میرنیوز

دولت روحانی چطور ۱۱ میلیون ایرانی را زیر خط فقر بُرد؟

 دولت روحانی چطور ۱۱ میلیون ایرانی را زیر خط فقر بُرد؟ 2023-05-28T10:14:06+03:30

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، گزارش جدید مرکز پژوهش‌های مجلس که به وضعیت فقر و ویژگی های فقرا در دهه گذشته (دهه 90) پرداخته است در روزهای اخیر با برخی جهت‌گیری‌های سیاسی از سوی مخالفان دولت همراه شد تا جایی که برخی مدعی شده اند، از زمان روی کار آمدن دولت رئیسی بر جمعیت فقیر ایران اضافه شده و این موضوع را ناشی از سیاست های دولت فعلی دانستند.

خط و نرخ فقر یکی از متغیرهای اقتصادی است که همواره مورد توجه مردم قرار داشته است. از علل مهم افزایش فقر در دهه 90 تحریم‌های اقتصادی و نابسامانی‌های کلان اقتصادی جامعه اعلام شده است. به بیان دیگر برخورداری از شغل دارای بیمه و همچنین مشاغل غیرساده در بین غیرفقرا بیشتر از فقراست و بنابراین ممکن است این دو عامل در کاهش فقر مؤثر باشند. همچنین عدم برخورداری از سواد، سال های تحصیل پایین تر، داشتن کودک و مستأجر بودن ازجمله عواملی است که می تواند علل فقر را توضیح دهند. 

گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس بیانگر آن است که نرخ فقر مطلق با روندی افزایشی از 19.4 درصد در سال 1390 به 34.4 درصد در سال 1400 رسیده است. بنابراین تنها ظرف دهه 1390 بیش از 11 میلیون نفر از جمعیت کشور به زیر خط فقر سقوط کرده‌اند.

برخلاف آنچه که در رسانه های مخالف دولت پررنگ شده،استارت افزایش فقر در جامعه از سال‌ 97 و زمانی زده شده است که روحانی سکان اداره کشور را برعهده داشت؛ طبق این گزارش نرخ فقر از سال 1385 با 15 درصد روند فزاینده ای داشته و از سال 1397 به بعد بالای 30 درصدرسیده است.

بنابراین افزایش نرخ فقر در ایران از سال 1397 و زمانی که دولت روحانی سر کار بود کلید خورد و بعد از آن هم ادامه یافت. پیش از این بانک جهانی هم در گزارشی اشاره کرده بود که فقر مطلق در ایران در دوره فعالیت دولت قبل سه برابر شده است. طبق گزارش بانک جهانی،در سال 2013 (1392) و در آغاز فعالیت دولت یازدهم نسبت جمعیت دارای فقر مطلق به کل جمعیت در ایران 0.2 درصد بوده است اما این رقم در سال 2019 (1398) که آخرین آمار منتشرشده از سوی بانک جهانی است به 0.6 درصد افزایش می‌یابد. یعنی در این سال که دومین سال فعالیت دولت دوازدهم بوده است فقر مطلق در ایران نسبت به ابتدای فعالیت دولت یازدهم سه برابر شده است.

رشد سه برابری فقر مطلق در ایران در دولت قبل در حالی است که شاهد کاهش شدید فقر مطلق در ایران طی سال‌های 1990 تا 2013 بوده‌ایم. در سال 1990 (1369) حدود 6.2 درصد جمعیت ایران با فقر مطلق مواجه بوده‌اند. این رقم در سال 1998 (1377) تقریباً نصف می‌شود و به 2.9 درصد کاهش می‌یابد. در سال 2005 (1385) نیز با اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها نسبت افراد دارای فقر مطلق به کل جمعیت ایران تقریباً یک پنجم می‌شود و به 0.6 درصد می‌رسد. این رقم در سال 2013 به 0.2 درصد کاهش می‌یابد که کمترین رقم ثبت شده برای فقر مطلق در ایران در آمار بانک جهانی است.

** دولت روحانی چطور جمعیت فقیر ایران را 11 میلیون زیاد کرد؟

به گزارش تسنیم،طبق بررسی مرکز پژوهش‌های مجلس در حال حاضر بیش از یک سوم جمعیت کشور زیر خط فقر قرار دارند. اما نکته دیگر آنجاست که خانواده‌های بالای خط فقر هم فاصله چندانی با رفتن به زیر خط فقر ندارند و مدام به این منطقه نزدیکتر می‌شوند.

نکته قابل توجه و تأمل این است که بیش از 11 میلیون نفر از جمعیت کشور زمانی به زیر خط فقر سقوط کردند که بارها به دولت روحانی هشدار داده می شد که کشور را معطل برجام نکند و با اتخاذ سیاست‌های مناسب و اصولی اقتصادی مانع از افزایش تورم و گرانی ها شود. اما روحانی در آن ایام حتی مشکلات آب خوردن مردم را هم به برجام و تحریم گره زده بود!

