میرنیوز

بار مشکلاتی که زنان سرپرست خانوار در ایران به دوش می‌کشند

بار مشکلاتی که زنان سرپرست خانوار در ایران به دوش می‌کشند 2020-10-16T12:17:35+03:30

به گزارش ایسنا، افزایش آمار زنان سرپرست خانوار و به تبع آن آسیب‌ها و مشکلات آن‌ها در سال‌های اخیر از مهم‌ترین تغییرات جامعه ایران در حوزه زنان و خانواده است. در سال ۱۳۶۵ نسبت خانواده‌هایی که زنان سرپرست آن‌ها بودند، به کل خانوارهای کشور ۷.۱ درصد بوده است. این آمار در سال ۱۳۷۵ به ۸.۴ رسید و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، این نسبت به ۱۲.۷ درصد رسیده است.

از دلایل افزایش زنان سرپرست خانوار می‌توان به افزایش تمایل به تشکیل خانواده‌های تک‌نفره، افزایش نرخ طلاق، ازدواج نکردن مجدد زنان بی‌همسر به دلیل طلاق یا فوت همسر، اعتیاد و مهاجرت سرپرست خانواده اشاره کرد. آمار زنان سرپرست خانوار، تا حدی با آمار آسیب‌های اجتماعی از قبیل نرخ طلاق، نرخ جرائم اجتماعی، تعداد زندانیان، اعتیاد و از هم‌گسیختگی خانواده وابسته است.

افزایش تعداد خانوارهای زن‌سرپرست را می‌توان مسئله‌ای اجتماعی تلقی کرد؛ زیرا سرپرستی خانواده مستلزم تامین منابع مالی و معنوی اعضای خانواده است. براساس تقسیم کار جنسیتی رایج، نقش سرپرستی به عهده مردان است و زنان از ابتدا برای ایفای این نقش آموزش داده نشده‌اند. بنابراین در شرایطی که تقسیم کار جنسیتی، به هر دلیلی کارایی خود را از دست دهد، زنان با موقعیت دشواری مواجه می‌شوند که سبب افزایش آسیب‌های اجتماعی، روان‌شناختی و جسمانی در آن‌ها می‌شود.

با توجه به آسیب‌پذیری زنان سرپرست خانوار و افزایش آمار آنان، پژوهشگران علوم اجتماعی از طریق فراتحلیل پژوهش‌های گذشته، به شناسایی شرایط تاثیرگذار بر وضعیت زندگی زنان سرپرست خانوار و راهکارهای همه‌جانبه برای کاهش آسیب‌پذیری و بهبود وضعیت زندگی این زنان پرداختند.

برای انجام این پژوهش؛ «شهره روشنی»؛ استادیار گروه مطالعات علوم اجتماعی و توسعه پژوهشکده زنان و «مریم تافته»؛ کارشناس ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه الزهرا به همراه همکارانشان، مشارکت داشتند.

در این مطالعه؛ تمامی پژوهش‌های مرتبط با زنان سرپرست خانوار در ایران در بازه زمانی ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۸ مورد بررسی قرار گرفتند و در فرآیند بررسی ملاک‌های اعتبار علمی، ۱۱۰ اثر پژوهشی برای فراتحلیل انتخاب شد. این پژوهش‌ها از نظر «روش‌شناسی و محتوایی» و «نتایج» بررسی شدند. در بخش فراتحلیل روش‌شناسی؛ روش، ماهیت، ‌میدان مطالعه، ‌ موضوع، هدف و ملاحظات نظری پژوهش مورد بررسی قرار گرفت و در بخش فراتحلیل نتایج؛ شرایط موثر بر وضعیت زندگی زنان سرپرست خانوار تحلیل شد.

