میرنیوز

چرا مردم فرار مالیاتی را گزارش نمی‌دهند؟ / سازوکار مشخصی برای «سوت‌زنی مالیاتی» وجود ندارد

چرا مردم فرار مالیاتی را گزارش نمی‌دهند؟ / سازوکار مشخصی برای «سوت‌زنی مالیاتی» وجود ندارد 2022-01-11T13:50:01+03:30

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری مهر، سال‌ها است که ارقام گوناگونی برای فرار مالیاتی از سوی دستگاه‎‌های اجرایی و یا نظارتی مطرح می‌شود که نشانگر نبود اطلاعات دقیق در این حوزه است. احمد غفارزاده، مشاور مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی و امیدعلی پارسا، رئیس سابق سازمان امور مالیاتی صراحتاً رقم ۱۰۰ هزار میلیارد تومان را برای فرار مالیاتی اعلام کردند؛ اما داوود منظور، رئیس جدید سازمان امور مالیاتی رقم فرار مالیاتی را ۳۵ هزار میلیارد تومان بیشتر از آنچه که تاکنون اعلام شده است، می‌داند؛ وی در آذرماه سال جاری اعلام کرد: «معادل حدود ۵۰ درصد مالیاتی که وصول می‌کنیم فرار مالیاتی داریم که بر این اساس این مبلغ ۱۳۵ هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود.»

نسبت مالیات به تولید ناخالص داخلی در ایران حدود ۷ درصد در سال‌های اخیر بوده است. این درحالی است که متوسط اخذ مالیات در میانگین جهانی معادل ۱۴ درصد (۲ برابر ایران) و در اروپا و آسیا معادل ۱۹ درصد (۲.۷ برابر ایران) است. بنابراین در خوشبینانه‌ترین حالت درآمد مالیاتی دولت در ایران حدوداً نصف میانگین جهانی است.

ساز و کار مشخصی برای گزارش فرار مالیاتی وجود ندارد

درموازات مواردی همچون «هوشمندسازی نظام مالیاتی»، «پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان» و «اجرای سیستم حسابرسی بر مبنای ریسک مودیان» که از مهم‌ترین راهبردهای علمی- فنی افزایش وصول مطالبات مالیاتی در کشورهای توسعه یافته است، رکن نظارت مردمی برای وصول مالیات، همیشه جایگاه اول را در زمینه جلوگیری از بروز تخلفات مالیاتی به خود اختصاص داده است.

داوود منظور، رئیس کل سازمان امور مالیاتی در ابتدای تصدی مسئولیت خود، ضرورت دریافت گزارش‌دهی مردمی فرار مالیاتی را متذکر شده و گفته بود: «رصد و پایش مستمر کلیه مراودات مالی جهت کشف و برخورد قاطع با مظاهر فساد به ویژه رشاء و ارتشاء و همچنین افزایش کارآمدی شبکه‌های جمع‌آوری خبر، ستادهای خبری و صندوق‌های پستی به ویژه از طریق اشاعه سازوکارهای سوت‌زنی از برنامه‌های مهم سازمان مالیاتی است».

چرا مردم فرار مالیاتی را گزارش نمی‌دهند؟

با این وجود، اما هنوز هم یک سامانه جامع مردمی و شناخته شده در کشور وجود ندارد تا مانند سایر سامانه‌های ضروری همچون فوریت‌های تعزیراتی، انتظامی، امدادی و غیره مورد استفاده شهروندان قرار گیرد و آن‌ها بتوانند برای معرفی موارد فرار مالیاتی اقدام کنند.

به گفته کارشناسان یکی از عوامل افزایش فرار مالیاتی در کشور، عدم انگیزه کافی شهروندان برای گزارش‌دهی تخلفات مالیاتی است، به نظر می‌رسد که نبود ساختار مناسب برای دریافت گزارشات مردمی نیز تأثیر بسزایی در این زمینه دارد.