نتایج این بررسی نشان میدهد که خط فقر متوسط کشوری در سال 1400 به طور سرانه یک میلیون و 680 هزار تومان بوده که این عدد برای یک خانوار چهار نفره برابر 4 میلیون و 500 هزار تومان خواهد بود. با این اعداد، نرخ فقر یعنی درصد جمعیت زیر خط فقر مطلق در کشور در سال 1400 برابر 30.4 درصد بوده است. نرخ فقر در سال 1400 نسبت به سال 1399 مقدار 0.9 واحد درصد کاهش یافته که باعث شده در حدود 700 هزار نفر از جمعیت فقرا کاسته شود. شکاف فقر که فاصله فقرا تاخط فقر را اندازه گیری می کند در سال ‌های 1399 و 1400 به بالاترین مقدار خود یعنی حدود 27 درصد رسیده است.

بررسی مصارف خانوار در سال های گذشته نیز کاهش در رفاه خانوار را تایید می کند. نگاهی به مصرف خوراک خانوار، سه اتفاق به طور هم‌زمان را نشان میدهد: اول افزایش سهم خوراک از کل هزینه خانوار، دوم کاهش کل خوراک خانوار یعنی کاهش کالری دریافتی و سوم کاهش کیفیت کالری دریافتی خانوار.

نکته مهم اینجاست که با افزایش  قیمت مواد غذایی به خصوص از سال 1397 و کاهش درآمدهای خانوار-از آنجا که خوراک کالای ضروری است- خانوار مجبور شده تا سهم بیشتری از هزینه‌هایش را به خوراک اختصاص دهد، از این رو سهم خوراک از هزینه های خانوار از 29 درصد در سال 1396 به بیش از 32 درصد در سال 1400 رسیده است.

همچنین هم‌زمان خانوار نتوانسته همان سطح قبلی از خوراک را حفظ کند و کالری میانگین کالری دریافتی از 2431 سرانه در روز در سال 1396 به 2182 در سال 1400 رسیده است.

سهم مسکن از کل هزینه‌های خانوار به عنوان دیگر کالای ضروری نیز از 23 درصد در سال 1390 به 27 درصد در سال 1400 افزایش یافته است. بررسی های هزینه های غیرضرور خانوار نیز نشان از کاهش رفاه خانوار دارد؛ سهم آموزش از کل هزینه های خانوار در دهه 1390 بیش از 50 درصد کاهش یافته که می تواند خط افزایش فقر بین نسلی را داشته باشد.

علل فقر در دو دسته کلی قرار دارد؛ اول وضعیت کلی اقتصاد کلان است که باعث فقیرتر شدن همه مردم می شود. اتفاقی که در دهه 1390 در اقتصاد ایران رخ داده و نتایج این مطالعه نیز (نمودار4) نشان میدهد که فاصله خانوارهای بالای خط فقر نیز با خط فقر در طول زمان کمتر شده است. اما دوم علل خرد و در سطح خانوار فقر است. یعنی برخی ویژگی های خانوار باعث فقر شده و ممکن است به گرفتاری خانوار در تله فقر منجر شود.

6 ویژگی وضعیت فقرا

الف) صرف برخورداری از شغل در مناطق روستایی با احتمال زیاد می تواند باعث خروج از فقر شده اما در مناطق شهری تأثیر معنا داری ندارد.

در سال‌های میانی دهه 1380 و ابتدایی دهه 1390 صرف برخورداری از شغل تفاوت قابل توجهی در بین فقرا و غیر فقرا داشت؛ اما به مرور زمان با افزایش فقر و همچنین با افزایش اهمیت مشاغل تخصصی، درصد خانوارهای دارای سرپرست شاغل بین فقرا و غیر فقرا تقریباً برابر و همچنین نوع مشاغل که نیازمند فعالیت بدنی است، با افزایش سن و حدود 60 درصد بوده است.

ب) برخورداری از شغل رسمی احتمالا می تواند فقر را کاهش میدهد. درحالی که درصد شاغلان و غیرشاغلان در بین فقرا و غیرفقرا برابر است اما 37 درصد از خانوارهای غیرفقیر داری شاغل رسمی بوده و این عدد در فقرا 16.5 درصد است.

ج) برخورداری از شغل غیرساده احتمالا می تواند فقر را کاهش دهد. درصد خانوارهای دارای مشاغل ساده در سال 1400 در بین فقرا حدود 34 درصد و در بین غیرفقرا حدود 15 درصد بوده است.

توصیه سیاستی استخراج شده در این بخش، توانمندسازی و آموزش مهارت‌ها و همچنین پوشش بیمه فراگیر خواهد بود.

2- وضعیت تحصیلی سرپرست خانوار

بررسی وضعیت تحصیلی سرپرست خانوار دو نتیجه قابل توجه دارد:

الف) صرف باسوادی احتمالا فقر را کاهش می دهد.

در سال 1400 نرخ باسوادی در بین سرپرستان خانوار فقیر و غیر فقیر به ترتیب 72 و 87 درصد بوده که اختلاف 15 واحد درصدی دارند.

ب) افزایش سالهای تحصیل احتمالاً فقر را کاهش می دهد.

غیر فقرا به طور متوسط سه سال بیشتر از فقرا تحصیلات کرده اند.

یک توصیه سیاستی در این بخش ادامه سیاستهای گسترش سواد آموزی و نهضتهای سواد آموزی و همچنین افزایش امکان تحصیل به خصوص در نواحی روستایی است.