مشکلات زنان سرپرست خانوار در ایران و راهکارهای آن

فراتحلیل نتایج این مطالعات نشان می‌دهد؛ «نداشتن امنیت اقتصادی»، «وضعیت نامطلوب اشتغال»، «تحصیلات کم»، «فشار نقش‌های شغلی و خانوادگی»، «وضعیت نامطلوب سلامت جسمانی، سلامت روانی، امنیت و سلامت اجتماعی»، «وضعیت نامطلوب سلامت روانی فرزندان»، «طرد اجتماعی» و چالش‌های عملکردی سازمان‌های مسئول» از  عوامل موثر بر کاهش مطلوبیت زندگی زنان سرپرست خانوار هستند.

بررسی‌های مطالعات انجام‌شده نشان داد که با توان‌افزایی در ۹ محور اقتصادی، شغلی، جسمانی، روانی، فرهنگی، اجتماعی، ‌حقوقی، فرزندان و سازمانی؛ مشکلات و آسیب‌های زنان سرپرست خانوار را کاهش داد و زندگی زنان سرپرست خانوار را بهبود بخشید.

همچنین از جمله راهکارهای توان‌افزایی اقتصادی این زنان؛ حمایت‌های مالی با اولویت زنان سالمند و کم‌توان، افزایش مستمری مشمولان، تاسیس صندوق حمایت از زنان سرپرست خانوار، اعطای تسهیلات مالی ویژه، حمایت‌های بیمه‌ای از آنها و اعطای تسهیلات در زمینه مسکن با شرایط ویژه است.

از دیگر راهکارها در زمینه توان‌افزایی شغلی زنان سرپرست خانوار می‌توان به ارتقای اطلاعات در زمینه اشتغال، آموزش‌های حرفه‌ای در زمینه، توسعه مشاغل خانگی درآمدزا، ‌ایجاد شبکه تولید، بازاریابی و فروش محصولات آن‌ها، فراهم‌سازی زمینه کارآفرینی زنان سرپرست خانوار و ... اشاره کرد.

همچنین افزایش آگاهی در زمینه بهداشت و سلامت جسمانی، تامین امنیت غذایی، ترغیب به فعالیت‌های ورزشی، ارائه تسهیلات بیمه درمانی، ارائه آموزش‌های روان‌شناختی و خدمات مشاوره‌ای و مددکاری؛ راهکارهای افزایش توانمندی جسمانی و روانی زنان سرپرست خانوار هستند.

در این مطالعات مطرح شده است که با راهکارهایی مثل ارتقای سطح تحصیلات زنان سرپرست خانوار، تقویت شبکه‌های حمایتی خانوادگی و محلی، افزایش سرمایه اجتماعی، افزایش آگاهی‌های حقوقی، اصلاح توسعه قوانین حمایتی و ... می‌توان توانمندی‌های فرهنگی، اجتماعی و حقوقی زنان سرپرست خانوار را افزایش داد.

به علاوه توانمندسازی فرزندان این زنان از طریق ارتقای سلامت روانی آنها، ارائه خدمات مشاوره‌ای رایگان، ارائه تسهیلات حمایتی برای ادامه تحصیل و آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای به آن‌ها؛ می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی زنان سرپرست خانوار کمک کند.   

در این مطالعه مطرح شد که می‌توان با راهکارهایی همچون ایجاد و به روزرسانی منظم بانک اطلاعاتی زنان سرپرست خانوار برای تدوین برنامه‌ها، در نظر گرفتن تفاوت‌های زنان سرپرست خانوار براساس شاخص‌های علت سرپرستی، سن، تحصیلات، پایگاه اقتصادی اجتماعی، قومیت، فرهنگ و منطقه جغرافیایی در برنامه ریزی‌ها، اصلاح شیوه شناسایی و بررسی شرایط مشمولان دریافت حمایت با رویکرد حفظ عزت و کرامت افراد و ... می‌توان به بهبود کیفیت زندگی زنان سرپرست خانوار کمک کرد.

