌ها در شب نیمه شعبان به روایت امام صادق (ع)
2024-02-26T06:01:06+03:30
امام صادق علیه‌السلام دربارۀ آداب شب نیمۀ شعبان، به یکی از بهترین دعاها اشاره می فرماید.

"پایان جنگ"، "عزل منتظری و بنی‌صدر" و "فوت احمد خمینی" موضوع گفت‌وگو با کارگردان "احمد"/ احمد آقا حتی یک «واو» به صحبت‌های امام دست نزد!

 "پایان جنگ"، "عزل منتظری و بنی‌صدر" و "فوت احمد خمینی" موضوع گفت‌وگو با کارگردان "احمد"/ احمد آقا حتی یک «واو» به صحبت‌های امام دست نزد!
2024-02-26T06:01:05+03:30
مصطفی رزاق کریمی کارگردان فیلم "احمد" درباره احمد خمینی صحبت کرد؛ از ۴۲ روز سالک شدن او تا ماجرای عزل منتظری و پایان جنگ. او گفت: کارگردان دیکته‌پ...

ویکی موعود با ۴۰ هزار مقالۀ تخصصی راه اندازی شد

 ویکی موعود با ۴۰ هزار مقالۀ تخصصی راه اندازی شد
2024-02-26T06:01:04+03:30
همزمان با میلاد سراسر سعادت حضرت مهدی موعود(عج) از ویکی موسسه فرهنگی هنری موعود عصر(عج) رونمایی شد.
X فیلم جدید فیلم جدید دانلود فیلم و سریال تبلیغات شما (پیام به تلگرام)