3.وضعیت سنی سرپرست خانوار

دو الگوی متفاوت در وضعیت سنی سرپرست خانوار فقیر و غیر فقیر در مناطق شهری و روستایی مشاهده می شد:

الف) در مناطق شهری به مرور زمان سن سرپرست خانوار غیر فقیر از خانوار فقیر پیشی گرفته است.

به مرور زمان و با بدتر شدن وضعیت اقتصادی همه گروههای درآمدی سالمندان و افراد با سن بالاتر که از درآمد ثابت برخوردارند نسبت به جوانانی که احتمال یافتن شغل با درآمد ثابت را کمتر دارند وضعیت بهتری پیدا کرده اند.

ب) در مناطق روستایی سن سرپرست خانوار فقیر بیش از خانوار غیر فقیر است در مناطق روستایی به علت پوشش کمتر بیمه های تأمین اجتماعی و همچنین نوع مشاغل که نیازمند فعالیت بدنی است، با افزایش سن و از کارافتادگی احتمال فقیر شدن می تواند افزایش یابد.

افزایش پوشش بیمه روستاییان یکی از سیاستهایی است که می تواند احتمال فقر را کاهش دهد.

4. وضعیت جنسی سرپرست خانوار

در وضعیت جنسی سرپرست خانوار شرایط شهر و روستا تقریباً شبیه به هم بوده اما در روستا اختلاف بیشتر است.

الف) عدم تفاوت زن سرپرستی بین فقرا و غیر فقرا در مناطق

شهری هر چند درصد زن سرپرستی در فقرا در سالهای قبل در مناطق شهری بیشتر از غیر فقرا بوده اما به مرور زمان این فاصله کاهش یافته و در سال 1400 تفاوتی بین نرخ زن سرپرستی در فقرا و غیر فقرا مشاهده نمی شود.

ب) درصد بالای زن سرپرستی در فقرا در مناطق روستایی

در مناطق روستایی نرخ زن سرپرستی به طور معناداری در بین فقرا بیشتر بوده و در سالهای میانی دهه 1390 اختلاف بین زن سرپرستی در بین فقرا و غیر فقرا حتی به 11 واحد درصد هم رسیده است. در سال 1400 این اختلاف 5 واحد درصد بوده است.

5.وضعیت ساختار خانوار

خانوارهای دارای کودک در بین فقرا در سال 1400 در مناطق شهری 14 واحد درصد بیش از خانوارهای دارای کودک در بین غیر فقرای شهری هستند.

یک توصیه سیاستی به سیاستگذار این است که باید تمهیداتی برای کاهش هزینه های کودکان و پوشش بخش بیشتری از هزینه های مربوط به کودک در نظر گرفته شود.

6.وضعیت مسکن خانوار

برخورداری از مسکن استیجاری هم یکی از مواردی است که رفاه خانوار را کاهش میدهد .  برخوردای از مسکن استیجاری در بین فقرای شهری در حدود 4 واحد درصد بیش از غیر فقر است. همچنین مستأجران به علت پرداخت هزینه های اجاره مجبورند تا از سایر هزینه های خود و به طور خاص از خوراک بکاهند. به طوری که کالری دریافتی مستأجران به طور میانگین همواره پایین تر از مالکان بوده است.

** مروری بر وضعیت فقیر در جامعه ایران

این بررسی نشان میدهد که دهه 1390 برای اقتصاد ایران، وضعیت مناسبی به لحاظ رشد اقتصادی و سایر متغییرهای اقتصاد کلان نداشت. یک دهه تورم های بالا به جز سال‌های 1396-1394 به همراه رشدهای اقتصادی پایین و منفی باعث شد تا در مجموع نرخ فقر از 19 درصد در سال 1390 به 30.4 درصد در سال 1400 برسد.

رشدهای اقتصادی منفی علاوه بر اینکه باعث کاهش درآمد سرانه ایرانیان شده و فقر را افزایش داد، باعث شد تا ایران که از سال 2008 به بعد در دسته کشورهای با درآمد بالاتر از متوسط قرار گرفته بود، با یک دهه کاهش در درآمد سرانه، به دسته کشورهای با درآمد پایین تر از متوسط سقوط کند.

در جدول 1 مشخص است که ایران پس از شرایط سخت جنگ هشت ساله، به گروه کشورهای با درآمد پایین‌تر از متوسط سقوط کرده است.  افزایش درآمدهای نفتی از سال 2007 به بعد باعث شده تا ایران از سال 2009 به بعد وارد گروه کشورهای با درآمد بالاتر از متوسط شود، اما متاسفانه روند نزولی اقتصاد ایران باعث شد تا به مرور جایگاه خود را در بین اقتصادهای بزرگ دنیا از دست داده و از سال 2020 به جمع کشورهای با درآمد پایین تر از متوسط پیوسته است.

نتایج ارائه شده در این بخش، ناظر بر فقر مطلق است؛ بنابراین در همه قسمت‌های آینده منظور از فقر، فقر مطلق خواهد بود. فقر مطلق را می توان ناتوانی در کسب حداقل استاندار زندگی تعریف کرد. فقر مطلق عدم دسترسی به حداقل های معیشت را در جامعه بررسی کرده و تحت تأثیر توزیع درآمد در جامعه نیست.