خلاءهای موجود در پژوهش‌های مرتبط با زنان سرپرست خانوار

فراتحلیل روش‌شناسی پژوهش‌ها نشان می‌دهد که همه پژوهش‌ها در سطح استانی اجرا شده و میدان مطالعه آن‌ها سازمان بهزیستی و کمیته امداد امام‌ خمینی(ره) بوده است. بیشتر این مطالعات از پرسش‌نامه برای جمع‌آوری اطلاعات استفاده کرده‌اند. یکی از خلاءهای این پژوهش‌ها استفاده کم از روش‌های کیفی و در نتیجه فقدان ارتباط همراه با مصاحبه و مشارکت با سوژه‌ها و فهم عمیق مسائل آنان بر مبنای درک تجربه زیسته این زنان است. همچنین انتخاب نهادها و سازمان‌های حامی زنان سرپرست خانوار به عنوان تنها میدان مطالعه در این پژوهش‌ها، بی‌توجهی به اقشار مختلف این زنان و در نتیجه نادیده گرفتن مسائل بخشی از این زنان است.

بیشتر این مطالعات بر بررسی وضعیت اجتماعی، وضعیت روان‌شناختی و کیفیت زندگی این زنان متمرکز بوده‌اند و هدف بیشتر آن‌ها سنجش اثربخشی متغیرهای مختلف(اغلب روان‌شناختی) بوده است. توجه نداشتن به چالش‌های حقوقی و قانونی یکی دیگر از خلاهای این مطالعات است. در صورتی که بررسی و رفع مسائل و موانع حقوقی نقش مهمی در بهبود زندگی زنان سرپرست خانوار دارد. در این مطالعات عوامل زمینه‌ساز سرپرست‌شدن زنان و به طور خاص عوامل نوظهور افزایش این زنان مثل تجرد قطعی، بررسی نشده است. همچنین در این مطالعات اثر رویکردهای سیاست‌گذاری نهادهای مرتبط در زمینه حمایت از زنان سرپرست خانوار، مورد بررسی قرار نگرفته است.

این مطالعه حاصل طرحی پژوهشی با عنوان : فراتحلیل پژوهش‌های حوزه زنان سرپرست خانوار طی ۱۰ سال گذشته» است که در سال ۱۳۹۷ با حمایت مالی معاونت امور زنان و خانواده ریاست‌جمهوری انجام شده است.

یافته‌های این مطالعه پاییز سال جاری به صورت مقاله علمی پژوهشی با عنوان «شرایط تاثیرگذار بر وضعیت زندگی زنان سرپرست خانوار در ایران و راهکارهای کاهش آسیب‌ها» در فصل‌نامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، منتشر شده است.

انتهای پیام

منبع : خبرگزاری ایسنا


کلمات کلیدی :
اشتراک گذاری :

آخرین اخبار علمی

مقاومت، محور گفتگوهای روز دوم همایش ملی طریق جاوید

مقاومت، محور گفتگوهای روز دوم همایش ملی طریق جاوید
2020-10-21T14:10:56+03:30
در دومین روز از همایش ملی (نهمین دوره اردوی فرهنگی- آموزشی) طریق جاوید با محوریت «انقلاب اسلامی و مقاومت؛ بیداری مستضعفان جهان»، پژوهشگران حوزه و دانشگاه، در...

افزایش آمار روزانه بیماران کرونا/۳۱۲ نفر فوت شدند

افزایش آمار روزانه بیماران کرونا/۳۱۲ نفر فوت شدند
2020-10-21T14:07:39+03:30
سخنگوی وزارت بهداشت، ضمن ارائه تازه‌ترین آمار کرونا در کشور، از ۳۱۲ مورد فوتی در شبانه روز گذشته خبر داد و گفت: در ۲۴ ساعت گذشته، ۵۶۱۶ بیمار جدید مبتلا به کر...

بهترین زمان برای نوشیدن قهوه صبحگاهی پس از خواب بد شبانه

بهترین زمان برای نوشیدن قهوه صبحگاهی پس از خواب بد شبانه
2020-10-21T13:57:39+03:30
اگر خواب بدی داشته‌اید، ممکن است صبح روز بعد بخواهید با معده خالی آن را با یک قهوه سیاه قوی جبران کنید، اما بهترین زمان برای نوشیدن قهوه چه زمان است؟ ...