در حال حاضر گزارش دهی مالیاتی یا به اصطلاح سوت‌زنی مالیاتی در ایران با موازی‌کاری و عدم انسجام روبه‌رو است. به طور مثال هم اکنون گزارشات مردمی به طور همزمان از سه طریق: «۳۵۰۱۹ سامانه خبری دفتر مرکزی حراست سازمان امور مالیاتی»، «۱۵۲۶ مرکز تماس ارتباط مردمی سازمان امور مالیاتی شهر تهران» و «۱۸۲۲ روابط عمومی سازمان امور مالیاتی» دریافت می‌شود.

این مسئله به نوبه خود می‌تواند موجب سردرگمی شهروندان برای گزارش تخلفات باشد؛ علاوه بر این، «سرعت پایین فرآیند رسیدگی به گزارشات» و «قابل رصد نبودن فرایند رسیدگی به صورت متمرکز» باعث شده است تا حتی اطلاعات مردمی اخذ شده نیز به خوبی مورد رسیدگی و پیگیری قرار نگیرد.

استنکاف قانونی سازمان امور مالیاتی برای پرداخت پاداش سوت‌زنی

یکی از مزایای مهم روش سوت‌زنی مالیاتی این است که می‌تواند میزان فرار مالیاتی را کاهش دهد، چرا که متخلفان می‌دانند در صورت دور زدن قانون و پنهان‌کاری ممکن است، توسط مردم به دستگاه‌های نظارتی معرفی شوند. اما متأسفانه در حال حاضر به افرادی که تخلفات مالیاتی را گزارش می‌دهند، پاداشی تعلق نمی‌گیرد.

این در حالی است که قانونگذار به طور مشخص، برای فاش‌کنندگان تخلفات مالیاتی، مشوق و پاداش پیش‌بینی‌کرده است. به طوریکه در «ماده ۳۴ آئین‌نامه اجرایی قانون مالیات‌های مستقیم» مصوب آذرماه ۱۳۹۸ به سوت‌زنی و افشاگری مالیاتی در ایران پرداخته شده است.

بر اساس ماده ۳۴ قانون مالیات‌های مستقیم، «چنانچه بر اساس اطلاعات ارسالی اشخاص ثالث، مؤدیان مالیاتی جدید و درآمدهای کتمان شده مشمول مالیات شناسایی و مالیات متعلق مطالبه و وصول گردد، سازمان می‌تواند با رعایت مقررات قانونی مربوط، نسبت به پرداخت پاداش متناسب با اطلاعات مکتسبه وصولی اختصاصی سازمان در وجه اشخاص مذکور، در چارچوب دستورالعملی که به تصویب رئیس کل سازمان می‌رسد، اقدام نماید.»

اما با وجود تصریح قانون و تأکید رئیس سازمان امور مالیاتی بر لزوم پرداخت پاداش به سوت‌زنان مالیاتی، هنوز هیچگونه شیوه‌نامه عملیاتی برای تعیین میزان پاداش افشاکنندگان فرار مالیاتی در ایران وجود ندارد.

آمریکا با سوت‌زنی، ۳.۶ میلیارد دلار فرار مالیاتی را کشف کرده است

دولت آمریکا در سال ۱۹۸۹ با اجرای «قانون حفاظت از رسواکننده» تصمیم گرفت از ظرفیت داوطلبان مردمی برای کشف فرارهای مالیاتی استفاده کند؛ بر اساس این قانون، ایجاد مزاحمت و یا اخراج افراد افشاگر که به نحوی فسادی را در سیستم حکومتی و دولتی گزارش کرده‌اند، ممنوع شده است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که دولت آمریکا حداقل ۱۵ درصد از جریمه شخص متخلف را به شخص افشاگر پرداخت می‌‎کند. یکی دیگر از قوانین آمریکا که در سال ۲۰۱۰ میلادی در رابطه با سوت‌زنی تصویب شد، «قانون اصلاح وال‌استریت و حفاظت مصرف‌کننده» بود. بر اساس این قانون در آمریکا ۱۵ تا ۳۰ درصد مبلغ وصولی بابت مالیات به شخص افشاکننده به عنوان جایزه پرداخت می‌شود.