در مطالعات مربوط به این نوع فقر به موضوع تأمین حداقل نیازهای اساسی پرداخته می شود، بنابراین در برخی از کشورهای پیشرفته حتی ممکن است فقیر مطلق وجود نداشته باشد اما در کشورهایی که دچار فقر مطلق هستند، یعنی بخشی از جامعه هنوز امکان دستیابی به حداقل های زندگی را ندارند، بررسی فقر نسبی در مقایسه با فقر مطلق چندان اهمیتی ندارد.

براین اساس خط فقر مطلق محاسبه شده و از مقایسه میزان هزینه کرد خانوار با مقدار خط فقر مطلق، نرخ فقر به دست می آید که درصد افرادی است که زیر خط فقر مطلق قرار دارند و نمی توانند حداقل استانداردهای زندگی را تأمین کنند.

نمودار 1 خط فقر مطلق سرانه (به ازای هر نفر) را از سال 1390 تا 1400 نشان میدهد. در سال 1400 خط فقر سرانه متوسط کشوری با رشد حدود 50 درصدی نسبت به سال 1399، به میزان حدود یک میلیون و هفتصد هزار تومان رسیده است.

خط فقر طبیعتاً به دلیل تأثیری که از تورم دریافت می کند همواره صعودی است، اما آنچه بیشتر مورد توجه قرار می گیرد، تعدیل درآمد خانوار متناسب با افزایش خط فقر و یا به عبارتی نرخ فقر است.

خط فقر متوسط کشوری در سال 1400 برای یک خانوارچهارنفره در حدود چهارمیلیون و پانصد هزار تومان بوده است. همچنین برآورد می شود این عدد در شهریورماه 1401 به هفت میلیون و پانصدر هزار تومان رسیده باشد.

با مقایسه هزینه کل خانوارها با خط فقر مطلق، نرخ فقر به معنای درصدی از کل جمعیت که در زیر خط فقر زندگی می کنند، به دست می آید. نمودار 2 نرخ فقر را نشان میدهد؛

همانطور که در نمودار نرخ فقر مشخص است، استارت افزایش نرخ فقر در کشورمان از سال 1397 زده شده است؛ در آن سال دولت دوم روحانی روی کار بود، دورانی که به اذعان فعالان اقتصادی تمام کارهای کشور به مذاکرات گره خورده بود و در نهایت هم آنچه عاید دولت  شد "تقریبا هیچ" بود و عایدی مردم هم به روایت نمودار زیر، فقیرتر شدن بود.

 

همانطور که اشاره شد، نرخ فقر درصدی از جمعیت را نشان می‌دهد که زیر خط فقر مطلق زندگی می کنند و یا به عبارتی درآمد آنها (مجموع هزینه‌هایشان) کمتر از عدد خط فقر مطلق است. نگاهی به نرخ فقر نشان می دهد که تقریباً از سال 1390 به بعد نرخ فقر روند افزایشی داشته به طوری که از 19.4 درصد در سال 1390 به 30.4 درصد در سال 1400 رسیده است. با این حال در این میان طی سال‌های 1393 تا 1396 کاهش جزئی در نرخ فقر رخ داده است.

نرخ فقر در سال 1400 نیز کاهش 0.9 واحد درصدی داشته است. به نظر می رسد رشد 4.3 درصدی اقتصاد در سال 1400 به همراه افزایش نسبی اشتغال در این سال نسبت به سال 1399 باعث کاهش نرخ فقر شده است. نرخ فقر در مناطق روستایی از سال 1393 به بعد همواره بالاتر از نرخ فقر در نقاط شهری بوده است. در سال 1400 نرخ فقر نقاط روستایی 35.6 درصد و در نقاط شهری 28.8 درصد بوده است.

با این حال به نظر می رسد رشد اقتصادی در سال 1400 بیشتر بر طبقه متوسط اثرگذار بوده و گروه های زیر خط فقر را کمتر تحت تأثیر قرار داده است زیرا از فاصله فقرا تا خط فقر کاسته نشده است (شکاف فقر).

اگر براساس نرخ های فقر به دست آمده، جمعیت زیر خط فقر را نیز محاسبه کنیم، در سال 1400 در حدود 25.6 میلیون نفر زیر خط فقر بودند که نسبت به سال 1399 کاهش 700 هزار نفری در جمعیت فقرا رخ داده است. به طور کلی در سال 1400 نسبت به سال 1390 حدود 11 میلیون نفر به جمعیت زیر خط فقر اضافه شده است.

علاوه بر نرخ فقر، شاخص شکاف فقر نیز یکی از شاخص هایی است که در بررسی وضعیت فقر مورد استفاده قرار می گیرد. درحالی که در شاخص نرخ فقر، همه فقرا به یک چشم دیده می شوند، اما در شکاف فقر، میانگین فاصله درآمد هر فرد فقیر با خط فقر به نسبت خط فقر است. در حقیقت شکاف فقر بررسی می کند که فقرا تا چه حد فقیرتر شده اند و امکان مقایسه دو عدد نرخ فقر بررسی می کند که فقرا تا چه حد فقیرتر شده‌اند و امکان مقایسه دو عدد نرخ فقر مساوی را با یکدیگر فراهم می‌سازد.