دستگاهی که می‌تواند سطح زیست نشانگرهای حیاتی سرطان را بخواند

دستگاهی که می‌تواند سطح زیست نشانگرهای حیاتی سرطان را بخواند
2020-10-21T13:57:38+03:30
به همت "لیلا سلیمانی" دانشمند ایرانی دانشگاه "مک مستر" کانادا و همکارانش، یک دستگاه دستی جدید اختراع شده است که می‌تواند بر نشانگرهای زیس...

ساخت آلومینیوم خود ترمیم شونده با طول عمر ۲۵ برابری

ساخت آلومینیوم خود ترمیم شونده با طول عمر ۲۵ برابری
2020-10-21T13:57:38+03:30
دانشمندان دانشگاه "موناش" با اصلاح ریز ساختار آلومینیوم موفق به توسعه آلومینیوم خود ترمیم شونده شده‌اند که طول عمر ۲۵ برابری نسبت به آلومینیوم معمو...

آلودگی نوری، پشه‌ها را به نیش زدن ترغیب می‌کند

آلودگی نوری، پشه‌ها را به نیش زدن ترغیب می‌کند
2020-10-21T13:57:37+03:30
پژوهشگران آمریکایی در بررسی جدید خود دریافتند که آلودگی نوری می‌تواند گونه‌ای از پشه را به نیش زدن ترغیب کند.

افزایش بیماران بدحال کرونایی در بیمارستان ها

افزایش بیماران بدحال کرونایی در بیمارستان ها
2020-10-21T13:54:19+03:30
معاون درمان وزارت بهداشت، از افزایش میزان مراجعات بیماران بد حال کرونایی به بیمارستان ها خبر داد.

تغییر ماهیت مراکز رشد تا چند سال آینده/ نحوه فعالیت سراهای نوآوری در استان ها

تغییر ماهیت مراکز رشد تا چند سال آینده/ نحوه فعالیت سراهای نوآوری در استان ها
2020-10-21T13:54:18+03:30
معاون تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد گفت: در آینده، مرکز رشدی خواهیم داشت که با توجه به تعریف سرای نوآوری هسته های فناورانه خواهد پذیرفت.

جشنواره «اشتراک گذاری تجربیات ارزشمند» مجازی برگزار می شود

جشنواره «اشتراک گذاری تجربیات ارزشمند» مجازی برگزار می شود
2020-10-21T13:54:18+03:30
جشنواره کشوری اشتراک گذاری تجربیات ارزشمند دانشجویان علوم پزشکی در تحقق پاسخگویی اجتماعی (اتا) به صورت مجازی برگزار خواهد شد.

انتقاد رییس دانشگاه تهران از گرایش های متعدد برخی رشته های خاص

انتقاد رییس دانشگاه تهران از گرایش های متعدد برخی رشته های خاص
2020-10-21T13:44:18+03:30
رئیس دانشگاه تهران از گرایش های متعدد برخی رشته ها و گرایش های خاص انتقاد کرد و گفت: دانشگاه در برابر این گرایش ها مقاومت کرد، چرا که باعث کاهش چشمگیر کلاس‌ه...

همکاری با هواوی در سوئد هم ممنوع شد

همکاری با هواوی در سوئد هم ممنوع شد
2020-10-21T13:40:58+03:30
سوئد همکاری با شرکت های هواوی و زدتی ای را جهت توسعه شبکه اینترنت۵G ممنوع کرد.

چای کیسه ای نشتی ایستگاه فضایی بین المللی را کشف کرد

چای کیسه ای نشتی ایستگاه فضایی بین المللی را کشف کرد
2020-10-21T13:40:58+03:30
خدمه ایستگاه فضایی بین المللی با رها کردن یک چای کیسه ای، نشتی احتمالی در این اقامتگاه فضایی را کشف کردند.