بررسی‌ها نشان می‌دهد، از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۷ دولت آمریکا توانسته است تنها با استفاده از فرآیند سوت‌زنی، ۳ میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار فرار مالیاتی را کشف کند که ۵۰۰ میلیون دلار از این مبلغ به عنوان پاداش پرداخت شده است.

چرا فرار مالیاتی در ایران آسان است؟

به گزارش مهر، فرار مالیاتی در ایران بیشتر به دلیل «صدور فاکتورهای صوری»، «دو دفتره بودن»، «حساب‌های اجاره‌ای»، «دستگاه‌های پوز بی‌هویت»، «قاچاق کالا»، «عدم اعلام سود واقعی»، «کتمان و عدم ارائه اطلاعات شغلی» و «ممیزمحور بودن سازمان امور مالیاتی» رخ می‌دهد.

به نظر می‌‎رسد ممیز محوری، نظارت غیر هوشمند و استفاده نکردن از ظرفیت مردم در گزارش تخلفات مالیاتی، از اصلی‌ترین موانع در جلوگیری از تخلفات در این حوزه است. برخی از پزشکان، وکلا، تاجران، مالکان خانه‌های خالی از عمده فعال اقتصادی هستند که معمولاً مالیات خود را پرداخت نمی‌کنند و به علت اینکه بسیاری از مردم در زندگی روزمره خود با این افراد تعامل دارند، می‌توانند بهتر از نهادهای نظارتی تخلفات آن‌ها را شناسایی کرده و به سازمان امور مالیاتی اعلام کنند.

البته پیش‌شرط تحقق جلوگیری از فرار‎مالیاتی از طریق سوت‌زنی، ایجاد بستر لازم برای دریافت و پیگیری گزارش‌های مردمی در این زمینه است، که می‌‎بایست بیشتر مورد توجه دولت و سازمان امور مالیاتی قرار گیرد. به عنوان مثال می‌توان یک سامانه برای دریافت و پیگیری گزارشات مردمی برای فرار مالیاتی ایجاد کرده و از اطلاعات همان سامانه برای پرداخت پاداش سوت‌زنان استفاده کرد.

انتهای پیام /

منبع : خبرگزاری مهر


کلمات کلیدی :
اشتراک گذاری :

آخرین اخبار اقتصادی

هفدهمین حراج شمش طلا درحال برگزاری است

 هفدهمین حراج شمش طلا درحال برگزاری است
2024-04-14T14:25:05+03:30
هفدهمین جلسه حراج شمش طلای استاندارد مرکز مبادله ارز و طلای ایران از ساعت ۱۲ امروز یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۴۰۳، برگزار شده است.

قیمت طلا، قیمت دلار، قیمت سکه و قیمت ارز ۱۴۰۳/۰۱/۲۶

 قیمت طلا، قیمت دلار، قیمت سکه و قیمت ارز ۱۴۰۳/۰۱/۲۶
2024-04-14T14:11:40+03:30
امروز در بازار آزاد قیمت طلای ۱۸عیار هر گرم ۳ میلیون و ۷۵۱ هزار تومان و قیمت سکه تمام‌بهار آزادی طرح جدید ۴۴ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان است.

آغاز حراج گسترده سکه از فردا در مرکز مبادله+شرایط

 آغاز حراج گسترده سکه از فردا در مرکز مبادله+شرایط
2024-04-14T14:11:37+03:30
دومین حراج سکه در سال جدید بناست از ساعت ۱۲ فردا دوشنبه ۲۷ فروردین ماه با عرضه تمام سکه، نیم سکه و ربع سکه بهار آزادی ضرب سال ۱۳۸۶ بانک مرکزی آغاز شود.