بنابراین هر چه شکاف فقر بیشتر و به یک یا 100 نزدیکتر باشد، به این معناست که فقرا فاصله بیشتری با خط فقر دارند و هرچه به صفر نزدیکتر باشد به این معناست که فاصله درآمد فقرا با خط فقر کمتر است. عدد صفر به این معناست که همه فقرا روی خط فقر قرار دارند.

همانطور که در نمودار 3 مشاهده می‌شود، علاوه بر نرخ فقر، شکاف فقر نیز از سال 1396 به بعد افزایش یافته و در سال 1400 با اندکی افزایش نسبت به سال 1399 به بالاترین مقدار خود رسیده است.

با استفاده از شکاف فقر، می توان دو نرخ فقر مساوی را با یکدیگر مقایسه کرد. برای مثال در نمودار 2 مشخص است که نرخ فقر در دو سال 1398 و 1399 تقریباً برابر با یکدیگر و در حدود 31 درصد بوده است. با این حال در سال 1399 شکاف فقر به میزان 1.2 واحد درصد افزایش یافته است یعنی هر چند تعداد فقرا در دو سال به نسبت جمعیت تقریبا مساوی بوده (اختلاف 0.3 واحد درصدی داشته است)،اما فقرا در سال 1399 نسبت به سال 1398 فقیرتر شده اند.

همچنین در سال‌های 1393 تا 1395 نرخ فقر تقریباً یکسان است؛ اما شکاف فقر کاهش یافته به این معنا که فاصله فقرا با خط فقر مقداری کمتر شده است.

در سال 1400 نیز نرخ فقر حدود 0.9 واحد درصد کاهش یافته، اما شکاف فقر 0.1 واحد درصد افزایش یافته است. هرچند افزایش شکاف فقر قابل توجه نبوده و تقریباً معنادار نیست، اما در بهترین حالت می توان گفت که با وجود کاهش نرخ فقر در سال 1400 شکاف فقر کاهش نیافته است؛ یعنی به نظر می رسد رشد درآمدهای (هزینه‌های) خانوار در دهک‌های حول و حوش خط فقر بیش از دهک‌های زیر خط فقر بوده و با وجود بهبود وضعیت معیشت در خانوارهای حول و حوش خط فقر بهبود قابل توجهی برای خانوارهای زیر خط فقر رخ نداده است.

بررسی شکاف فقر برای سال‌های 1385 تا 1388 نیز جالب توجه است. با اینکه نرخ فقر در این سال‌ها بسیار پایین‌تر از نرخ در سال‌های 1398 تا 1400 است و تقریباً نصف آن است، اما شکاف فقر در این دوبازه زمانی تقریباً برابر یکدیگر است؛ یعنی هرچند در سال‌های 1385 تا 1388 جمعیت کمتری در زیر خط فقر قرار داشتند اما فاصله آنها با خط فقر تقریباً برابر فاصله فقرا تا خط فقر در سال 1400 بوده است.

شکاف فقر را می توان برای غیرفقرا هم محاسبه کرد. هرچند محاسبه شکاف فقر برای غیرفقرا عملا یک متغییر اقتصادی نیست و در بررسی‌های اقتصادی مورد استفاده قرار نمی گیرد. اما محاسبه این شاخص نشان میدهد که غیرفقرا چه فاصله ای با خط فقر دارند. هرچند فاصله غیرفقرا با خط فقر کمتر شده باشد، نشان میدهد که حتی افراد بالای خط فقر هم با وجود آنکه بالای خط فقر بوده و بعنوان فقرا لحاظ نمی شوند اما در حال نزدیک شدن به خط فقر هستند.

نمودار 4 نکات جالبی توجهی دارد. فاصله غیرفقرا تا خط فقر نیز به طور مرتب درحال کاهش بوده است. حتی در سال‌های 1390 تا 1393 که نرخ فقر بیش از سال‌های 1394 تا 1396 بوده، اما فاصله غیرفقرا با خط فقر بیشتر بوده است. به عبارتی فقر در سال‌های اولیه مورد بررسی، بیشتر مختص گروه های بسیار پایین درآمدی بوده و گروه های بالاتر هنوز فاصله بیشتری با خط فقر داشته و از رفاه نسبی برخوردار بودند.

اما یک دهه کاهش در درآمد سرانه باعث شده تا از سال 1397 به بعد فاصله غیرفقرا هم با خط فقر کم و کمتر شود. این بدین معناست که فقر تنها مختص گروه های ناتوان و یا بازمانده از رشد اقتصادی نیست و می تواند به سایر گروه‌های مختلف با ویژگی‌های مختلف تسری پیدا کند. همچنین نگاهی به تفاوت بین فاصله غیرفقرا با خط فقر در نقاط شهری و روستایی نشان میدهد که هرچند در سال‌های ابتدایی دهه 1390 غیرفقرای شهری و روستایی هر دو فاصله نسبتاً یکسانی با خط فقر داشته اند (فاصله تا خط فقرهای منطقه‌ای)، اما به مرور زمان غیرفقرای روستایی نسبت به غیرفقری شهری بیشتر به خط فقر نزدیک شدند و در سال‌های 1398 تا 1400 فاصله آنها با خط فقر کمتر از فاصله غیرفقرای شهری با خط فقر است.