شیوه دریافت تاییدیه تحصیلی پذیرفته‌شدگان بدون آزمون دانشگاه ها تغییر کرد

شیوه دریافت تاییدیه تحصیلی پذیرفته‌شدگان بدون آزمون دانشگاه ها تغییر کرد
2020-10-21T13:31:05+03:30
سخنگوی سازمان سنجش آموزش کشور از تغییر شیوه دریافت تاییدیه تحصیلی پذیرفته‌شدگان نهایی رشته‌های مختلف تحصیلی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی در مرحله پذیرش صرف...

نمونه اولیه استارشیپ با ۳ موتور آزمایش شد

نمونه اولیه استارشیپ  با ۳ موتور آزمایش شد
2020-10-21T13:27:39+03:30
اسپیس ایکس تست احتراق استاتیک نمونه اولیه موشک استارشیپ را با موفقیت انجام داد.

احداث ایستگاه مترو در کوی دانشگاه تهران

احداث ایستگاه مترو در کوی دانشگاه تهران
2020-10-21T13:27:38+03:30
با موافقت مدیر عامل شرکت متروی تهران، اقدامات مطالعاتی و اجرایی احداث ایستگاه مترو در کوی دانشگاه تهران آغاز شد.

ربات ها ۸۵ میلیون شغل را نابود می کنند

ربات ها ۸۵ میلیون شغل را نابود می کنند
2020-10-21T13:14:21+03:30
طبق تحقیقی جدید تا ۵ سال آینده ربات ها ۸۵ میلیون شغل را در جهان نابود می کنند.

تدوین آیین‌نامه حمایت از فعالیت فناورانه اساتید دانشگاه آزاد

تدوین آیین‌نامه حمایت از فعالیت فناورانه اساتید دانشگاه آزاد
2020-10-21T13:14:20+03:30
قائم مقام معاونت تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی از تدوین آیین نامه حمایت از فعالیت فناورانه اعضای هیأت علمی این دانشگاه خبر داد.

تاسیس دفاتر تقریب مذاهب اسلامی در واحدهای مختلف دانشگاه آزاد

تاسیس دفاتر تقریب مذاهب اسلامی در واحدهای مختلف دانشگاه آزاد
2020-10-21T13:14:20+03:30
رئیس دانشگاه آزاد گفت: دفاتر تقریب مذاهب اسلامی در واحدهای مختلف دانشگاه آزاد اسلامی از جمله لارستان، سنندج، زاهدان و... افتتاح شده است.

مشارکت با دانش بنیان ها برای تولید حرفه ای محتوای آموزش پزشکی

مشارکت با دانش بنیان ها برای تولید حرفه ای محتوای آموزش پزشکی
2020-10-21T13:14:19+03:30
رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران از فراهم کردن امکانات و عقد قرارداد با شرکت های دانش بنیان برای تولید حرفه ای محتوای آموزشی خبر داد و خواستار استفاده از تجربیا...

دریافت تاییدیه تحصیلی پذیرفته شدگان رشته‌های بدون آزمون آنلاین شد

دریافت تاییدیه تحصیلی پذیرفته شدگان رشته‌های بدون آزمون آنلاین شد
2020-10-21T13:14:18+03:30
تغییرات نحوه دریافت تاییدیه تحصیلی پذیرفته‌شدگان نهایی رشته‌های مختلف تحصیلی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی در رشته‌های بدون آزمون اعلام شد.

آیا ربات‌ها جایگزین قضات خواهند شد؟

آیا ربات‌ها جایگزین قضات خواهند شد؟
2020-10-21T13:04:19+03:30
به گفته یک کارشناس هوش مصنوعی ربات‌هایی که زبان بدن متهم را برای شناسایی علائم جرم تجزیه و تحلیل می‌کنند، تا سال ۲۰۷۰ جایگزین قضات خواهند شد. ...

بعید می‌دانم آموزش در دانشگاه‌ها به دوران پیش از کرونا بازگردد

بعید می‌دانم آموزش در دانشگاه‌ها به دوران پیش از کرونا بازگردد
2020-10-21T13:04:18+03:30
رئیس دانشگاه‌های ملی سنگاپور اعلام کرد که به نظر او، آموزش در دانشگاه‌ها به شیوه قبلی خود یعنی پیش از دوران کرونا، بازنمی‌گردد. ...