ایران پاسخ درخوری به رژیم کودک‌کش صهیونیستی داد

 ایران پاسخ درخوری به رژیم کودک‌کش صهیونیستی داد
2024-04-14T14:11:37+03:30
رئیس اتاق ایران گفت: نیروهای رزمنده ایران پاسخ درخوری به رژیم غاصب و کودک‌کش صهیونیستی داد و امیدواریم این تنبیه اخلاقی برای همه دنیا باشد.

ریزش قیمت‌ها دربازار طلا و سکه/ حباب سکه کم شد

 ریزش قیمت‌ها دربازار طلا و سکه/ حباب سکه کم شد
2024-04-14T14:11:36+03:30
بعد از پاسخ ایران به اسرائیل و کاهش هیجانات در بازار ارز، ریزش قیمت ها در بازار طلا وسکه هم آغاز شده تا جایی که قیمت طلای ۱۸ عیار که تا ۴ میلیون همبالا رفته...

صادرات محصولات کشاورزی و پتروشیمی به روسیه افزایش یافت

 صادرات محصولات کشاورزی و پتروشیمی به روسیه افزایش یافت
2024-04-14T13:45:02+03:30
سرپرست دفتر آسیای میانه، قفقاز و روسیه سازمان توسعه تجارت ایران، ضمن اشاره به آمار صادرات ایران به روسیه و بلاروس در سال ۱۴۰۲، گفت: صادرات محصولات ایرانی به...

مسافران برای بازگشت وجه بلیت به دفاتر هما مراجعه کنند

 مسافران برای بازگشت وجه بلیت به دفاتر هما مراجعه کنند
2024-04-14T13:45:00+03:30
هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران طی اطلاعیه‌ای با اشاره به ابطال پروازهای این شرکت اعلام کرد:مسافران برای بازگشت وجه بلیت به دفاتر هما مراجعه کنند.

هشدار قرمز بارش‌های سیل‌آسا در ۵ استان

 هشدار قرمز بارش‌های سیل‌آسا در ۵ استان
2024-04-14T13:44:58+03:30
سازمان هواشناسی با پیش‌بینی بارش‌های سیال‌آسا در استان‌های هرمزگان، فارس، سیستان و بلوچستان، کرمان و بوشهر برای این استان‌ها هشدار سطح قرمز صادر کرد.

شرایط عادی در پمپ‌بنزین‌ها/ تکذیب بزرگ‌نمایی رسانه‌های معاند

 شرایط عادی در پمپ‌بنزین‌ها/ تکذیب بزرگ‌نمایی رسانه‌های معاند
2024-04-14T13:44:58+03:30
سخنگوی صنف جایگاه‌داران سوخت گفت: به‌هیچ‌وجه شاهد هجوم مردم به پمپ‌بنزین‌ها و شرایط غیرعادی در جایگاه‌های عرضه سوخت نبودیم و اخباری که برخی رسانه‌های معاند ...

گزارش تسنیم از بازار ارز/ دلار ۶۴هزارتومانی هم خریدار ندارد

 گزارش تسنیم از بازار ارز/ دلار ۶۴هزارتومانی هم خریدار ندارد
2024-04-14T13:44:57+03:30
بعد از پاسخ محکم ایران به اسرائیل، به‌خلاف پیش‌بینی‌ها بازار ارز نه‌تنها افزایشی نشد بلکه در مدار کاهش قرار گرفت.

افت ۱۱ هزار واحدی شاخص بورس در معاملات یکشنبه

 افت ۱۱ هزار واحدی شاخص بورس در معاملات یکشنبه
2024-04-14T12:51:40+03:30
شاخص کل بورس در پایان معاملات امروز با ریزش ۱۱ هزار واحدی به ۲ میلیون و ۱۹۶ هزار واحد رسید.

۸۵ درصد سهام سرخابی‌ها برای واگذاری، دوباره آگهی شد

 ۸۵ درصد سهام سرخابی‌ها برای واگذاری، دوباره آگهی شد
2024-04-14T12:51:39+03:30
سهام هر یک از باشگاه‌های استقلال و پرسپولیس برای واگذاری از طریق مزایده آگهی شد.