کاهش فاصله غیرفقرا با خط فقر باعث شده تا خانوارهای نزدیک به خط فقر نیز تفاوت چندانی با فقرا به لحاظ معیشتی نداشته باشند. یعنی مقدار اندکی افزایش در خط فقر، باعث می شود تا جمعیت زیادی به فقرا افزوده شود. برای مثال 5 درصد افزایش در خط فقر در سال 1400 بیش از 3 واحد درصد یعنی در حدود 2.85 میلیون نفر به جمعیت زیر خط فقر اضافه می کند.

برای درک بهتر از اعداد، افزایش روی خط فقر سال 1401 را در نظر بگیرید. افزایش 5 درصدی در خط فقر سال 1401 به معنای افزایش 315 هزار تومانی در خط فقر متوسط کشوری برای یک خانوار سه نفره است. این اعداد برای خانوار سه نفره تهرانی به معنای افزایش 600 هزار تومانی در خط فقر در سال 1401 است. همانطوری که در نمودار 5 مشخص است، با گذشت زمان و کاهش رفاه همه مردم (و نه فقط فقرا) با 5 درصد افزایش در خط فقر؛ درصد بیشتری از خانوارها به زیر خط فقر منتقل می شوند.

این موضوع به این معناست که خانوارهای بالای خط فقر و حول و حوش خط فقر هم به لحاظ رفاهی و درآمدی تفاوت چندانی با خانوارهای زیر خط فقر ندارند. تراکم جمعیتی حول خط فقر بالاست و تنها جمعیت 30 درصدی زیر خط فقر نیستند که به حمایت نیاز دارند.

انتهای پیام/

منبع : خبرگزاری تسنیم


کلمات کلیدی :
اشتراک گذاری :

آخرین اخبار اقتصادی

هفدهمین حراج شمش طلا درحال برگزاری است

 هفدهمین حراج شمش طلا درحال برگزاری است
2024-04-14T14:25:05+03:30
هفدهمین جلسه حراج شمش طلای استاندارد مرکز مبادله ارز و طلای ایران از ساعت ۱۲ امروز یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۴۰۳، برگزار شده است.

قیمت طلا، قیمت دلار، قیمت سکه و قیمت ارز ۱۴۰۳/۰۱/۲۶

 قیمت طلا، قیمت دلار، قیمت سکه و قیمت ارز ۱۴۰۳/۰۱/۲۶
2024-04-14T14:11:40+03:30
امروز در بازار آزاد قیمت طلای ۱۸عیار هر گرم ۳ میلیون و ۷۵۱ هزار تومان و قیمت سکه تمام‌بهار آزادی طرح جدید ۴۴ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان است.

آغاز حراج گسترده سکه از فردا در مرکز مبادله+شرایط

 آغاز حراج گسترده سکه از فردا در مرکز مبادله+شرایط
2024-04-14T14:11:37+03:30
دومین حراج سکه در سال جدید بناست از ساعت ۱۲ فردا دوشنبه ۲۷ فروردین ماه با عرضه تمام سکه، نیم سکه و ربع سکه بهار آزادی ضرب سال ۱۳۸۶ بانک مرکزی آغاز شود.

ایران پاسخ درخوری به رژیم کودک‌کش صهیونیستی داد

 ایران پاسخ درخوری به رژیم کودک‌کش صهیونیستی داد
2024-04-14T14:11:37+03:30
رئیس اتاق ایران گفت: نیروهای رزمنده ایران پاسخ درخوری به رژیم غاصب و کودک‌کش صهیونیستی داد و امیدواریم این تنبیه اخلاقی برای همه دنیا باشد.

ریزش قیمت‌ها دربازار طلا و سکه/ حباب سکه کم شد

 ریزش قیمت‌ها دربازار طلا و سکه/ حباب سکه کم شد
2024-04-14T14:11:36+03:30
بعد از پاسخ ایران به اسرائیل و کاهش هیجانات در بازار ارز، ریزش قیمت ها در بازار طلا وسکه هم آغاز شده تا جایی که قیمت طلای ۱۸ عیار که تا ۴ میلیون همبالا رفته...

صادرات محصولات کشاورزی و پتروشیمی به روسیه افزایش یافت

 صادرات محصولات کشاورزی و پتروشیمی به روسیه افزایش یافت
2024-04-14T13:45:02+03:30
سرپرست دفتر آسیای میانه، قفقاز و روسیه سازمان توسعه تجارت ایران، ضمن اشاره به آمار صادرات ایران به روسیه و بلاروس در سال ۱۴۰۲، گفت: صادرات محصولات ایرانی به...

مسافران برای بازگشت وجه بلیت به دفاتر هما مراجعه کنند

 مسافران برای بازگشت وجه بلیت به دفاتر هما مراجعه کنند
2024-04-14T13:45:00+03:30
هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران طی اطلاعیه‌ای با اشاره به ابطال پروازهای این شرکت اعلام کرد:مسافران برای بازگشت وجه بلیت به دفاتر هما مراجعه کنند.