تحمیل هزینه ۴۰۰ میلیاردی به صنعت دارو و بیماران/۴ راهکار مقابله با بحران دارویی

تحمیل هزینه ۴۰۰ میلیاردی به صنعت دارو و بیماران/۴ راهکار مقابله با بحران دارویی
2020-10-21T13:00:59+03:30
هیئت ‌مدیره سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران، در نامه ای به سران سه قوه، راهکارهای پیشگیری از بحرانی شدن صنعت داروسازی کشور را مطرح کردند.

سامانه‌های آموزش مجازی دانشگاه آزاد با دستور رئیس‌جمهور رایگان شد

سامانه‌های آموزش مجازی دانشگاه آزاد با دستور رئیس‌جمهور رایگان شد
2020-10-21T13:00:58+03:30
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات گفت: رئیس‌جمهور دستور دادند همه سامانه‌های مجازی دانشگاه آزاد به صورت رایگان از طریق شبکه ملی اطلاعات در دسترس باشد.

نسبت مدرس به دانشجو در دانشگاه علمی کاربردی اعلام شد

نسبت مدرس به دانشجو در دانشگاه علمی کاربردی اعلام شد
2020-10-21T13:00:58+03:30
رئیس دانشگاه جامع علمی کاربردی نسبت مدرس به دانشجو در این دانشگاه را یک به ۸ عنوان کرد و گفت: مجموع مدرسین دارای صلاحیت مدرسی از سال ۹۵ تاکنون ۳۴هزار و ۱۷۱ ن...

چرایی افزایش مرگ های کرونایی در ایران/ماجرای جهش ویروس

چرایی افزایش مرگ های کرونایی در ایران/ماجرای جهش ویروس
2020-10-21T12:47:38+03:30
رئیس شبکه تحقیقاتی بیماری های ویروسی کشور، در خصوص افزایش میزان ابتلا و مرگ و میر ناشی از کووید ۱۹ در ایران توضیحاتی ارائه داد.

ساخت نانوامولسیون برای ضد عفونی کننده دست از سوی محققان کشور

ساخت نانوامولسیون برای ضد عفونی کننده دست از سوی محققان کشور
2020-10-21T12:37:37+03:30
گروهی از محققان پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی به ساخت نانو امولسیون به عنوان ماده ضد عفونی کننده در پاندمی کرونا دست یافتند.

۷ هزار اثر هنری‌ و صنایع‌دستی به جشنواره قرآنی هدهد رسید

۷ هزار اثر هنری‌ و صنایع‌دستی به جشنواره قرآنی هدهد رسید
2020-10-21T12:34:21+03:30
مسؤول بخش هنری و صنایع دستی جشنواره قرآنی هدهد گفت: ۷ هزار اثر در بخش هنری‌ و صنایع‌ دستی بیست‌ و پنجمین جشنواره قرآن‌ و عترت دانشگاهیان وزارت بهداشت دریافت ...

کمبود صندلی الکترونیکی دانشگاه های علوم پزشکی رفع می شود

کمبود صندلی الکترونیکی دانشگاه های علوم پزشکی رفع می شود
2020-10-21T12:14:19+03:30
در جلسه کلان منطقه آمایشی دانشگاه های علوم پزشکی بر رفع نقایص و کمبودهای مربوط به صندلی های الکترونیکی در برخی دانشگاه ها تاکید شد.

فراخوان صندوق نوآوری برای شناسایی طرح‌های سرمایه‌پذیر حوزه "فین‌تک"

فراخوان صندوق نوآوری برای شناسایی طرح‌های سرمایه‌پذیر حوزه "فین‌تک"
2020-10-21T11:50:58+03:30
صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست جمهوری برای شناسایی طرح‌ها و استارتاپ‌های سرمایه ‌پذیر حوزه فین‌تک فراخوان منتشر کرد.