ابطال پروازها تا ۶ صبح فردا ۲۷ فروردین تمدید شد

 ابطال پروازها تا ۶ صبح فردا ۲۷ فروردین تمدید شد
2024-04-14T12:51:39+03:30
پروازهای فرودگاه‌های مهراباد، شیراز، اصفهان، بوشهر و فرودگاه‌های غرب کشور تا ساعت ۶ صبح فردا ۲۷ فروردین باطل شد.

گزارش تسنیم از بازار ارز/دلار ۶۴ هزار تومانی هم خریدار ندارد

 گزارش تسنیم از بازار ارز/دلار ۶۴ هزار تومانی هم خریدار ندارد
2024-04-14T12:51:36+03:30
بعد از پاسخ محکم ایران به اسرائیل، برخلاف پیش بینی ها بازار ارز نه تنها افزایشی نشد بلکه در مدار کاهش قرار گرفت.

چرا قیمت طلا در بازار جهانی رو به افزایش است؟

 چرا قیمت طلا در بازار جهانی رو به افزایش است؟
2024-04-14T12:24:52+03:30
انتظار کاهش نرخ بهره فدرال رزرو آمریکا در سال جاری میلادی و خرید بالای طلا توسط بانک‌های مرکزی سراسر دنیا از جمله چین از دلایل اصلی افزایش اخیر قیمت طلا در ...

جزئیات خرید توافقی گندم اعلام شد

 جزئیات خرید توافقی گندم اعلام شد
2024-04-14T12:24:50+03:30
مدیر عامل شرکت بازرگانی دولتی ایران دستورالعمل خرید گندم داخلی توسط بخش غیر دولتی(خرید توافقی) در سال ۱۴۰۳ را برای اجرا به استانها اعلام کرد.

کاهش فرونشست زمین در برخی مناطق کشور

 کاهش فرونشست زمین در برخی مناطق کشور
2024-04-14T12:11:38+03:30
رئیس سازمان نقشه‌برداری کشور با اشاره به کاهش نرخ فرونشست زمین در برخی مناطق کشور گفت: ممکن است علت این کاهش رسیدن پهنه فرونشست به سطح سخت باشد که البته مور...

پرشدگی سدها به ۶۰درصد رسید

 پرشدگی سدها به ۶۰درصد رسید
2024-04-14T12:11:38+03:30
درحال حاضر با وجود ۳۰ میلیارد و ۸۰ میلیون مترمکعب آب ذخیره شده در سدهای کشور، ۶۰ درصد ظرفیت مخازن سدها پُر و ۴۰ درصد این ظرفیت خالی است.

اثر موقت درگیری نظامی و بازگشت آرامش در بازارهای سهام

 اثر موقت درگیری نظامی و بازگشت آرامش در بازارهای سهام
2024-04-14T11:31:47+03:30
بازارهای سهام در کشورهای مختلف حساسیت فوق العاده ای به وقایعی همچون جنگ درگیری و نااطمینانی سیاسی دارد اما پس از بر طرف شدن این نگرانی اغلب بازارها به روند ...

چطور رشد اقتصادی را سر سفره بیاوریم؟

 چطور رشد اقتصادی را سر سفره بیاوریم؟
2024-04-14T11:05:05+03:30
سرمایه‌گذاری مستمر، بهبود شرایط تجارت و کسب‌وکار و ایجاد ثبات اقتصادی و کاهش تورم از جمله شروط لازم برای رشد اقتصادی مداوم است و بدون تحقق این موارد نمی‌توا...

جزئیات منابع و مصارف هدفمندسازی/ ۳۱۵ همت سهم یارانه نقدی شد

 جزئیات منابع و مصارف هدفمندسازی/ ۳۱۵ همت سهم یارانه نقدی شد
2024-04-14T11:05:05+03:30
بررسی جداول مربوط به بخش دوم لایحه بودجه دولت نشان می‌دهد که در بخش منابع و مصارف یارانه‌ها، مبلغ ۳۱۵ هزار میلیارد تومان برای پرداخت یارانه نقدی، معیشتی و ک...