هشدار قرمز بارش‌های سیل‌آسا در ۵ استان

 هشدار قرمز بارش‌های سیل‌آسا در ۵ استان
2024-04-14T13:44:58+03:30
سازمان هواشناسی با پیش‌بینی بارش‌های سیال‌آسا در استان‌های هرمزگان، فارس، سیستان و بلوچستان، کرمان و بوشهر برای این استان‌ها هشدار سطح قرمز صادر کرد.

شرایط عادی در پمپ‌بنزین‌ها/ تکذیب بزرگ‌نمایی رسانه‌های معاند

 شرایط عادی در پمپ‌بنزین‌ها/ تکذیب بزرگ‌نمایی رسانه‌های معاند
2024-04-14T13:44:58+03:30
سخنگوی صنف جایگاه‌داران سوخت گفت: به‌هیچ‌وجه شاهد هجوم مردم به پمپ‌بنزین‌ها و شرایط غیرعادی در جایگاه‌های عرضه سوخت نبودیم و اخباری که برخی رسانه‌های معاند ...

گزارش تسنیم از بازار ارز/ دلار ۶۴هزارتومانی هم خریدار ندارد

 گزارش تسنیم از بازار ارز/ دلار ۶۴هزارتومانی هم خریدار ندارد
2024-04-14T13:44:57+03:30
بعد از پاسخ محکم ایران به اسرائیل، به‌خلاف پیش‌بینی‌ها بازار ارز نه‌تنها افزایشی نشد بلکه در مدار کاهش قرار گرفت.

افت ۱۱ هزار واحدی شاخص بورس در معاملات یکشنبه

 افت ۱۱ هزار واحدی شاخص بورس در معاملات یکشنبه
2024-04-14T12:51:40+03:30
شاخص کل بورس در پایان معاملات امروز با ریزش ۱۱ هزار واحدی به ۲ میلیون و ۱۹۶ هزار واحد رسید.

۸۵ درصد سهام سرخابی‌ها برای واگذاری، دوباره آگهی شد

 ۸۵ درصد سهام سرخابی‌ها برای واگذاری، دوباره آگهی شد
2024-04-14T12:51:39+03:30
سهام هر یک از باشگاه‌های استقلال و پرسپولیس برای واگذاری از طریق مزایده آگهی شد.

ابطال پروازها تا ۶ صبح فردا ۲۷ فروردین تمدید شد

 ابطال پروازها تا ۶ صبح فردا ۲۷ فروردین تمدید شد
2024-04-14T12:51:39+03:30
پروازهای فرودگاه‌های مهراباد، شیراز، اصفهان، بوشهر و فرودگاه‌های غرب کشور تا ساعت ۶ صبح فردا ۲۷ فروردین باطل شد.

گزارش تسنیم از بازار ارز/دلار ۶۴ هزار تومانی هم خریدار ندارد

 گزارش تسنیم از بازار ارز/دلار ۶۴ هزار تومانی هم خریدار ندارد
2024-04-14T12:51:36+03:30
بعد از پاسخ محکم ایران به اسرائیل، برخلاف پیش بینی ها بازار ارز نه تنها افزایشی نشد بلکه در مدار کاهش قرار گرفت.

چرا قیمت طلا در بازار جهانی رو به افزایش است؟

 چرا قیمت طلا در بازار جهانی رو به افزایش است؟
2024-04-14T12:24:52+03:30
انتظار کاهش نرخ بهره فدرال رزرو آمریکا در سال جاری میلادی و خرید بالای طلا توسط بانک‌های مرکزی سراسر دنیا از جمله چین از دلایل اصلی افزایش اخیر قیمت طلا در ...

جزئیات خرید توافقی گندم اعلام شد

 جزئیات خرید توافقی گندم اعلام شد
2024-04-14T12:24:50+03:30
مدیر عامل شرکت بازرگانی دولتی ایران دستورالعمل خرید گندم داخلی توسط بخش غیر دولتی(خرید توافقی) در سال ۱۴۰۳ را برای اجرا به استانها اعلام کرد.

کاهش فرونشست زمین در برخی مناطق کشور

 کاهش فرونشست زمین در برخی مناطق کشور
2024-04-14T12:11:38+03:30
رئیس سازمان نقشه‌برداری کشور با اشاره به کاهش نرخ فرونشست زمین در برخی مناطق کشور گفت: ممکن است علت این کاهش رسیدن پهنه فرونشست به سطح سخت باشد که البته مور...

پرشدگی سدها به ۶۰درصد رسید

 پرشدگی سدها به ۶۰درصد رسید
2024-04-14T12:11:38+03:30
درحال حاضر با وجود ۳۰ میلیارد و ۸۰ میلیون مترمکعب آب ذخیره شده در سدهای کشور، ۶۰ درصد ظرفیت مخازن سدها پُر و ۴۰ درصد این ظرفیت خالی است.