حذف تخفیف در بازار لوازم خانگی/ عرضه و تقاضا کم شد

 حذف تخفیف در بازار لوازم خانگی/ عرضه و تقاضا کم شد
2024-04-14T11:05:05+03:30
خبری از رونق معاملات در بازار لوازم خانگی نیست و همه خریدهای خود را به ماه های آینده موکول کرده‌اند اما نکته مهم اینجاست توزیع کالاها نیز توسط تولیدکنندگان ...

سامانه فروش نهضت ملی مسکن راه‌اندازی می‌شود

 سامانه فروش نهضت ملی مسکن راه‌اندازی می‌شود
2024-04-14T11:05:04+03:30
مدیرعامل صندوق ملی مسکن از راه‌اندازی سامانه فروش واحدهای نهضت ملی مسکن خبر داد و خواستار عمل کردن سازمان برنامه و بودجه برای تزریق منابع به این صندوق شد.

بودجه ۳۰۰ همت کسری دارد/ واردات ۲ میلیارد دلار بنزین در۱۴۰۲

 بودجه ۳۰۰ همت کسری دارد/ واردات ۲ میلیارد دلار بنزین در۱۴۰۲
2024-04-14T11:05:04+03:30
رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با اشاره به واردات دو میلیارد دلاری بنزین در سال گذشته، از پیش بینی کسری ۳۰۰ همتی بودجه برای سال ۱۴۰۳ خبر داد.

اختصاصی| جزئیات جداول بخش دوم بودجه ۱۴۰۳ منتشر شد

 اختصاصی| جزئیات جداول بخش دوم بودجه ۱۴۰۳ منتشر شد
2024-04-14T11:05:03+03:30
بررسی بخش دوم بودجه سال ۱۴۰۳ در دستور کار مجلس شورای اسلامی قرار گرفت.

تعطیلی «جهش تولید» در وزارت صمت؟

 تعطیلی «جهش تولید» در وزارت صمت؟
2024-04-14T11:05:03+03:30
در حالی ۲۵ روز از سال جدید با عنوان «جهش تولید با مشارکت مردم» می گذرد، که وزارت صمت هنوز هیچ برنامه مشخصی برای عملیاتی کردن این شعار اعلام نکرده ...

یارانه ۴۰۰هزار تومانی سه دهک اول واریز شد

 یارانه ۴۰۰هزار تومانی سه دهک اول واریز شد
2024-04-14T11:05:02+03:30
یارانه سه دهک اول به حساب سرپرستان خانوار واریز شد.

شرایط واریز وجه دنا پلاس ۶ سرعته اعلام شد

 شرایط واریز وجه دنا پلاس ۶ سرعته اعلام شد
2024-04-14T11:05:02+03:30
شرایط انتخاب و واریز وجه مجدد به تعداد محدود برای متقاضیان گروه دنا بهار ۱۴۰۳ سامانه یکپارچه ایجاد شد.

دامنه گواهی سکه و شمش طلا ۱ درصد شد

 دامنه گواهی سکه و شمش طلا ۱ درصد شد
2024-04-14T11:05:02+03:30
در روز جاری به دلیل وقوع شرایط اضطراری و با استناد به مفاد دستور العمل پذیرش انبار و صدور ، دامنه گواهی سکه و شمش طلا ۱ درصد شد.

مردم نگران تامین بنزین نباشند

 مردم نگران تامین بنزین نباشند
2024-04-14T11:05:02+03:30
مدیر عامل شرکت ملی پخش فراورده های نفتی با تأکید بر اینکه "موجودی سوخت جایگاهها و مخازن ذخیره تکمیل است"، گفت: بنزین به میزان کافی موجود است؛ مردم...
X فیلم جدید فیلم جدید دانلود فیلم و سریال تبلیغات شما (پیام به تلگرام)