اثر موقت درگیری نظامی و بازگشت آرامش در بازارهای سهام

 اثر موقت درگیری نظامی و بازگشت آرامش در بازارهای سهام
2024-04-14T11:31:47+03:30
بازارهای سهام در کشورهای مختلف حساسیت فوق العاده ای به وقایعی همچون جنگ درگیری و نااطمینانی سیاسی دارد اما پس از بر طرف شدن این نگرانی اغلب بازارها به روند ...

چطور رشد اقتصادی را سر سفره بیاوریم؟

 چطور رشد اقتصادی را سر سفره بیاوریم؟
2024-04-14T11:05:05+03:30
سرمایه‌گذاری مستمر، بهبود شرایط تجارت و کسب‌وکار و ایجاد ثبات اقتصادی و کاهش تورم از جمله شروط لازم برای رشد اقتصادی مداوم است و بدون تحقق این موارد نمی‌توا...

جزئیات منابع و مصارف هدفمندسازی/ ۳۱۵ همت سهم یارانه نقدی شد

 جزئیات منابع و مصارف هدفمندسازی/ ۳۱۵ همت سهم یارانه نقدی شد
2024-04-14T11:05:05+03:30
بررسی جداول مربوط به بخش دوم لایحه بودجه دولت نشان می‌دهد که در بخش منابع و مصارف یارانه‌ها، مبلغ ۳۱۵ هزار میلیارد تومان برای پرداخت یارانه نقدی، معیشتی و ک...

حذف تخفیف در بازار لوازم خانگی/ عرضه و تقاضا کم شد

 حذف تخفیف در بازار لوازم خانگی/ عرضه و تقاضا کم شد
2024-04-14T11:05:05+03:30
خبری از رونق معاملات در بازار لوازم خانگی نیست و همه خریدهای خود را به ماه های آینده موکول کرده‌اند اما نکته مهم اینجاست توزیع کالاها نیز توسط تولیدکنندگان ...

سامانه فروش نهضت ملی مسکن راه‌اندازی می‌شود

 سامانه فروش نهضت ملی مسکن راه‌اندازی می‌شود
2024-04-14T11:05:04+03:30
مدیرعامل صندوق ملی مسکن از راه‌اندازی سامانه فروش واحدهای نهضت ملی مسکن خبر داد و خواستار عمل کردن سازمان برنامه و بودجه برای تزریق منابع به این صندوق شد.

بودجه ۳۰۰ همت کسری دارد/ واردات ۲ میلیارد دلار بنزین در۱۴۰۲

 بودجه ۳۰۰ همت کسری دارد/ واردات ۲ میلیارد دلار بنزین در۱۴۰۲
2024-04-14T11:05:04+03:30
رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با اشاره به واردات دو میلیارد دلاری بنزین در سال گذشته، از پیش بینی کسری ۳۰۰ همتی بودجه برای سال ۱۴۰۳ خبر داد.

اختصاصی| جزئیات جداول بخش دوم بودجه ۱۴۰۳ منتشر شد

 اختصاصی| جزئیات جداول بخش دوم بودجه ۱۴۰۳ منتشر شد
2024-04-14T11:05:03+03:30
بررسی بخش دوم بودجه سال ۱۴۰۳ در دستور کار مجلس شورای اسلامی قرار گرفت.

تعطیلی «جهش تولید» در وزارت صمت؟

 تعطیلی «جهش تولید» در وزارت صمت؟
2024-04-14T11:05:03+03:30
در حالی ۲۵ روز از سال جدید با عنوان «جهش تولید با مشارکت مردم» می گذرد، که وزارت صمت هنوز هیچ برنامه مشخصی برای عملیاتی کردن این شعار اعلام نکرده ...

یارانه ۴۰۰هزار تومانی سه دهک اول واریز شد

 یارانه ۴۰۰هزار تومانی سه دهک اول واریز شد
2024-04-14T11:05:02+03:30
یارانه سه دهک اول به حساب سرپرستان خانوار واریز شد.

شرایط واریز وجه دنا پلاس ۶ سرعته اعلام شد

 شرایط واریز وجه دنا پلاس ۶ سرعته اعلام شد
2024-04-14T11:05:02+03:30
شرایط انتخاب و واریز وجه مجدد به تعداد محدود برای متقاضیان گروه دنا بهار ۱۴۰۳ سامانه یکپارچه ایجاد شد.

دامنه گواهی سکه و شمش طلا ۱ درصد شد

 دامنه گواهی سکه و شمش طلا ۱ درصد شد
2024-04-14T11:05:02+03:30
در روز جاری به دلیل وقوع شرایط اضطراری و با استناد به مفاد دستور العمل پذیرش انبار و صدور ، دامنه گواهی سکه و شمش طلا ۱ درصد شد.

مردم نگران تامین بنزین نباشند

 مردم نگران تامین بنزین نباشند
2024-04-14T11:05:02+03:30
مدیر عامل شرکت ملی پخش فراورده های نفتی با تأکید بر اینکه "موجودی سوخت جایگاهها و مخازن ذخیره تکمیل است"، گفت: بنزین به میزان کافی موجود است؛ مردم...
X فیلم جدید فیلم جدید دانلود فیلم و سریال تبلیغات شما (پیام به تلگرام)